Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 34.
Jakie będzie dobowe zapotrzebowanie na wodę na terenie zamieszkiwanym przez 500 mieszkańców, jeżeli średnie zużycie wody wynosi 80 dm3/osobę ∙ dobę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobowe zapotrzebowanie oblicza się jako liczbę mieszkańców razy jednostkowe zużycie: 500 × 80 dm3/d = 40 000 dm3/d. Ponieważ 1000 dm3 = 1 m3, to 40 000 dm3/d = 40 m3/d. Dlatego poprawny wynik to 40 m3/d.

Pełne wyjaśnienie:

Dobowe zapotrzebowanie na wodę dla danej populacji wyznacza się z prostego bilansu: Qd = n · q, gdzie n to liczba mieszkańców, a q to średnie jednostkowe zużycie wody.

W zadaniu: n = 500 osób, q = 80 dm3/(osoba·doba). Najpierw liczymy zużycie w dm3/d:

500 · 80 = 40 000, więc otrzymujemy 40 000 dm3/d.

Następnie wykonujemy konwersję jednostek objętości. Ponieważ 1 m3 = 1000 dm3, to aby przejść z dm3 na m3, dzielimy przez 1000:

40 000 dm3/d ÷ 1000 = 40 m3/d.

Dlatego odpowiedź "40 m3/d" jest poprawna.

Pozostałe propozycje wyników zwykle biorą się z typowych pomyłek:

  • "400 m3/d" odpowiada sytuacji, gdy ktoś błędnie uzna 100 dm3 za 1 m3 (zły przelicznik), albo przesuwa przecinek o jedno miejsce.
  • "4 000 m3/d" może wynikać z potraktowania 40 000 dm3 jako 40 000 m3 i przypadkowego skrócenia liczby bez kontroli jednostek.
  • "40 000 m3/d" to klasyczny błąd pominięcia konwersji: pozostaje liczba 40 000, ale zmienia się jednostkę na m3, co daje wynik zawyżony 1000 razy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku rachunkowym (dm3/d, potem m3/d). Taki "rachunek z jednostkami" szybko ujawnia błędne przeliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć dobowe zapotrzebowanie na wodę dla mieszkańców?
Stosuje się prosty wzór: Qd = n · q, gdzie n to liczba osób, a q to jednostkowe zużycie na osobę i dobę. Wynik najpierw liczysz w tych samych jednostkach co q, a na końcu przeliczasz (np. dm3 na m3).
Co oznacza jednostka 80 dm3/osobę·dobę w zadaniach wodociągowych?
To średnie zużycie wody przypadające na jedną osobę w ciągu jednej doby. Oznacza, że statystycznie jedna osoba zużywa 80 dm3 (czyli 80 litrów) wody na dobę. W obliczeniach mnożysz tę wartość przez liczbę mieszkańców.
Jak przeliczyć dm3 na m3 w obliczeniach zapotrzebowania wody?
Kluczowy przelicznik to 1 m3 = 1000 dm3. Jeśli masz wynik w dm3/d i chcesz m3/d, to dzielisz przez 1000. Przykład: 40 000 dm3/d = 40 m3/d.
Dlaczego w odpowiedziach podaje się m3/d zamiast dm3/d?
W praktyce inżynierskiej (np. dobór elementów sieci, zbiorników, pomp) wygodniej operuje się większymi jednostkami. Dla wielu odbiorców wynik w dm3/d byłby bardzo duży liczbowo, więc zapis w m3/d jest czytelniejszy i łatwiejszy do porównań.
Czy 1 dm3 to to samo co 1 litr i czy można tak liczyć na egzaminie?
Tak, w obliczeniach bardzo często korzysta się z równoważności: 1 dm3 = 1 l. Ułatwia to interpretację danych (np. 80 dm3 to 80 litrów). Nadal jednak na końcu trzeba pamiętać o przeliczeniu na m3, jeśli wynik ma być w m3/d.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu dobowego zużycia wody w m3/d?
Najczęściej myli się konwersję jednostek: zamiast podzielić przez 1000 (dm3→m3), ktoś mnoży lub w ogóle pomija przeliczenie. Drugi typ błędu to pomyłka w rachunku 500×80 (np. zgubione zero). Pomaga zapisywanie jednostek w każdym kroku.
Jak sprawdzić, czy wynik zapotrzebowania na wodę ma sens (kontrola skali)?
Zrób szybkie oszacowanie: 80 dm3 to ok. 0,08 m3 na osobę na dobę. Dla 500 osób: 500×0,08 ≈ 40 m3/d. Jeśli wychodzi 4000 lub 40 000 m3/d, to prawie na pewno błąd przeliczenia o rząd 1000.
Kiedy w projektowaniu używa się średniego, a kiedy maksymalnego rozbioru wody?
Średnie dobowe zużycie służy do bilansów i ogólnego planowania. Do doboru średnic przewodów, pomp czy oceny spadków ciśnień zwykle potrzebne są wartości maksymalne (dobowe/godzinowe), bo instalacje muszą działać w szczytach poboru. Na egzaminie czytaj, czy pytanie dotyczy "średniego" czy "maksymalnego".
Jak zmieni się dobowe zapotrzebowanie, gdy liczba mieszkańców podwoi się?
Przy stałym jednostkowym zużyciu wody zapotrzebowanie rośnie proporcjonalnie do liczby mieszkańców. Jeśli mieszkańców będzie dwa razy więcej, to Qd też będzie dwa razy większe. To wynika bezpośrednio ze wzoru Qd = n · q.
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z wodociągów na egzamin BUD.21?
Ćwicz krótkie zadania rachunkowe z: jednostkowego zużycia, liczby mieszkańców, przeliczeń dm3↔m3 oraz rozbiorów średnich i maksymalnych. Stosuj stały schemat: wzór, podstawienie z jednostkami, obliczenie, konwersja. Na końcu rób kontrolę rzędu wielkości.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobowe zapotrzebowanie oblicza się jako liczbę mieszkańców razy jednostkowe zużycie: 500 × 80 dm3/d = 40 000 dm3/d.

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), rozdział o jednostkach pochodnych i objętości. https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), SI Units – informacje o jednostkach i zależnościach (w tym objętość jako m^3). https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedyczna dokumentacja jednostek: "metr sześcienny" oraz "decymetr sześcienny" (relacja 1 m^3 = 1000 dm^3). https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Decymetr_sze%C5%9Bcienny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu wodociągów i kanalizacji (działy: zapotrzebowanie na wodę, bilans wody)
  • Tablice i zestawienia jednostek oraz przeliczeń (dm<sup>3</sup>, m<sup>3</sup>, l)
  • Zadania rachunkowe z dobowych/średnich/maksymalnych rozbiorów wody dla różnych grup odbiorców
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego