KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 37.
Jakie jest dopuszczalne stężenie bakterii Coliforms w wodzie pitnej zgodnie z normami WHO?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytyczne WHO dla wskaźników zanieczyszczenia fekalnego (zwłaszcza E. coli/termotolerancyjnych bakterii grupy coli) przyjmują kryterium "niewykrywalne w 100 ml".
Dlatego poprawna wartość to 0 jtk/100 ml – każda detekcja oznacza potencjalne ryzyko sanitarne i potrzebę działań korygujących.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie mikrobiologicznej wody pitnej WHO stosuje podejście oparte na wskaźnikach zanieczyszczenia fekalnego. Najważniejszym i najbardziej jednoznacznym wskaźnikiem jest E. coli (często omawiany łącznie z termotolerancyjnymi bakteriami grupy coli). Dla takich wskaźników kryterium jakości jest bardzo rygorystyczne: wynik powinien być "niewykrywalny" w próbce 100 ml, co w praktyce zapisuje się jako 0 CFU/jtk na 100 ml.

Dlaczego akurat "zero"? Obecność tych bakterii sugeruje, że do wody mogły dostać się zanieczyszczenia pochodzenia kałowego, a wraz z nimi potencjalne patogeny (wirusy, bakterie chorobotwórcze, pierwotniaki). Z tego powodu nawet pojedyncza wykryta jednostka w 100 ml jest sygnałem alarmowym i wymaga oceny ryzyka oraz działań (np. weryfikacji dezynfekcji, przeglądu szczelności sieci, dodatkowych badań kontrolnych).

Odpowiedzi z wartościami większymi niż 0 (np. 1, 10, 100 jtk/100 ml) są typowym "progowym" myśleniem znanym z parametrów chemicznych, ale nie oddają zasady stosowanej dla wskaźników fekalnych: nie dopuszcza się wykrywalnej obecności w 100 ml.

W praktyce laboratoryjnej wynik uzyskuje się metodami hodowlanymi (np. filtracja membranowa i posiew na odpowiednie podłoża lub metody MPN/NPL). Interpretacja "0/100 ml" oznacza, że w badanej objętości nie wyhodowano kolonii spełniających kryteria identyfikacyjne wskaźnika. Warto pamiętać, że w dokumentach i przepisach spotyka się różne sformułowania terminu "coliforms"; na egzaminie należy zwracać uwagę, czy chodzi o ogół coli, czy o wskaźnik stricte fekalny. W tym pytaniu poprawna odpowiedź odpowiada podejściu WHO dla wskaźników zanieczyszczenia fekalnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że w badanej objętości 100 ml nie wykryto wzrostu bakterii wskaźnikowych (np. E. coli/coli) w metodzie hodowlanej. To kryterium jest interpretowane jakościowo: wykryto lub nie wykryto. Każda detekcja w 100 ml jest sygnałem ryzyka sanitarnego.
Bo wskaźniki takie jak E. coli lub termotolerancyjne coli sugerują możliwe zanieczyszczenie fekalne, a więc potencjalną obecność patogenów. W przeciwieństwie do wielu parametrów chemicznych nie ustala się "bezpiecznego progu" >0, tylko dąży do niewykrywalności w próbce kontrolnej.
W praktyce termin bywa używany różnie: czasem jako ogół bakterii grupy coli, a czasem w kontekście wskaźników fekalnych (E. coli/termotolerancyjne coli). Na egzaminie warto sprawdzić, czy pytanie odnosi się do wskaźnika fekalnego, bo wtedy kryterium jest najczęściej "0 w 100 ml".
Próbkę pobiera się do jałowego naczynia, bez zanieczyszczenia z kranu/otoczenia, zwykle po krótkim przepłukaniu punktu poboru zgodnie z procedurą. Kluczowe są: sterylność, właściwe oznakowanie, szybki transport i przechowywanie w warunkach ograniczających namnażanie mikroorganizmów.
Przez filtr o określonej porowatości przepuszcza się znaną objętość wody (np. 100 ml). Mikroorganizmy zostają na filtrze, a filtr przenosi się na podłoże hodowlane i inkubuje. Następnie zlicza się kolonie spełniające kryteria – wynik podaje się jako CFU/jtk na 100 ml.
Dla wskaźników zanieczyszczenia fekalnego nawet pojedyncza wykryta jednostka w 100 ml jest istotna, bo wskazuje na utratę bariery bezpieczeństwa (uzdatnianie, dezynfekcja, szczelność sieci). W praktyce uruchamia to postępowanie wyjaśniające i badania potwierdzające.
Najczęściej: mylenie "coli ogółem" z E. coli, przenoszenie logiki progów z chemii na mikrobiologię oraz wybór "małej dodatniej liczby" (1 lub 10) zamiast zasady niewykrywalności. Pomaga zapamiętać, że wskaźnik fekalny w wodzie pitnej ma być "zero w 100 ml".
CFU/jtk (colony forming units) to zliczone kolonie na podłożu po posiewie/filtracji. MPN/NPL to wynik statystyczny z serii rozcieńczeń i probówek (metoda najbardziej prawdopodobnej liczby). Obie metody służą do oceny mikrobiologicznej, ale inaczej wyrażają niepewność i sposób oznaczenia.
Może się zdarzyć przy błędnym pobraniu próbki, zbyt długim czasie transportu, nieprawidłowych warunkach przechowywania, obecności inhibitorów wzrostu lub błędach inkubacji i doboru podłoża. Dlatego laboratoria stosują kontrole jakości, walidacje metod i procedury zapewnienia wiarygodności wyniku.
Warto uczyć się nie tylko liczb, ale też sensu wskaźników: co oznacza ich obecność, jakie są typowe jednostki (CFU/jtk na 100 ml) i jakie działania podejmuje się po detekcji. Dobrze przećwiczyć interpretację wyników oraz podstawowe metody (filtracja membranowa, MPN) i zasady poboru próbek.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wytyczne WHO dla wskaźników zanieczyszczenia fekalnego (zwłaszcza E."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), Guidelines for Drinking-water Quality, 4th edition, section on microbial indicators (E. coli) and guideline values (not detectable in 100 mL), WHO (Geneva) - https://www.who.int/publications/i/item/9789241549950 (dostęp: 2026-02-27)
  • World Health Organization (WHO), "Guidelines for drinking-water quality" (online resource / GDWQ supporting information on microbiological quality and indicator organisms) - https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health/water-safety-and-quality/drinking-water-quality-guidelines (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Wytyczne WHO dotyczące jakości wody do picia (rozdziały o wskaźnikach mikrobiologicznych)
  • Podręczniki z mikrobiologii sanitarnej i analityki środowiskowej
  • Materiały o metodach oznaczania E. coli/coli (filtracja membranowa, NPL/MPN)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego