KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 22.
Jaki wpływ na wydajność turbin wiatrowych ma wysokość nad poziomem morza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzrost wysokości n.p.m. obniża gęstość powietrza, a moc dostępna w wietrze jest proporcjonalna do gęstości: P = 0,5·ρ·A·v³. Dlatego przy tej samej powierzchni wirnika i prędkości wiatru mniejsza ρ oznacza mniejszą moc i niższy uzysk turbiny.

Pełne wyjaśnienie:

Wpływ wysokości nad poziomem morza na pracę turbiny wiatrowej wynika przede wszystkim ze zmiany gęstości powietrza. Moc strumienia wiatru dostępna dla turbiny (czyli "ile energii niesie wiatr") opisuje zależność:

P = 0,5·ρ·A·v³, gdzie ρ to gęstość powietrza, A to powierzchnia omiatana przez wirnik, a v to prędkość wiatru.

Wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. spada ciśnienie atmosferyczne, a w atmosferze standardowej prowadzi to do spadku gęstości ρ. Skoro P jest wprost proporcjonalna do ρ, to przy niezmienionych A i v dostępna moc maleje. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: "Wyższa wysokość nad poziomem morza zmniejsza wydajność turbin" (rozumianą jako moc/uzysk przy tych samych warunkach wiatru).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Wyższa wysokość nad poziomem morza zwiększa wydajność turbin" – to odwrócenie zależności: mniejsza gęstość oznacza mniej energii w jednostce objętości powietrza, więc nie ma podstaw, by sama wysokość zwiększała moc.
  • "Wysokość nad poziomem morza nie ma wpływu…" – jest błędne, bo ρ jest funkcją m.in. ciśnienia, a to zależy od wysokości; wpływ jest fizycznie bezpośredni.
  • "Wpływ … zależy od innych czynników" – w praktyce uzysk farmy faktycznie zależy także od rozkładu prędkości wiatru, turbulencji i ukształtowania terenu, ale pytanie dotyczy wpływu samej wysokości. Ten wpływ (przez ρ) jest jednoznacznie ujemny przy porównaniu dla tego samego v.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "zależy", sprawdź, czy pytanie dotyczy bezpośredniej zależności fizycznej. Tutaj równanie mocy pokazuje ją wprost przez ρ.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość powietrza (ρ) to masa powietrza w jednostce objętości. Jest kluczowa, bo moc dostępna w wietrze zależy liniowo od ρ: im większa gęstość, tym więcej energii niesie wiatr przy tej samej prędkości. Dlatego zmiany ρ wpływają na uzysk energii.
Wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. spada ciśnienie atmosferyczne, a to zwykle obniża gęstość powietrza. W atmosferze standardowej gęstość maleje z wysokością, więc na dużych wysokościach wiatr ma mniej energii w tej samej objętości powietrza.
Bo moc strumienia wiatru można przybliżyć wzorem P = 0,5·ρ·A·v³. Jeśli prędkość wiatru v i powierzchnia wirnika A są takie same, to jedyną zmienną pozostaje ρ. Na większej wysokości ρ jest mniejsze, więc moc dostępna dla turbiny również maleje.
Nie zawsze. Sama wysokość zmniejsza moc przez spadek gęstości, ale lokalnie teren może dawać wyższe średnie prędkości wiatru (a wpływ v jest potęgowy, v³). W praktyce bilans zależy od warunków wiatrowych, turbulencji i doboru turbiny, nie tylko od wysokości.
To wzór na moc kinetyczną strumienia wiatru przechodzącego przez powierzchnię A. Pokazuje, że moc rośnie z gęstością ρ, rośnie z polem A oraz bardzo silnie rośnie z prędkością v (do trzeciej potęgi). Jest podstawą do rozumienia wpływu warunków atmosferycznych na uzysk.
Niższa temperatura zwykle zwiększa gęstość powietrza, a wyższa – zmniejsza. Przy tej samej prędkości wiatru chłodniejsze, gęstsze powietrze niesie więcej energii, więc turbina może uzyskać większą moc. W analizach uwzględnia się jednocześnie temperaturę i wysokość.
Nie. W wielu pytaniach "wydajność" bywa używana potocznie jako uzysk/moc produkowana w danych warunkach. Wtedy kluczowe są czynniki wpływające na moc wiatru (ρ, v, A). Jeśli pytanie dotyczy sprawności, zwykle pojawiają się straty i porównanie mocy wejścia/wyjścia.
Najczęściej myli się bezpośredni efekt wysokości (spadek gęstości, a więc spadek mocy przy tym samym v) z pośrednim efektem lokalizacji (w górach może częściej wiać). Drugi błąd to ignorowanie ρ i skupianie się wyłącznie na v³, mimo że oba czynniki działają równocześnie.
Korekta jest potrzebna przy porównywaniu turbin w różnych lokalizacjach (inne wysokości, temperatury), przy analizach wydajności farmy oraz w raportach produkcji. Jeśli dane pomiarowe prędkości wiatru są znane, to uwzględnienie ρ pozwala lepiej oszacować realną moc i uzysk energii.
Opanuj zależność mocy od ρ, A i v³, umiej wyjaśnić, od czego zależy gęstość powietrza (wysokość, temperatura, ciśnienie) i rozróżnij wpływ bezpośredni od pośredniego (topografia). Ćwicz też interpretację poleceń: "przy tej samej prędkości wiatru".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wzrost wysokości n.p.m. obniża gęstość powietrza, a moc dostępna w wietrze jest proporcjonalna do gęstości: P = 0,5·ρ·A·v³."

Źródła:

  • U.S. Department of Energy, "How Do Wind Turbines Work?" (zależność mocy od gęstości i prędkości wiatru), https://www.energy.gov/eere/wind/how-do-wind-turbines-work - accessed 2026-04-02
  • Engineering ToolBox, "Wind Power" (P = 1/2·ρ·A·v^3), https://www.engineeringtoolbox.com/wind-power-d_1214.html - accessed 2026-04-02
  • NASA Glenn Research Center, "Earth Atmosphere Model / Air Density" (zależność gęstości od wysokości w atmosferze standardowej), https://www.grc.nasa.gov/www/k-12/airplane/atmosmet.html - accessed 2026-04-02

Materiały:

  • Materiały z podstaw aerodynamiki i energetyki wiatrowej (rozdziały o mocy wiatru i gęstości powietrza)
  • Opracowania o atmosferze standardowej i zależności ρ od wysokości
  • Instrukcje producentów turbin dotyczące korekt mocy/uzysku względem gęstości powietrza

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego