KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 3.
Jaki jest moduł zestawu sit, jeżeli składa on się z sit o wymiarach oczek 2, 4, 8, 16 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moduł zestawu sit wyznacza się jako stały iloraz kolejnych wymiarów oczek. Dla podanych sit: 4/2 = 2, 8/4 = 2, 16/8 = 2, więc moduł jest równy 2. Pozostałe wartości nie spełniają warunku stałości ilorazu między kolejnymi sitami.

Pełne wyjaśnienie:

W przesiewaniu i klasyfikacji ziarnowej zestawy sit często dobiera się tak, aby wymiary oczek tworzyły ciąg geometryczny. W takim szeregu każda kolejna wielkość oczka jest wielokrotnością poprzedniej. Tę wielokrotność nazywa się w praktyce modułem zestawu sit (czyli stałym ilorazem kolejnych wymiarów oczek).

Aby wyznaczyć moduł, oblicza się iloraz dwóch kolejnych wymiarów i sprawdza, czy jest taki sam dla całego zestawu:

  • dla 2 mm i 4 mm: 4/2 = 2
  • dla 4 mm i 8 mm: 8/4 = 2
  • dla 8 mm i 16 mm: 16/8 = 2

Iloraz jest stały i wynosi 2, więc moduł zestawu sit = 2. Oznacza to, że kolejne sita mają oczka podwajane, co daje regularne stopniowanie frakcji.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:

  • Wartość "4" byłaby poprawna, gdyby każde kolejne oczko było czterokrotnie większe (np. 2, 8, 32…), czego tu nie ma.
  • Wartość "16" odpowiadałaby raczej mylnemu wzięciu największego oczka jako "modułu" albo interpretacji modułu jako skrajnej wartości, a nie ilorazu.
  • Wartość "30" nie wynika ani z ilorazów, ani z różnic; to typowy dystraktor dla osób, które nie pamiętają definicji i próbują zgadywać.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wymiary oczek wyglądają jak podwojenia (2, 4, 8, 16), zwykle oznacza to moduł równy 2. Mimo tego zawsze warto szybko sprawdzić co najmniej dwa ilorazy, żeby uniknąć błędu przypadkowej zgodności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moduł zestawu sit to stały iloraz kolejnych wymiarów oczek w szeregu sit. Jeśli sita są dobrane poprawnie w ciąg geometryczny, to dzieląc kolejne oczka (np. 8/4) zawsze otrzymasz tę samą liczbę, czyli moduł.
Policz iloraz dwóch kolejnych oczek, a potem sprawdź, czy taki sam iloraz wychodzi dla następnych par. Jeśli jest stały, to jest to moduł. Gdy ilorazy nie są stałe, zestaw nie tworzy regularnego szeregu.
Bo każda kolejna wartość jest dwa razy większa od poprzedniej: 4/2=2, 8/4=2, 16/8=2. Stały wynik dzielenia oznacza ciąg geometryczny o ilorazie 2, czyli moduł równy 2.
Tak, to częsty błąd. Największe oczko (np. 16 mm) jest tylko skrajną wartością w zestawie, a moduł opisuje relację między kolejnymi sitami. Moduł wynika z dzielenia kolejnych oczek, a nie z wyboru wartości maksymalnej.
Najczęściej uczniowie liczą różnice (np. 4−2) zamiast ilorazów (4/2), albo liczą tylko jedną parę i nie sprawdzają stałości. Zdarza się też wybór "ładnej" liczby z odpowiedzi bez wykonania dzielenia.
Gdy stosunek (iloraz) kolejnych wymiarów oczek jest stały. Przykładowo 2, 4, 8, 16 tworzy ciąg geometryczny, bo każda liczba jest stałą wielokrotnością poprzedniej. To ułatwia uzyskanie równomiernego podziału frakcji.
Wystarczy policzyć dwa ilorazy dla dwóch różnych par kolejnych sit (np. 4/2 oraz 16/8). Jeśli oba wyniki są identyczne, to z dużym prawdopodobieństwem cały zestaw ma stały moduł. Dla pewności można sprawdzić trzecią parę.
Duży moduł oznacza większe "skoki" między kolejnymi frakcjami (rzadsze stopniowanie). Może to upraszczać układ klasyfikacji, ale bywa mniej precyzyjne w kontroli uziarnienia. Dobór modułu zależy od wymagań produktu i procesu.
Nie musi. W praktyce może być liczbą niecałkowitą, jeśli taki szereg przewidziano w technologii lub materiałach dydaktycznych. Kluczowe jest to, aby iloraz kolejnych oczek był stały, niezależnie od tego, czy jest całkowity.
Moduł wpływa na to, jak gęsto są "rozłożone" granice frakcji. Im bardziej regularny i dobrze dobrany szereg sit, tym bardziej przewidywalny jest podział ziaren na klasy ziarnowe. To ma znaczenie przy wymaganiach jakościowych kruszyw i koncentratów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Moduł zestawu sit wyznacza się jako stały iloraz kolejnych wymiarów oczek."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki mechanicznej kopalin dotyczące przesiewania i klasyfikacji ziarnowej
  • Instrukcje/DTR przesiewaczy używanych w pracowni lub zakładzie (część o doborze sit)
  • Zadania rachunkowe z doboru szeregów sit i analizy uziarnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego