KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 33.
Jaki rodzaj obróbki skrawaniem przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia proces frezowania rowka wpustowego, co jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechanika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Frezowanie rowka wpustowego.", ponieważ przedstawiona operacja dotyczy wykonania wąskiego rowka o geometrii typowej dla osadzenia wpustu. Pozostałe opcje odnoszą się do innego kształtu rowka (teowy), innej powierzchni (wałek) lub innego rodzaju wybrania (otwór prostokątny).

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "Frezowanie rowka wpustowego." jest właściwa, gdy na rysunku widać wykonywanie rowka przeznaczonego pod wpust, czyli wąskiego, prostoliniowego wybrania w wale lub piaście. Charakterystyczne jest to, że obrabiana jest konkretna bruzda (rowek), a nie cała powierzchnia obrotowa elementu. W praktyce takie rowki wykonuje się najczęściej frezowaniem (np. frezem tarczowym lub palcowym dobranym do szerokości rowka) w celu uzyskania gniazda dla wpustu przenoszącego moment obrotowy.

Odpowiedź "Dłutowanie rowka teowego." nie pasuje, ponieważ rowek teowy ma odmienną geometrię (poszerzenie w dolnej części), typową dla prowadzenia śrub/elementów mocujących w stołach maszyn. Sam fakt istnienia "rowka" nie wystarcza — kluczowy jest kształt przekroju i przeznaczenie.

Odpowiedź "Szlifowanie wałka." jest błędna, bo szlifowanie wałka dotyczy obróbki wykańczającej powierzchni cylindrycznej (uzyskanie dokładności wymiarowej i małej chropowatości) i zwykle obejmuje całą powierzchnię walcową, a nie lokalne wybranie w postaci rowka.

Odpowiedź "Frezowanie otworu prostokątnego." również nie odpowiada sytuacji, bo dotyczy wykonywania kieszeni/otworu o kształcie prostokątnym (wybrania o większej powierzchni), a nie wąskiego rowka pod wpust. W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze rozdzielić: co jest obrabiane (rowek/otwór/wałek) oraz jakim procesem (frezowanie/dłutowanie/szlifowanie), a następnie dopasować nazwę operacji do geometrii elementu widocznej na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rowek wpustowy to wąskie wybranie wykonane w wale lub piaście, przeznaczone do osadzenia wpustu. Wpust wraz z rowkiem umożliwia przeniesienie momentu obrotowego między wałem a piastą oraz ustalenie wzajemnego położenia elementów w napędzie.
Frezowanie zwykle kojarzy się z wykonywaniem wybrań, rowków i płaszczyzn narzędziem wieloostrzowym (frezem). Szlifowanie częściej dotyczy obróbki wykańczającej powierzchni (np. wałka) ściernicą, z naciskiem na dokładność i małą chropowatość, a nie na wykonywanie rowka.
Rowek teowy ma przekrój w kształcie litery T (poszerzenie w dolnej części), co pozwala na przesuw i mocowanie elementów w prowadnicach/stołach. Rowek wpustowy jest prostszy geometrycznie i służy do osadzenia wpustu przenoszącego moment. Podobieństwo nazw i fakt, że oba są "rowkami", często myli uczniów.
Stosuje się m.in. frezy tarczowe do rowków, frezy palcowe oraz narzędzia dobrane do wymaganej szerokości i głębokości rowka. Wybór zależy od tego, czy rowek jest w wale czy w piaście, od dostępności miejsca oraz od wymagań dokładnościowych i produkcyjnych.
Dłutowanie bywa stosowane przy wykonywaniu rowków lub wielowypustów, zwłaszcza w otworach i gdy geometria utrudnia frezowanie. To inny ruch narzędzia (posuwisto-zwrotny) i inny charakter procesu. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba patrzeć, czy rysunek sugeruje narzędzie dłutujące i skrawanie ruchem posuwisto-zwrotnym.
Wpust to element łączący (zwykle pryzmatyczny), umieszczany w rowku wpustowym wału i piasty. Jego rola to przenoszenie momentu obrotowego oraz zabezpieczenie przed wzajemnym obrotem elementów. W praktyce poprawność wykonania rowka ma bezpośredni wpływ na pasowanie i trwałość połączenia.
Najczęściej myli się rodzaj rowka (wpustowy vs teowy), a także proces obróbki (frezowanie vs szlifowanie). Uczniowie wybierają odpowiedź po słowie-kluczu "rowek" bez analizy kształtu. Pomaga nawyk: najpierw określ geometrię (rowek/otwór/wałek), dopiero potem dobierz nazwę procesu.
Może wyglądać podobnie, bo oba procesy realizuje się frezarką, ale różni je rezultat: otwór/kieszeń prostokątna jest szerszym wybraniem o większej powierzchni, a rowek wpustowy jest wąską bruzdą o konkretnych wymiarach pod wpust. Na rysunku warto zwrócić uwagę na proporcje i położenie wybrania.
Jeśli na ilustracji widać obróbkę całej powierzchni walcowej (np. kontakt ściernicy z obwodem, brak lokalnego wybrania), to wskazuje na obróbkę wałka. Gdy natomiast skrawanie dotyczy wąskiego, liniowego wybrania, zwykle chodzi o wykonanie rowka. To rozróżnienie jest kluczowe w zadaniach obrazkowych.
Najlepiej ćwiczyć rozpoznawanie operacji na zdjęciach i schematach: frezowanie (rowki, płaszczyzny, kieszenie), toczenie (powierzchnie obrotowe), szlifowanie (wykańczanie), wiercenie/rozwiercanie (otwory). Pomaga też nauka słownictwa technologicznego oraz kojarzenie procesu z typowym narzędziem i efektem geometrycznym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "Frezowanie rowka wpustowego.", ponieważ przedstawiona operacja dotyczy wykonania wąskiego rowka o geometrii typowej dla osadzenia wpustu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Frezowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Frezowanie (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Szlifowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Szlifowanie (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Dłutowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82utowanie (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu "Podstawy obróbki skrawaniem"
  • Katalogi narzędzi skrawających (frezów do rowków, narzędzi do dłutowania) – opisy zastosowań
  • Atlasy/kompendia procesów wytwarzania i obróbki skrawaniem (rozdziały o frezowaniu i szlifowaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego