KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 1.
Jakie maksymalne statyczne obciążenie pionowe na zaczep ciągnika Ursus 4022 z kołami 12,4-32 bez obciążników można stosować, jeżeli zaczep umieszczony jest w poz. 1?
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami technicznymi dotyczącymi zaczepów transportowych dla ciągników Ursus modeli 4022
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalne obciążenie pionowe na zaczep należy odczytać z tabeli dla Ursusa 4022 z kołami 12,4-32 "bez obciążników". Wartość jest podana jako zakres 600÷515 kg. Z przypisu wynika, że dla zaczepu w poz. 1 stosuje się wartość wyższą, czyli 600 kg; niższa dotyczy wysuniętych dyszli.

Pełne wyjaśnienie:

Maksymalne statyczne obciążenie pionowe w punkcie sprzęgnięcia to graniczna siła (masa przeliczona na kg), jaką może przenosić zaczep w kierunku pionowym w warunkach statycznych, bez ryzyka przeciążenia zaczepu i pogorszenia stateczności zestawu. W praktyce parametr ten ogranicza m.in. to, jak "ciężki na dyszlu" może być zaczepiany pojazd lub narzędzie.

W tym zadaniu kluczowe jest odczytanie właściwego wiersza i kolumny tabeli: model Ursus 4022, rozmiar kół 12,4-32 oraz konfiguracja "bez obciążników". Dla tej konfiguracji tabela podaje zakres 600÷515 kg, co oznacza, że dopuszczalna wartość zależy od ustawienia zaczepu.

Decydujący jest przypis pod tabelą: "Wyższe wartości należy stosować jeżeli zaczep jest w poz. 1, a niższe wartości przy wysuniętych dyszlach zaczepów". Skoro w treści pytania wskazano, że zaczep jest umieszczony w poz. 1, należy przyjąć wartość wyższą z zakresu, czyli 600 kg.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • 515 kg odpowiada wartości niższej z zakresu i jest właściwa przy wysuniętych dyszlach, a nie w poz. 1.
  • 610 kg nie wynika z tabeli dla tej konfiguracji; to typowy błąd "zaokrąglania" lub zgadywania wartości bliskiej 600.
  • 670 kg nie jest wartością przypisaną do wskazanej konfiguracji; wybór tej liczby często wynika z heurystyki "maksymalne = największe", bez odczytu danych.

W praktyce operator powinien sprawdzić ustawienie zaczepu (poz. 1 czy wysunięcie dyszla), obecność obciążników przednich oraz rozmiar ogumienia, bo te czynniki wpływają na dopuszczalne obciążenia i bezpieczeństwo jazdy (sterowność, ryzyko uniesienia osi przedniej, przeciążenie elementów zaczepu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dopuszczalna siła działająca pionowo w punkcie sprzęgnięcia (tzw. nacisk na zaczep/dyszel) w warunkach statycznych. Parametr ogranicza ryzyko przeciążenia zaczepu i pogorszenia stateczności ciągnika, np. uniesienia przodu i utraty sterowności.
Zapis "600÷515 kg" oznacza zakres dwóch wartości zależnych od warunku podanego w przypisie. Trzeba sprawdzić, kiedy stosuje się wartość wyższą, a kiedy niższą (np. zależnie od pozycji zaczepu lub wysunięcia dyszla), zamiast wybierać liczbę "na oko".
W poz. 1 geometria zaczepu jest najbardziej korzystna: mniejsza dźwignia momentu i mniejsze niekorzystne obciążanie konstrukcji oraz stateczności zestawu. Dlatego dokumentacja techniczna pozwala wtedy na większe obciążenie pionowe niż przy wysuniętych dyszlach.
Niższą wartość stosuje się, gdy warunek z przypisu wskazuje na konfigurację mniej korzystną (np. wysunięte dyszle zaczepów). Wysunięcie zwiększa ramię działania siły i moment, dlatego dla bezpieczeństwa dopuszczalne obciążenie pionowe musi być mniejsze.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwego wiersza (inne koła), pominięcie "bez obciążników" vs "z obciążnikami", ignorowanie przypisu o poz. 1, oraz wybór największej liczby z odpowiedzi zamiast wartości wynikającej z tabeli.
Tak, ponieważ ogumienie wpływa na wysokość i stateczność ciągnika oraz warunki przenoszenia obciążeń. Dokumentacja techniczna często podaje różne dopuszczalne obciążenia dla różnych rozmiarów kół, dlatego trzeba odczytać dokładnie właściwy wariant.
Obciążniki przednie działają jak przeciwwaga. Gdy ich nie ma, większy nacisk na zaczep z tyłu łatwiej odciąża oś przednią, pogarszając sterowność. Dlatego w tabelach spotyka się niższe dopuszczalne wartości dla konfiguracji "bez obciążników".
Najpierw identyfikuje model i konfigurację (ogumienie, obciążniki), potem sprawdza ustawienie zaczepu (pozycja, ewentualne wysunięcie dyszla) i dopiero dobiera wartość z instrukcji/DTR lub tabliczki. To element rutynowej kontroli przed transportem.
Nie. Masa przyczepy to całkowita masa pojazdu, a obciążenie pionowe to tylko część tej masy przenoszona na zaczep (nacisk dyszla). Przyczepa może mieć dużą masę, ale mały nacisk na zaczep – i odwrotnie, dlatego nie wolno tych pojęć utożsamiać.
Ćwicz czytanie tabel: zawsze zaznacz model, wariant (koła/obciążniki) i sprawdź przypisy. W zadaniach tego typu przypis często rozstrzyga, którą wartość z zakresu przyjąć. Trenuj też szybkie wyszukiwanie właściwego wiersza i kolumny.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dopuszczalne obciążenie pionowe na zaczep należy odczytać z tabeli dla Ursusa 4022 z kołami 12,4-32 "bez obciążników"."

Źródła:

  • Ilustracja do zadania (tabela danych technicznych dolnego zaczepu transportowego typ ZA 23/12 dla Ursus 4022/4024) – wiersz: "Maksymalne statyczne obciążenie pionowe…", konfiguracja: koła 12,4-32, bez obciążników; przypis o poz. 1 i wysuniętych dyszlach.

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/DTR ciągnika (rozdziały: zaczepy, sprzęganie, dane techniczne)
  • Materiały szkolne z eksploatacji maszyn rolniczych dotyczące stateczności zestawu ciągnik–przyczepa
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu parametrów z tabliczek znamionowych i tabel technicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego