KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 39.
Jaki rodzaj sprężarki przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny sprężarki dwucylindrowej dwustopniowej, co jest zgodne z odpowiedzią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężarka dwucylindrowa dwustopniowa ma dwa stopnie sprężania realizowane kolejno: sprężanie w cylindrze niskiego ciśnienia, następnie (zwykle po chłodzeniu międzystopniowym) w cylindrze wysokiego ciśnienia. Na schemacie rozpoznaje się ją po układzie dwóch cylindrów pracujących "w szeregu" dla uzyskania wyższego ciśnienia końcowego.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarkach tłokowych kluczowe jest rozróżnienie dwóch cech: liczby cylindrów oraz liczby stopni sprężania. "Dwucylindrowa" oznacza, że urządzenie ma dwa cylindry (dwa zespoły tłok–cylinder). "Dwustopniowa" oznacza, że sprężanie odbywa się w dwóch kolejnych etapach, a nie w jednym.

Odpowiedź "Dwucylindrowa dwustopniowa." jest prawidłowa, gdy na rysunku widać, że powietrze (gaz) jest sprężane najpierw w jednym cylindrze (stopień I), a potem – po przejściu przez przewód łączący i typowy element międzystopniowy (np. chłodzenie/odwadnianie) – trafia do drugiego cylindra (stopień II). Taki układ pozwala uzyskać wyższe ciśnienie końcowe przy korzystniejszych warunkach termodynamicznych niż w sprężaniu jednostopniowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w takim rozpoznaniu?

  • "Dwucylindrowa jednostopniowa." – dwa cylindry mogą pracować równolegle (zwiększając wydajność), ale w jednym stopniu sprężania. Na schemacie jednostopniowości nie powinno być charakterystycznego "szeregu" stopni (I → II) prowadzącego do wyższego ciśnienia pośredniego i końcowego.
  • "Dwutłokowa rotacyjna." – "rotacyjna" odnosi się do sprężarek wyporowych o ruchu obrotowym (np. śrubowych, łopatkowych), a nie do klasycznego układu tłok–cylinder. Jeżeli na rysunku widoczne są cylindry i tłoki, to nie jest typ rotacyjny.
  • "Tłokowa dwustronna." – sprężarka dwustronnego działania spręża gaz po obu stronach tłoka (w cylindrze o odpowiedniej budowie). Rozpoznanie dwustronności wymaga cech typu: doprowadzenia/odprowadzenia po obu stronach tłoka oraz odpowiedniej konstrukcji cylindra, a nie tylko faktu, że są dwa cylindry i dwa stopnie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na rysunku jest budowa tłokowa czy rotacyjna. Potem rozstrzygnij, czy stopnie sprężania są w szeregu (dwustopniowa), czy cylindry pracują równolegle (jednostopniowa, ale dwucylindrowa). Dopiero na końcu rozważ cechy szczególne (np. działanie dwustronne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dwustopniowa sprężarka spręża gaz w dwóch kolejnych etapach: najpierw w stopniu I (zwykle niskiego ciśnienia), a następnie w stopniu II (wyższego ciśnienia). Często między stopniami występuje chłodzenie/odwadnianie, co obniża temperaturę i poprawia sprawność.
Szukaj dwóch cylindrów połączonych "w szeregu": wylot z pierwszego cylindra prowadzi do drugiego (często przez przewód i element międzystopniowy). W takim układzie pierwszy cylinder realizuje stopień I, a drugi stopień II, co daje wyższe ciśnienie końcowe.
Dwucylindrowa mówi o liczbie cylindrów (2). Dwustopniowa mówi o liczbie etapów sprężania (2). Możliwa jest sprężarka dwucylindrowa jednostopniowa (cylindry równolegle) oraz dwucylindrowa dwustopniowa (cylindry w szeregu).
Przy dużych sprężach dwustopniowość zmniejsza nagrzewanie gazu w pojedynczym cylindrze, ułatwia chłodzenie i zwykle poprawia sprawność. Daje też lepszą kontrolę parametrów (temperatury, wilgoci) i może ograniczać obciążenia mechaniczne poszczególnych stopni.
W typowej klasyfikacji "rotacyjna" oznacza sprężarkę o ruchu obrotowym elementu roboczego (np. śrubową, łopatkową), a "tłokowa" – z ruchem posuwisto-zwrotnym tłoka w cylindrze. Jeśli na rysunku widać cylindry i tłoki, zwykle nie jest to sprężarka rotacyjna.
W sprężarce dwustopniowej stopień I to cylinder niskiego ciśnienia (spręża z ciśnienia ssania do ciśnienia pośredniego). Stopień II to cylinder wysokiego ciśnienia (spręża dalej do ciśnienia końcowego). Rozróżnienie pomaga analizować schematy i obieg gazu.
Najczęstszy błąd to utożsamienie "dwucylindrowa" z "dwustopniowa" bez sprawdzenia przepływu między cylindrami. Często też myli się sprężarki tłokowe z rotacyjnymi, bo na schemacach elementy napędu wyglądają podobnie. Pomaga śledzenie toru ssanie → tłoczenie.
Sprężone powietrze bywa potrzebne do zasilania narzędzi pneumatycznych, urządzeń pomocniczych oraz w niektórych technologiach przedmuchu/oczyszczania. W praktyce ważne jest dopasowanie wydajności i ciśnienia sprężarki do odbiorników oraz zapewnienie właściwego przygotowania powietrza (filtracja, odwadnianie).
Najprościej prześledzić tor sprężania. W jednostopniowej gaz po sprężeniu w cylindrze trafia od razu na zbiornik/instalację. W dwustopniowej po pierwszym sprężeniu jest przejście do kolejnego stopnia (drugi cylinder) i dopiero po nim jest wyjście na instalację. Często widać też element międzystopniowy.
Nie. Dwustopniowa dotyczy liczby etapów sprężania (I i II stopień). Dwustronna dotyczy tego, że sprężanie zachodzi po obu stronach tłoka w jednym cylindrze (konstrukcja dwustronnego działania). To różne kryteria klasyfikacji i mogą występować niezależnie.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na schemacie rozpoznaje się ją po układzie dwóch cylindrów pracujących "w szeregu" dla uzyskania wyższego ciśnienia końcowego."

Materiały:

  • Skrypty/notesy z budowy maszyn i urządzeń sprężarkowych używanych w technice otworowej
  • Instrukcje obsługi (DTR) sprężarek tłokowych stosowanych na wiertnicach i w sprężarkowniach
  • Materiały szkoleniowe BHP i eksploatacyjne dot. instalacji sprężonego powietrza na obiekcie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego