KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Jakie jest przeznaczenie przedstawionego na rysunku zbiornika rozdzielonego elastyczną membraną, w którym jedna komora przeznaczona jest na ciecz pod ciśnieniem, a druga na gaz?
Ilustracja przedstawia zbiornik rozdzielony elastyczną membraną, używany w kontekście mechatroniki do magazynowania energii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbiornik z dwiema komorami oddzielonymi elastyczną membraną, gdzie jedna komora zawiera ciecz pod ciśnieniem, a druga sprężony gaz, pełni funkcję akumulatora hydraulicznego. Sprężany gaz działa jak "sprężyna", dzięki czemu możliwe jest magazynowanie energii hydraulicznej oraz stabilizacja ciśnienia w układzie.

Pełne wyjaśnienie:

Opisany element (zbiornik rozdzielony elastyczną membraną na komorę cieczy i komorę gazu) odpowiada typowej budowie akumulatora hydraulicznego (np. membranowego/pęcherzowego). Jego zasadą działania jest wykorzystanie ściśliwości gazu: gdy ciśnienie cieczy rośnie, ciecz napływa do akumulatora i spręża gaz, a tym samym "odkłada" energię w postaci energii sprężonego gazu. Gdy ciśnienie w układzie spada lub pojawia się chwilowe zapotrzebowanie na przepływ, sprężony gaz wypycha ciecz z powrotem do instalacji.

Dlatego odpowiedź "Magazynowanie energii hydraulicznej." jest właściwa. W praktyce akumulator może także spełniać funkcje pomocnicze, takie jak:

  • tłumienie pulsacji ciśnienia (np. od pomp),
  • kompensacja niewielkich ubytków i przecieków,
  • ograniczanie skutków uderzeń hydraulicznych,
  • zapewnienie krótkotrwałego podtrzymania ciśnienia.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu elementu:

  • "Gromadzenie oleju transformatorowego." – olej transformatorowy dotyczy aparatury elektroenergetycznej (izolacja i chłodzenie transformatorów). Nie jest to typowa funkcja zbiornika z komorą gazową i membraną stosowanego w hydraulice siłowej.
  • "Naolejanie powietrza." – naolejanie to proces typowy dla pneumatyki (smarowanie sprężonego powietrza w układach przygotowania powietrza). W pytaniu mowa o komorze na ciecz pod ciśnieniem i o magazynowaniu energii przez sprężany gaz, a nie o dozowaniu oleju do strumienia powietrza.
  • "Chłodzenie cieczy." – chłodzenie realizuje się zwykle przez chłodnice (wymienniki ciepła), nie przez akumulator z membraną. Sam fakt obecności gazu i membrany nie tworzy mechanizmu odbioru ciepła; kluczowa jest tu praca sprężystościowa gazu, czyli magazyn energii.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się gaz + ciecz + membrana/pęcherz/tłok, to najczęściej chodzi o akumulator i jego funkcję energetyczną (bufor ciśnienia), a nie o zbiornik roboczy, chłodnicę czy element przygotowania powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To element układu hydraulicznego, w którym ciecz robocza i gaz są rozdzielone elastyczną membraną. Gaz ulega sprężaniu i rozprężaniu, dzięki czemu akumulator może gromadzić energię oraz oddawać ją do układu, stabilizując ciśnienie.
Gdy ciśnienie cieczy rośnie, ciecz napływa do zbiornika i spręża gaz w drugiej komorze. Zmagazynowana w ten sposób energia może zostać oddana, gdy ciśnienie spadnie: sprężony gaz wypycha ciecz z powrotem do instalacji.
Gaz jest ściśliwy, więc może pełnić rolę "sprężyny" magazynującej energię. Ciecz hydrauliczna jest praktycznie nieściśliwa, dlatego sama nie nadaje się do skutecznego buforowania energii. Gaz umożliwia gromadzenie i szybkie oddawanie energii w układzie.
Podstawowym przeznaczeniem jest magazynowanie energii hydraulicznej (buforowanie ciśnienia i przepływu). Dzięki temu układ może pokryć chwilowe zapotrzebowanie na medium, ograniczać spadki ciśnienia oraz poprawiać stabilność pracy siłowników.
Nie. Chłodzenie realizuje się przez chłodnice lub wymienniki ciepła. Akumulator ma inną funkcję: wykorzystuje sprężanie i rozprężanie gazu do gromadzenia energii, tłumienia pulsacji oraz stabilizacji ciśnienia, a nie do odbioru ciepła z oleju.
Zbiornik oleju służy głównie do przechowywania i odpowietrzania cieczy roboczej oraz zasilania pompy. Akumulator hydrauliczny jest elementem ciśnieniowym z komorą gazową, który gromadzi energię i oddaje ją do układu w odpowiednim momencie.
Stosuje się go m.in. gdy potrzebne jest tłumienie pulsacji ciśnienia, ograniczenie uderzeń hydraulicznych, kompensacja niewielkich przecieków lub zapewnienie krótkotrwałego zasilania siłownika przy dużym chwilowym zapotrzebowaniu na przepływ.
Częsty błąd to mylenie go ze zwykłym zbiornikiem oleju albo chłodnicą, bo "wygląda jak zbiornik". Warto szukać cechy rozstrzygającej: dwóch komór oraz elementu sprężystego (membrana/pęcherz) i obecności gazu.
Nie bezpośrednio. Naolejanie powietrza to zagadnienie typowe dla pneumatyki (układy przygotowania sprężonego powietrza). Akumulator hydrauliczny pracuje z cieczą roboczą pod ciśnieniem i gazem w komorze, a jego rolą jest bufor energii i ciśnienia.
Zwróć uwagę na opis: komora z cieczą pod ciśnieniem oraz oddzielna komora z gazem (często z membraną). Taki układ wskazuje na sprężanie gazu, czyli gromadzenie energii. Odpowiedzi o chłodzeniu lub smarowaniu zwykle dotyczą innych elementów instalacji.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Zbiornik z dwiema komorami oddzielonymi elastyczną membraną, gdzie jedna komora zawiera ciecz pod ciśnieniem, a druga sprężony gaz, pełni funkcję akumulatora hydraulicznego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Akumulator hydrauliczny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Akumulator_hydrauliczny (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z hydrauliki siłowej (rozdziały: akumulatory hydrauliczne, elementy układów)
  • Karty katalogowe producentów akumulatorów hydraulicznych (typy: membranowe, pęcherzowe, tłokowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji mechatronicznych dotyczące układów hydraulicznych i pneumatycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego