KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 14.
Jakie natężenie przepływu oleju należy zapewnić dla silnika hydraulicznego o chłonności jednostkowej 5 cm3/obr., aby jego wałek wyjściowy obracał się z prędkością 1200 obr./min?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natężenie przepływu dla silnika wyporowego liczymy z zależności Q = q · n. Dla q = 5 cm3/obr. i n = 1200 obr./min otrzymujemy Q = 5 · 1200 = 6000 cm3/min. Ponieważ 1000 cm3 = 1 dm3, wynik to 6 dm3/min.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku hydraulicznym o stałej chłonności jednostkowej (maszynie wyporowej) teoretyczny przepływ potrzebny do uzyskania danej prędkości obrotowej wynika wprost z objętości przemieszczanej na jeden obrót.

Stosujemy zależność:

Q = q · n

  • Q – natężenie przepływu (np. cm3/min, dm3/min),
  • q – chłonność jednostkowa (cm3/obr.),
  • n – prędkość obrotowa (obr./min).

Dane: q = 5 cm3/obr., n = 1200 obr./min.

Obliczenie w jednostkach "na minutę":

Q = 5 · 1200 = 6000 cm3/min.

Następnie wykonujemy konwersję jednostek objętości:

  • 1 dm3 = 1000 cm3
  • 6000 cm3/min = 6000 / 1000 dm3/min = 6 dm3/min

Dlatego poprawna jest odpowiedź "6,0 dm3/min".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,6 dm3/min" to typowy skutek błędu skali (przesunięcie przecinka), np. potraktowania 6000 cm3 jako 600 cm3 lub pomylenia przelicznika.
  • "1,2 dm3/min" może wynikać z pomyłki w mnożeniu (np. użycia 240 obr./min zamiast 1200 obr./min) albo z błędnego, nieuzasadnionego dzielenia przez 5.
  • "0,1 dm3/min" jest o dwa rzędy wielkości za małe; często pojawia się, gdy ktoś dzieli przez 60 (mylenie min z s) mimo że w danych n już podano w obr./min.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz wynik w cm3/min, a dopiero na końcu zamień na dm3/min. To ogranicza ryzyko błędów w przeliczaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Używa się zależności Q = q · n, gdzie Q to przepływ, q to chłonność jednostkowa (objętość na obrót), a n to prędkość obrotowa. Najpierw policz w cm3/min lub l/min, a na końcu przelicz jednostki, aby uniknąć błędów.
To objętość oleju potrzebna (teoretycznie) do wykonania jednego obrotu wału silnika hydraulicznego. Podaje się ją np. w cm3/obr. Im większa chłonność, tym większy przepływ jest potrzebny do uzyskania tej samej prędkości.
W prostych zadaniach egzaminacyjnych liczy się przepływ teoretyczny z geometrii maszyny (Q = q · n), bez uwzględniania przecieków. Sprawność objętościowa jest ważna w praktyce, ale wymaga dodatkowych danych, których w tym typie pytania zwykle nie podano.
Wystarczy podzielić przez 1000, bo 1 dm3 = 1000 cm3. Przykład: 6000 cm3/min to 6000/1000 = 6 dm3/min. Ten krok wykonuj na końcu, po obliczeniu Q.
Tak, w praktyce 1 dm3 = 1 litr, więc dm3/min i l/min są równoważne liczbowo. Na egzaminie zwracaj uwagę, jakiej jednostki wymagają odpowiedzi, i przepisuj wynik w tej samej formie.
Najczęściej: (1) pomylenie przelicznika 1000 cm3 = 1 dm3, (2) dzielenie lub mnożenie przez 60 mimo że n jest już w obr./min, (3) błędne przesunięcie przecinka. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku rachunku.
Gdy dobierasz pompę do realnego układu, a nie liczysz teorię. Przecieki powodują, że rzeczywisty wymagany przepływ jest większy niż q · n. Wtedy stosuje się sprawność objętościową i dane z karty katalogowej, szczególnie przy większych ciśnieniach.
Przekształcasz wzór: n = Q / q. Upewnij się, że jednostki pasują (np. Q w cm3/min i q w cm3/obr). Jeśli Q jest w dm3/min, najpierw zamień na cm3/min (mnożenie przez 1000).
Można wstępnie oszacować: 5 cm3 na obrót i 1200 obr./min daje kilka tysięcy cm3/min, czyli kilka dm3/min. To pomaga odrzucić odpowiedzi rzędu 0,1 dm3/min, ale pełny wynik i tak warto policzyć.
Ćwicz krótkie zadania rachunkowe: przepływ, prędkość, chłonność, a także podstawowe konwersje jednostek (cm3, dm3, l). Rób notatkę ze wzorami i zapisuj jednostki w każdym kroku, bo większość błędów wynika z przeliczeń.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Natężenie przepływu dla silnika wyporowego liczymy z zależności Q = q · n."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z hydrauliki siłowej: maszyny wyporowe, silniki hydrauliczne
  • Notatki z przeliczania jednostek (cm<sup>3</sup>, dm<sup>3</sup>, l) i pracy na wielkościach "na minutę"
  • Karty katalogowe silników hydraulicznych (pojęcia: displacement/chłonność, nominalny przepływ, sprawność objętościowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego