KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Jakie będzie wskazanie manometru, jeśli wartość ciśnienia wynosi 0,35 m słupa wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie słupa wody liczymy z zależności hydrostatycznej p=ρ·g·h. Dla wody przyjmujemy ρ≈1000 kg/m³, a w zadaniach egzaminacyjnych często g≈10 m/s². Dla h=0,35 m otrzymujemy p≈1000·10·0,35=3500 Pa, czyli 3,5 kPa.

Pełne wyjaśnienie:

Wysokość "0,35 m słupa wody" to nie jest jeszcze ciśnienie w jednostkach SI, tylko wysokość kolumny cieczy. Aby wyznaczyć wskazanie manometru, trzeba przeliczyć tę wysokość na ciśnienie hydrostatyczne.

Stosujemy zależność:

p = ρ · g · h

  • ρ – gęstość wody (w przybliżeniu 1000 kg/m³),
  • g – przyspieszenie ziemskie (w wielu zadaniach obliczeniowych przyjmuje się 10 m/s² jako uproszczenie),
  • h – wysokość słupa cieczy (0,35 m).

Podstawienie (z uproszczeniem g≈10 m/s²):

p ≈ 1000 · 10 · 0,35 = 3500 Pa

Teraz zamieniamy paskale na kilopaskale: 1 kPa = 1000 Pa, więc 3500 Pa = 3,5 kPa. Dlatego odpowiedź "3,5 kPa" jest zgodna z typowym egzaminacyjnym zaokrągleniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,35 atm" – atmosfera to znacznie większa jednostka; 0,35 atm odpowiadałoby kilkudziesięciu kPa, a nie kilku kPa. To typowy błąd polegający na podstawieniu liczby bez przeliczenia jednostki.
  • "350 mbar" – 1 bar = 100 kPa, więc 350 mbar = 0,35 bar = 35 kPa. To dziesięć razy więcej niż wynik z 0,35 mH2O w przybliżeniu.
  • "0,035 MPa" – 0,035 MPa = 35 kPa (bo 1 MPa = 1000 kPa). To ta sama skala co 350 mbar i również jest za duża o rząd wielkości.

Wskazówka do egzaminu: zawsze sprawdzaj rząd wielkości. Słup wody rzędu dziesiątych części metra daje ciśnienie rzędu pojedynczych kPa, a nie dziesiątek kPa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wysokość kolumny wody, która wytwarza określone ciśnienie hydrostatyczne. Nie jest to jeszcze wynik w Pa/kPa. Aby uzyskać ciśnienie, przelicza się ją wzorem p=ρ·g·h, gdzie h to właśnie ta wysokość słupa cieczy.
Użyj zależności hydrostatycznej p=ρ·g·h. Dla wody zwykle przyjmuje się ρ≈1000 kg/m³. Po obliczeniu p w paskalach dzielisz przez 1000, aby otrzymać kPa. W zadaniach szkolnych często zakłada się g≈10 m/s².
To uproszczenie rachunkowe ułatwiające szybkie liczenie w zadaniach egzaminacyjnych. Daje wyniki bliskie rzeczywistym (dla g=9,81 m/s² różnica to ok. 2%). Warunkiem jest spójność: jeśli arkusz stosuje uproszczenia, odpowiedzi są do nich dopasowane.
To zależy od przyjętego g i sposobu zaokrąglenia. Przy g=9,81 m/s² otrzymasz ok. 3,43 kPa, a przy szkolnym przybliżeniu g=10 m/s² wyjdzie 3,5 kPa. Na testach zwykle obowiązuje zaokrąglenie zgodne z podanymi odpowiedziami.
Zapamiętaj przybliżenie: 1 m słupa wody to około 10 kPa (dokładniej ~9,81 kPa). Dzięki temu 0,35 m to w przybliżeniu 3,5 kPa. Taki "test rzędu wielkości" pomaga odrzucić odpowiedzi typu 35 kPa lub 0,35 atm.
Bo 350 mbar to 0,35 bar, a 1 bar = 100 kPa, więc 0,35 bar = 35 kPa. Tymczasem 0,35 m słupa wody daje kilka kPa. To typowa pomyłka polegająca na przeniesieniu liczby "0,35/350" do innej jednostki bez przeliczenia.
Trzeba pamiętać o przedrostkach: 1 MPa = 1000 kPa, a 1 kPa = 1000 Pa. Dlatego 0,035 MPa to 35 kPa. W tym zadaniu poprawny wynik jest rzędu 3–4 kPa, więc opcja w MPa wskazująca 35 kPa jest o rząd wielkości za duża.
W praktyce wiele manometrów w instalacjach pokazuje ciśnienie względne (nadciśnienie) względem atmosfery. Jednostka "m słupa wody" jest również używana jako miara różnicy ciśnień. W zadaniach przeliczeniowych zwykle chodzi o samą wartość różnicy ciśnień wynikającą z p=ρ·g·h.
Najczęstsze to: pominięcie gęstości wody (ρ), pomylenie przedrostków (kPa/MPa), błędne przeliczenie bar–Pa oraz brak kontroli rzędu wielkości. Pomaga zapisanie wzoru p=ρ·g·h i szybka kontrola: 1 mH2O ≈ 10 kPa.
Ćwicz: (1) wzory hydrostatyki i podstawowe przekształcenia, (2) przeliczanie jednostek Pa–kPa–MPa–bar–mbar, (3) szacunki rzędu wielkości. Warto też rozwiązać serię krótkich zadań "na czas", bo w arkuszu liczy się szybkość i unikanie pomyłek w przedrostkach.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ciśnienie słupa wody liczymy z zależności hydrostatycznej p=ρ·g·h.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Ciśnienie hydrostatyczne" – wzór p=ρgh, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie_hydrostatyczne (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Słup wody" – jednostka mH2O i przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82up_wody (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST: "SI Units – Pascal (Pa)" (definicja i zależności jednostek), https://www.nist.gov/pml/owm/si-units-pressure (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z fizyki/techniki cieplnej: rozdziały o hydrostatyce i jednostkach SI
  • Tablice przeliczeń jednostek (Pa, bar, atm, mH2O) w materiałach dydaktycznych
  • Instrukcje obsługi manometrów i przetworników ciśnienia stosowanych w energetyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego