Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2017 (test 2)



PYTANIE NR 34.
Jakie jest przeznaczenie narzędzia przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w elektronice, które jest specjalnie zaprojektowane do wyjmowania układów scalonych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie widoczne na rysunku to wyciągacz (ekstraktor) układów scalonych.
Służy do bezpiecznego podważenia i równomiernego wyjęcia układu z podstawki, ograniczając ryzyko wygięcia wyprowadzeń i uszkodzenia samej podstawki. Pozostałe opcje dotyczą narzędzi do cięcia, formowania lub przytrzymywania.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie przedstawione na rysunku jest przeznaczone do wyjmowania układów scalonych z podstawek. W praktyce spotyka się je jako wyciągacz/ekstraktor układów (często dla obudów DIP). Jego zadaniem jest umożliwienie podważenia układu i uniesienia go w sposób możliwie równomierny, tak aby:

  • nie wyginać nóżek (wyprowadzeń) układu,
  • nie pęknąć ani nie rozkalibrować podstawki,
  • nie szarpać elementu i nie uszkodzić ścieżek ani innych części wokół gniazda.

Odpowiedź "Obcinanie końcówek elementów elektronicznych" odnosi się do obcinaków bocznych/cęgów tnących. Takie narzędzia mają krawędzie tnące i służą do skracania wyprowadzeń elementów przewlekanych po montażu, a nie do demontażu układów z gniazd.

Odpowiedź "Formowanie końcówek elementów elektronicznych" pasuje raczej do przyrządów do gięcia/kształtowania wyprowadzeń (np. dla rezystorów lub kondensatorów przewlekanych), aby uzyskać właściwy rozstaw i kąt. To inna czynność niż wyjmowanie układu z podstawki.

Odpowiedź "Przytrzymywanie elementów elektronicznych podczas lutowania" kojarzy się z pęsetą, uchwytem lub tzw. "trzecią ręką". Te narzędzia stabilizują element w trakcie lutowania, natomiast przy układach w podstawkach lutowanie zwykle nie jest potrzebne do ich demontażu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu występuje narzędzie, które ma zaczepy/podważające końcówki i kontekst pracy z układami w gnieździe, najczęściej chodzi o bezpieczny demontaż z podstawki. Dodatkowo w praktyce warto pamiętać o zasadach ESD (opaska, mata) podczas dotykania układów scalonych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wyciągacz do układów scalonych i do czego służy?

Wyciągacz (ekstraktor) do układów scalonych to narzędzie do bezpiecznego wyjmowania układów z podstawek.

Ułatwia równomierne uniesienie układu, zmniejsza ryzyko wygięcia nóżek oraz uszkodzenia gniazda/podstawki na płytce.

Jak rozpoznać narzędzie do wyjmowania układów scalonych na rysunku?

Najczęściej ma kształt umożliwiający zaczepienie pod przeciwległe boki układu w podstawce i delikatne podważenie.

W odróżnieniu od obcinaków nie ma ostrzy tnących, a w odróżnieniu od pęsety nie służy głównie do chwytu podczas lutowania.

Dlaczego nie należy wyjmować układu z podstawki palcami?

Wyjmowanie palcami bywa nierównomierne i łatwo wygiąć wyprowadzenia albo uszkodzić podstawkę.

Dodatkowo rośnie ryzyko ESD: ładunek elektrostatyczny z ciała może uszkodzić wrażliwe struktury układu, nawet jeśli nie widać tego od razu.

Jakie są typowe błędy przy demontażu układów DIP z podstawek?

Częste błędy to: podważanie tylko z jednej strony (skręcanie i wyginanie nóżek), używanie śrubokręta i uszkodzenie podstawki, oraz brak ochrony ESD.

Bezpieczniej jest unosić układ stopniowo i możliwie równomiernie, używając właściwego narzędzia.

Czy wyciągacz układów jest potrzebny, gdy układ jest lutowany w PCB?

Nie. Wyciągacz służy do układów umieszczonych w podstawce, czyli elementów niewlutowanych.

Jeśli układ jest lutowany w PCB, do demontażu stosuje się narzędzia i techniki rozlutowywania (np. odsysacz, plecionka, hot-air), a nie wyciągacz do podstawek.

Jakie narzędzie służy do obcinania końcówek elementów przewlekanych?

Do obcinania końcówek (wyprowadzeń) elementów przewlekanych używa się obcinaków bocznych/cęgów tnących.

Mają one krawędzie tnące i są dobierane tak, aby uzyskać czyste cięcie bez miażdżenia drutu. To inne zastosowanie niż wyjmowanie układów z podstawek.

Co oznacza formowanie końcówek elementów elektronicznych?

Formowanie końcówek to mechaniczne gięcie i ustawianie wyprowadzeń (np. rezystora) do odpowiedniego rozstawu i kształtu przed włożeniem do otworów PCB.

Stosuje się do tego przyrządy do gięcia lub szczypce, a nie wyciągacz układów scalonych.

Jak bezpiecznie wyjąć układ scalony z podstawki krok po kroku?
1) Zadbaj o ESD (mata/opaska).
2) Zaczep wyciągacz o układ i unoś równomiernie, małymi ruchami.
3) Nie szarp i nie ciągnij pod kątem.
4) Po wyjęciu sprawdź, czy nóżki nie są wygięte i czy podstawka nie jest uszkodzona.
Dlaczego ESD jest ważne przy pracy z układami scalonymi?

Wiele układów scalonych jest wrażliwych na wyładowania elektrostatyczne, które mogą powodować uszkodzenia natychmiastowe lub ukryte (awarie po czasie).

Dlatego przy demontażu/montażu układów warto stosować ochronę ESD i unikać dotykania wyprowadzeń.

Jak odróżnić pęsetę od wyciągacza układów scalonych na egzaminie?

Pęseta służy głównie do chwytania małych elementów, często ma cienkie, zbieżne końcówki do precyzyjnego chwytu.

Wyciągacz jest projektowany pod wyjęcie elementu z podstawki: ma elementy robocze pozwalające podważyć lub zaczepić układ tak, by unosić go równomiernie.

info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje dotyczą narzędzi do cięcia, formowania lub przytrzymywania.

Źródła:

  • Wikipedia: "IC extractor" (opis narzędzia do wyjmowania układów z podstawek) – https://en.wikipedia.org/wiki/IC_extractor (dostęp: 2026-03-01)
  • TME (Transfer Multisort Elektronik) – kategorie/produkty: wyciągacze/ekstraktory układów scalonych – https://www.tme.eu/pl/katalog/ (wyszukiwanie: "wyciągacz układów scalonych") (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Katalogi narzędzi ESD i monterskich (działy: wyciągacze układów, pęsety, obcinaki)
  • Instrukcje BHP/ESD dla stanowisk montażu elektroniki
  • Podręczniki szkolne z montażu urządzeń elektronicznych (narzędzia i operacje montażowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego