KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 27.
Jakie przeznaczenie w systemie Linux ma partycja /var?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
/var służy do przechowywania danych, które zmieniają się podczas pracy systemu i usług. Typowe podkatalogi to m.in. /var/log (logi), /var/cache (pamięci podręczne) czy kolejki i dane "spool". Dlatego opis o logach i plikach zmiennych najlepiej oddaje przeznaczenie /var.

Pełne wyjaśnienie:

Katalog /var w systemach Linux jest przeznaczony na dane zmienne, czyli takie, które rosną, zmieniają się lub są tworzone w trakcie normalnej pracy systemu oraz uruchomionych usług. To praktyczne rozdzielenie od katalogów z plikami bardziej "statycznymi" (np. programy i biblioteki), aby łatwiej zarządzać miejscem na dysku i utrzymaniem systemu.

Typowe przykłady zawartości /var:

  • /var/log – logi systemowe i usług (ważne w diagnostyce awarii, analizie bezpieczeństwa i błędów konfiguracji).
  • /var/cache – dane cache aplikacji (mogą przyspieszać działanie, ale mogą też zajmować dużo miejsca).
  • /var/spool – dane kolejkowane (np. wydruki, poczta, zadania oczekujące).
  • /var/lib – dane stanu niektórych usług (np. bazy danych aplikacji), które zmieniają się podczas działania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Stwierdzenie o katalogach macierzystych użytkownika pasuje do /home, gdzie standardowo trzyma się katalogi domowe i dane użytkowników.
  • Opis plików potrzebnych do procedury rozruchu dotyczy zwykle /boot (jądro, initramfs, konfiguracje bootloadera), a nie /var.
  • "Partycja wymiany" to swap, czyli przestrzeń do stronicowania pamięci; nie jest tożsama z /var i ma zupełnie inny cel.

W praktyce egzaminacyjnej warto też rozróżniać pojęcia: /var jako katalog (punkt w hierarchii) oraz oddzielna partycja /var (opcjonalna decyzja administracyjna). Pytanie sprawdza przeznaczenie miejsca /var, czyli danych zmiennych, a nie sposób partycjonowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
/var to katalog na dane zmienne, czyli takie, które powstają lub zmieniają się podczas pracy systemu i usług. Trafiają tam m.in. logi, cache oraz różne kolejki. Dzięki temu łatwiej kontrolować przyrost danych i miejsce na dysku.
W /var/log znajdują się dzienniki zdarzeń systemu i usług, np. komunikaty o błędach, uruchomieniach usług czy próbach logowania. Konkretne pliki zależą od dystrybucji i konfiguracji (syslog/journald), ale idea jest wspólna: to miejsce diagnostyki.
/var rośnie, bo zawiera dane zmienne: logi mogą przyrastać, cache może się rozbudowywać, a kolejki usług mogą się kumulować przy błędach. Gdy brakuje rotacji logów lub usługa generuje dużo danych, zapełnienie /var jest jednym z najczęstszych problemów administracyjnych.
Nie. /var jest katalogiem w hierarchii systemu plików i może znajdować się na tej samej partycji co "/". Osobną partycję dla /var wydziela się opcjonalnie, np. na serwerach, gdzie logi lub dane usług mają tendencję do szybkiego wzrostu.
/home służy głównie na katalogi domowe użytkowników i ich pliki. /var jest przeznaczony na dane zmienne systemu i usług (logi, cache, kolejki). Różnica polega na tym, kto "generuje" dane: użytkownik w /home, a system/usługi w /var.
"Zmienność" oznacza, że zawartość jest tworzona, aktualizowana lub powiększa się w trakcie działania systemu. Przykłady to dopisywane wpisy logów, pamięci podręczne pobieranych danych czy pliki kolejek drukowania/poczty. To przeciwieństwo katalogów z bardziej stałymi plikami programów.
Wydzielenie /var rozważa się, gdy przewidujesz duże logowanie, intensywne działanie usług (WWW, poczta, proxy, bazy danych aplikacji) lub chcesz ograniczyć ryzyko, że rozrost logów "zabije" cały system plików /. Osobna partycja ułatwia kontrolę i izolację problemu.
Praktycznie używa się narzędzi do analizy zajętości, np. du dla katalogów i df dla systemów plików. Następnie szuka się dużych podkatalogów typu /var/log, /var/cache, /var/lib. Na egzaminie ważne jest rozumienie, że to właśnie /var typowo "puchnie".
/boot zawiera pliki potrzebne do uruchomienia systemu (np. jądro i konfiguracje startowe), czyli elementy krytyczne dla rozruchu. /var dotyczy danych zmiennych tworzonych w trakcie pracy. To inne etapy i inne potrzeby: start systemu vs bieżące działanie i logowanie.
Swap to przestrzeń wymiany używana przez mechanizmy pamięci wirtualnej (stronicowanie), zwykle jako osobna partycja lub plik wymiany. Nie jest katalogiem w hierarchii FHS i nie służy do logów ani cache. Mylenie swap z /var wynika z kojarzenia "specjalnych partycji".
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "/var służy do przechowywania danych, które zmieniają się podczas pracy systemu i usług."

Źródła:

  • Filesystem Hierarchy Standard (FHS), sekcja dotycząca katalogu /var, https://refspecs.linuxfoundation.org/FHS_3.0/fhs-3.0.html (dostęp: 2026-03-02)
  • The Linux man-pages project: hier(7) – opis hierarchii systemu plików, https://man7.org/linux/man-pages/man7/hier.7.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Debian Policy Manual: Filesystem Hierarchy, opis /var i podkatalogów, https://www.debian.org/doc/debian-policy/ch-opersys.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Dokumentacja FHS (Filesystem Hierarchy Standard) dotycząca katalogu /var
  • Strony podręcznika (man) dla zagadnień logowania i zarządzania plikami (np. syslog/journald, logrotate)
  • Materiały kursowe z administracji Linux: struktura katalogów, montowanie, partycjonowanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego