KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Jaki będzie stan licznika przedstawionego na rysunku, jeśli na wejście R zostanie podany sygnał jedynki logicznej?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy licznika w systemie automatyki przemysłowej, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wejście R w typowych układach liczników oznacza wejście resetujące (zerujące). Podanie na nie stanu wysokiego powoduje wyzerowanie zawartości licznika, czyli ustawienie stanu na wartość początkową. Dlatego po podaniu na R jedynki logicznej stan licznika będzie równy 0.

Pełne wyjaśnienie:

W licznikach cyfrowych (stosowanych m.in. w układach mechatronicznych do zliczania impulsów z czujników, enkoderów lub generatorów) spotyka się dodatkowe wejścia sterujące, które nie służą do zliczania, lecz do wymuszania określonego stanu. Jednym z najczęstszych jest wejście resetujące, często oznaczane jako R, RESET lub CLR.

Jeżeli wejście R jest resetem aktywnym stanem wysokim, to podanie na nie 1 powoduje natychmiastowe (albo przy najbliższym takcie – zależnie od konstrukcji) przejście licznika do stanu początkowego. Tym stanem początkowym jest zwykle 0, czyli wszystkie bity wyjściowe licznika przyjmują wartość 0. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: 0.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują w takim scenariuszu?

  • Odpowiedzi "2", "3" i "5" opisują wybrane stany licznika podczas normalnego zliczania, ale reset nie zwiększa ani nie ustawia licznika na losową liczbę – wymusza stan początkowy.
  • Typowy błąd polega na założeniu, że "1 na wejściu" zawsze oznacza "dodaj 1". To prawda dla wejścia zliczającego (np. wejścia zegarowego), ale nie dla wejścia resetu.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy na rysunku wejście R jest pokazane jako wejście zerujące (czasem z kółkiem oznaczającym aktywność niskim poziomem). Jeśli reset byłby aktywny stanem niskim, wtedy podanie "1" nie resetowałoby układu. W tym zadaniu jednak przyjęto, że "1" na R wywołuje reset, więc wynik to 0.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to wejście resetu (zerowania) licznika. Po jego uaktywnieniu licznik przechodzi do stanu początkowego, zwykle 0. Dokładne działanie zależy od symbolu na schemacie i tego, czy reset jest aktywny stanem wysokim czy niskim.
Stan 0 jest standardowym stanem inicjalizacji, bo oznacza wyzerowanie wszystkich bitów wyjściowych. Ułatwia to uruchomienie układu w przewidywalnym stanie i zapobiega przypadkowym wartościom po włączeniu zasilania.
Na symbolu wejścia często widać kółko (inwersję). Kółko zwykle oznacza aktywność stanem niskim (0). Gdy kółka nie ma i wejście opisano np. R/RESET, często jest to aktywność stanem wysokim (1), ale zawsze warto czytać opis na rysunku/datasheet.
Nie zawsze. Reset może być asynchroniczny (działa od razu po zmianie stanu na wejściu) albo synchroniczny (zadziała dopiero przy zboczu zegara). Na egzaminie trzeba wnioskować z rysunku lub opisu układu.
W takiej sytuacji reset nie będzie aktywny, więc licznik nie zostanie wyzerowany (pozostanie w bieżącym stanie lub będzie dalej zliczał zgodnie z zegarem). Dlatego tak ważne jest sprawdzenie aktywności wejścia na schemacie.
Najczęstsze błędy to: mylenie resetu z wejściem zliczającym, ignorowanie priorytetu resetu nad zliczaniem oraz automatyczne założenie, że reset jest aktywny 0 (albo 1) bez sprawdzenia symbolu. Pomaga nawyk czytania oznaczeń i inwersji.
Licznik może zliczać impulsy z czujników, np. z enkodera lub czujnika indukcyjnego. Na tej podstawie układ sterowania wyznacza pozycję, liczbę sztuk, czas pracy lub kolejne kroki sekwencji. Reset służy do ustawienia punktu startowego lub kasowania wyniku.
Reset stosuje się np. przy uruchomieniu systemu, po zatrzymaniu awaryjnym, po zakończeniu cyklu produkcyjnego lub gdy operator chce rozpocząć zliczanie od nowa. Dzięki temu sterownik ma pewny stan początkowy i nie bazuje na "starych" impulsach.
Jest jednoznaczny, jeśli w zadaniu jasno wynika, że wejście R jest resetem i jest uaktywniane podanym poziomem logicznym. Gdy brakuje tej informacji, pojawia się niejednoznaczność (aktywność 0/1, reset synchroniczny/asynchroniczny). Wtedy trzeba polegać na rysunku.
Najpierw ustal, czy R to reset i jak jest aktywny (kółko/inwersja, opis). Jeśli reset jest aktywny i podano właściwy poziom, wynik to stan początkowy (zwykle 0). Dopiero gdy reset nieaktywny, analizuj normalne zliczanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wejście R w typowych układach liczników oznacza wejście resetujące (zerujące)."

Źródła:

  • Wikipedia: Asynchronous reset — https://en.wikipedia.org/wiki/Reset_(computing)#Asynchronous_reset (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Counter (digital) — https://en.wikipedia.org/wiki/Counter_(digital) (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw techniki cyfrowej (liczniki, przerzutniki, wejścia asynchroniczne/synchroniczne)
  • Noty katalogowe (datasheet) typowych liczników i przerzutników, ze szczególnym uwzględnieniem wejść CLR/RESET
  • Zadania egzaminacyjne z analizy układów sekwencyjnych (liczniki, rejestry, przerzutniki)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego