W recepcie lekarskiej często spotyka się skróty łacińskie, które precyzują zarówno postać leku, jak i liczbę jednostek dawkowania do przygotowania i wydania. W zapisie: Rp.: D. T. D. N. 30 in caps. dur. No. X kluczowe są trzy elementy.
- D. T. D. N. 30 – to skrót od "Da tales doses numero 30", czyli "wydaj takich dawek w liczbie 30". W praktyce receptury oznacza to liczbę jednostek (np. kapsułek), a nie masę w gramach i nie liczbę opakowań.
- in caps. dur. – informuje o postaci leku: kapsułki twarde (żelatynowe). To wskazówka technologiczna, w jakiej formie należy przygotować dawki.
- No. X – identyfikuje, że chodzi o lek/preparat oznaczony jako X (np. skład, receptura lub nazwa robocza w obrębie danej recepty).
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Sporządź 30 kapsułek leku X i wydaj je pacjentowi." Ponieważ zapis dotyczy liczby dawek w postaci kapsułek twardych, a realizacja recepty w aptece obejmuje wykonanie (sporządzenie) oraz wydanie gotowych jednostek pacjentowi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "Wydaj 30 kapsułek leku X." – pomija aspekt sporządzenia (wykonania) wynikający z charakteru zapisu recepturowego; jest to odpowiedź niepełna w kontekście interpretacji polecenia recepty.
- "Sporządź 30 g leku X w postaci kapsułek." – błędnie zamienia liczbę dawek (30) na masę (30 g). Zapis D.T.D.N. dotyczy liczby jednostek dawkowania, a nie gramów.
- "Wydaj pacjentowi 30 opakowań leku X." – myli liczbę dawek/jednostek z liczbą opakowań. W recepcie liczba 30 odnosi się do dawek (tu: kapsułek), a nie do opakowań handlowych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz D.T.D.N. i po nim liczbę, pytaj siebie "ile dawek/jednostek mam przygotować?", a dopiero potem sprawdź postać leku (np. in caps., in tab., in ung.).
