KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 36.
Jaki jest główny cel stosowania metody zwabiania w integrowanej ochronie roślin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda zwabiania polega na przyciąganiu szkodników do pułapek lub miejsc, gdzie można je odłowić i ograniczyć ich liczebność. Jej głównym celem w integrowanej ochronie jest zmniejszenie populacji szkodników bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin, a nie całkowite "wytępienie" wszystkich organizmów.

Pełne wyjaśnienie:

W integrowanej ochronie roślin (IPM/IOR) dąży się do ograniczania strat powodowanych przez agrofagi przy możliwie najmniejszym obciążeniu środowiska i z zachowaniem bezpieczeństwa upraw oraz konsumenta. Dlatego preferuje się rozwiązania niechemiczne i selektywne, a środki chemiczne traktuje jako ostateczność lub uzupełnienie.

Odpowiedź "Zmniejszenie populacji szkodników bez użycia chemikaliów" jest poprawna, ponieważ metoda zwabiania wykorzystuje zachowanie szkodnika: osobniki są przyciągane przez bodziec (np. zapach, barwę, przynętę) do pułapki lub strefy odłowu. W praktyce daje to dwa efekty: monitoring (ocena liczebności i momentu pojawu) oraz redukcję populacji przez odławianie.

Odpowiedź "Zniszczenie wszystkich szkodników w ogrodzie" jest błędna, bo IPM nie zakłada całkowitej eliminacji wszystkich szkodników; celem jest utrzymanie ich liczebności na poziomie, który nie powoduje nieopłacalnych strat. Całkowite "zniszczenie wszystkich" jest zwykle nierealne, a dodatkowo mogłoby zaburzyć równowagę biologiczną.

Odpowiedź "Zwiększenie populacji pożytecznych owadów w ogrodzie" nie opisuje głównego celu zwabiania. Wspieranie organizmów pożytecznych to ważny element IPM (np. siedliska, rośliny nektarodajne), ale metoda zwabiania w typowym ujęciu jest kierowana na szkodnika, aby go odłowić lub przynajmniej monitorować.

Odpowiedź "Zwiększenie odporności roślin na szkodniki" jest nieprawidłowa, bo odporność roślin buduje się innymi metodami (dobór odmian, właściwe nawożenie, nawadnianie, zabiegi agrotechniczne). Zwabianie nie zmienia cech rośliny, tylko wpływa na zachowanie i rozmieszczenie szkodnika.

Na egzaminie warto pamiętać: zwabianie = przyciągnąć i odłowić/ocenić, a w IPM celem jest ograniczanie presji szkodnika bez nadmiernego użycia chemii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda niechemiczna polegająca na przyciąganiu szkodników do pułapek lub miejsc odłowu (np. bodźcem zapachowym, barwnym lub pokarmowym). Służy głównie do ograniczania liczebności szkodnika oraz do monitorowania jego pojawu, aby trafnie planować dalsze działania ochronne.
Najczęściej są to różne typy pułapek i przynęt: lepowe, feromonowe, pokarmowe lub barwne. W ogrodnictwie wykorzystuje się je zarówno w uprawie polowej, jak i pod osłonami. Kluczowe jest dobranie narzędzia do konkretnego szkodnika i celu: monitoring albo redukcja liczebności.
Bo opiera się na mechaniczno-behawioralnym ograniczaniu szkodnika (odłów, wyłapywanie, sygnalizacja obecności), a nie na toksycznym oddziaływaniu substancji czynnych na organizm. Dzięki temu zmniejsza ryzyko pozostałości w plonie i jest zwykle bezpieczniejsza dla środowiska oraz organizmów pożytecznych.
Nie. W integrowanej ochronie roślin celem jest ograniczenie populacji szkodnika do poziomu, który nie powoduje istotnych strat gospodarczych. Całkowita eliminacja jest zwykle nierealna i może zaburzyć równowagę biologiczną. Zwabianie ma pomóc zmniejszyć presję szkodnika i ułatwić podejmowanie decyzji.
Pułapki pozwalają obserwować, czy i kiedy szkodnik pojawia się na plantacji oraz jak rośnie jego liczebność. Odłowy mogą być sygnałem do podjęcia kolejnych działań (np. zabiegów mechanicznych, biologicznych lub selektywnej ochrony). To ogranicza działania "na ślepo" i zmniejsza liczbę niepotrzebnych oprysków.
Stosuje się je przed spodziewanym pojawem szkodnika i przez cały okres zagrożenia, aby uchwycić moment nalotu lub wzrostu liczebności. W sadach i warzywnikach często są elementem stałego monitoringu. W uprawach pod osłonami pułapki bywają używane również do ciągłego ograniczania populacji.
Częsty błąd to utożsamianie zwabiania z "wytępieniem" wszystkich szkodników albo z działaniami wzmacniającymi rośliny. Inny błąd to mylenie zwabiania szkodników z wabieniem owadów pożytecznych. Na egzaminie warto rozdzielić: zwabianie/pułapki (odłów, monitoring) vs. profilaktyka i odporność roślin (agrotechnika).
Tak, jeśli pułapka lub przynęta nie jest selektywna, może dochodzić do odłowu organizmów pożytecznych. Dlatego w IPM dobiera się rozwiązania możliwie ukierunkowane na konkretny gatunek szkodnika i stosuje je zgodnie z instrukcją. Zasadą jest ograniczanie skutków ubocznych dla zapylaczy i naturalnych wrogów.
Zwabianie często działa jako pierwszy krok: dostarcza informacji o terminie pojawu i skali zagrożenia. Na tej podstawie wdraża się profilaktykę, metody mechaniczne lub biologiczne, a dopiero w razie potrzeby środki chemiczne. Taka kolejność pomaga ograniczyć koszty i zmniejszyć ryzyko nadmiernego stosowania pestycydów.
Jeżeli w pytaniu pojawiają się słowa typu "zwabianie", "pułapki", "przynęty", "atraktanty" lub "odłów", to klucz dotyczy działania na szkodnika (przyciągnięcie i ograniczenie/monitoring). Odporność roślin łączy się raczej z odmianą, nawożeniem, nawadnianiem i prawidłową agrotechniką.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Metoda zwabiania polega na przyciąganiu szkodników do pułapek lub miejsc, gdzie można je odłowić i ograniczyć ich liczebność."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów, EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z integrowanej ochrony roślin dla kwalifikacji ogrodniczych (IPM/IOR)
  • Instrukcje stosowania pułapek i atraktantów (np. feromonowych) od producentów – część o celu i interpretacji odłowów
  • Podręczniki/opracowania z entomologii rolniczej i metod ograniczania szkodników (rozdziały o pułapkach i atraktantach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego