KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 32.
Jaki wpływ na motywację podopiecznego do udziału w terapii zajęciowej może mieć jego aktywne uczestnictwo w planowaniu i wyborze aktywności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aktywne współdecydowanie o planie i doborze aktywności zwykle wzmacnia autonomię i poczucie sprawczości.
Gdy uczestnik ma wpływ na cele i zadania, łatwiej identyfikuje się z terapią, chętniej podejmuje wysiłek i czuje współodpowiedzialność za efekty, co zwiększa motywację i zaangażowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Aktywne uczestnictwo osoby w planowaniu i wyborze aktywności jest zgodne z podejściem zorientowanym na osobę (partnerskim). W terapii zajęciowej ma to bezpośredni wpływ na motywację, bo uruchamia trzy kluczowe mechanizmy:

  • Autonomia – możliwość wyboru daje poczucie wpływu na własne życie, a nie bycia "prowadzonym" przez innych.
  • Sprawczość i odpowiedzialność – gdy osoba współtworzy plan, częściej traktuje go jako "swój", więc chętniej realizuje ustalenia także poza zajęciami.
  • Dopasowanie do sensu i celów – aktywności zgodne z zainteresowaniami i rolami życiowymi są bardziej znaczące, a znaczenie zwiększa wytrwałość.

Dlatego odpowiedź "Może zwiększyć poczucie odpowiedzialności i zaangażowania podopiecznego." najlepiej opisuje typowy, oczekiwany efekt współplanowania.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze?

  • "Może zniechęcić podopiecznego do udziału w terapii." – zniechęcenie może się zdarzyć, jeśli wybór jest pozorny lub źle prowadzony, ale nie jest to podstawowy, najbardziej trafny wpływ aktywnego udziału w planowaniu.
  • "Nie ma wpływu na motywację podopiecznego." – jest to sprzeczne z praktyką pracy terapeutycznej: udział w decyzjach zwykle wpływa na gotowość do współpracy i utrzymanie zaangażowania.
  • "Może spowodować, że podopieczny poczuje się przeciążony." – przeciążenie jest ryzykiem przy źle dobranych wymaganiach, jednak samo współdecydowanie nie musi go powodować; przeciwnie, pozwala wspólnie dobrać tempo i zakres zadań.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się współudział klienta, wybór, planowanie i partnerstwo, najczęściej chodzi o wzmacnianie autonomii, motywacji i odpowiedzialności, a nie o brak wpływu lub negatywne skutki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Udział w planowaniu zwykle zwiększa autonomię i poczucie wpływu, co przekłada się na większą motywację i lepszą współpracę.

Osoba chętniej angażuje się w aktywności, które są zgodne z jej celami, zainteresowaniami i możliwościami.

Bo wzmacnia poczucie sprawczości: plan staje się "mój", a nie "narzucony".

Gdy aktywności mają dla osoby sens i są przez nią akceptowane, rośnie wytrwałość, regularność udziału i gotowość do podejmowania ćwiczeń także poza zajęciami.

Najczęściej wspólnie ustala się: cele krótkoterminowe i długoterminowe, priorytety, dobór aktywności, częstotliwość i tempo pracy oraz kryteria postępu.

Ważne jest też omówienie barier (zmęczenie, ból, lęk) i sposobów ich monitorowania.

Może, jeśli wybór jest pozorny, zbyt szeroki lub nieadekwatny do możliwości (np. brak wsparcia w podjęciu decyzji).

Dlatego terapeuta powinien proponować realne opcje, jasno wyjaśniać cele i wspólnie dopasowywać poziom trudności, aby zapobiec frustracji.

Typowe sygnały to: spadek koncentracji, wzrost irytacji, unikanie zajęć, narastające zmęczenie, skargi na ból lub "brak sensu".

W praktyce pomaga skala wysiłku i krótkie podsumowania po zajęciach, aby na bieżąco korygować plan.

To sposób pracy, w którym uczestnik jest partnerem: współtworzy cele i wybiera znaczące dla siebie aktywności.

Terapeuta wnosi wiedzę kliniczną, a uczestnik wiedzę o swoim życiu, wartościach i potrzebach. Dzięki temu terapia jest bardziej dopasowana i motywująca.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi "nie ma wpływu", bo brzmi neutralnie. Inny błąd to skupienie na ryzyku przeciążenia i pominięcie tego, że współplanowanie pozwala to ryzyko kontrolować.

Warto szukać odpowiedzi o autonomii, zaangażowaniu i odpowiedzialności.

Można zacząć od małych, prostych decyzji (np. kolejność zadań), proponować 2–3 realne opcje, używać pytań o cele i sens ("po co?") oraz wzmacniać sukcesy.

Pomaga też wyjaśnienie, jak dana aktywność łączy się z codziennym funkcjonowaniem.

Najlepiej od początku procesu, już na etapie rozpoznania potrzeb i ustalania celów. Włączenie warto powtarzać cyklicznie, np. przy każdej aktualizacji planu.

Zmiana stanu zdrowia, nastroju lub warunków życia to sygnał, że plan należy omówić ponownie.

Sprawdzają się pytania o: ważne role (dom, praca, szkoła), codzienne trudności, zainteresowania, poprzednie sukcesy i przeszkody, a także o to, co jest dla osoby "warte wysiłku".

Takie pytania pomagają dobrać aktywności znaczące i wzmacniają motywację.

info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Deci, E. L., Ryan, R. M. (2000). "The 'What' and 'Why' of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior". Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. DOI: 10.1207/S15327965PLI1104_01
  • Miller, W. R., Rollnick, S. (2013). "Motivational Interviewing: Helping People Change" (3rd ed.). The Guilford Press.
  • American Occupational Therapy Association (2020). "Occupational therapy practice framework: Domain and process (4th ed.)". American Journal of Occupational Therapy, 74(Suppl. 2), 7412410010. DOI: 10.5014/ajot.2020.74S2001

Materiały:

  • Podstawy psychologii motywacji (autonomia, kompetencja, relacje)
  • Materiały o podejściu client-centred w terapii zajęciowej
  • Publikacje o wywiadzie motywującym w pracy pomocowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego