KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Jakie są całkowite koszty wytworzenia partii wyrobu, jeżeli do jej wyprodukowania firma poniosła koszty: materiałów 15 000 zł, pracy pracowników 20 000 zł, wskaźnik kosztów ogólnozakładowych wyniósł 20% kosztów bezpośrednich, a odpady produkcyjne wyceniono na 800 zł i sprzedano w postaci złomu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty bezpośrednie to 15 000 zł + 20 000 zł = 35 000 zł. Koszty ogólnozakładowe wynoszą 20% tej bazy, czyli 7 000 zł. Razem daje to 42 000 zł. Ponieważ odpady sprzedano jako złom za 800 zł, kwota ta pomniejsza koszt partii: 42 000 zł − 800 zł = 41 200 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji kosztu wytworzenia partii najpierw ustala się koszty bezpośrednie, czyli takie, które można wprost przypisać do danej partii wyrobu. W treści zadania są to koszty materiałów oraz pracy (robocizny).

Krok 1: koszty bezpośrednie
Materiały: 15 000 zł
Praca: 20 000 zł
Razem koszty bezpośrednie: 15 000 + 20 000 = 35 000 zł

Krok 2: koszty ogólnozakładowe
Podano wskaźnik 20% kosztów bezpośrednich, więc podstawą naliczenia jest 35 000 zł.
20% × 35 000 zł = 0,20 × 35 000 zł = 7 000 zł

Krok 3: koszt przed rozliczeniem odpadów
35 000 zł + 7 000 zł = 42 000 zł

Krok 4: wpływ sprzedaży odpadów (złomu)
Odpady produkcyjne wyceniono na 800 zł i sprzedano jako złom. W typowej logice zadań egzaminacyjnych przyjmuje się, że sprzedaż złomu jest odzyskiem wartości, który pomniejsza koszt wytworzenia partii (bo część poniesionych nakładów została skompensowana wpływem ze sprzedaży).
Zatem: 42 000 zł − 800 zł = 41 200 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wyniki wyższe od 41 200 zł zwykle biorą się z błędu znaku: doliczenia 800 zł zamiast odjęcia lub z naliczenia narzutu 20% od niewłaściwej podstawy.
  • Wyniki niższe (gdyby występowały) wynikałyby z pominięcia kosztów ogólnozakładowych albo z błędnego policzenia 20%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się informacja o sprzedaży odpadów/złomu, najpierw policz pełny koszt (bezpośrednie + narzut), a dopiero potem odejmij wartość odzysku. Zawsze sprawdź, od jakiej bazy liczony jest procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty bezpośrednie to te, które da się przypisać wprost do partii wyrobu (np. materiały i robocizna). W zadaniach zwykle je sumujesz: materiały + praca. Dopiero od tej bazy nalicza się narzut kosztów ogólnych, jeśli jest podany procentowo.
Oznacza, że koszty pośrednie (ogólnozakładowe) przyjmuje się jako 20% sumy kosztów bezpośrednich. Najpierw liczysz bazę (np. materiały + robocizna), a potem mnożysz ją przez 0,20. To typowy narzut stosowany w kalkulacji uproszczonej.
Sprzedaż złomu jest traktowana jako odzysk wartości z procesu produkcyjnego. Skoro odpady zostały sprzedane, to część poniesionych nakładów została zrekompensowana wpływem pieniężnym, więc w rachunku zadaniowym koszt partii zwykle pomniejsza się o wartość tego odzysku.
Najczęściej myli się podstawę (liczy procent tylko od materiałów albo tylko od robocizny) lub liczy 20% od kosztu już powiększonego o narzut. Drugi częsty błąd to pomylenie 20% z 2% albo 0,2% przez nieuwagę przy zapisie dziesiętnym.
Koszty to pozycje "firma poniosła koszty" (materiały, praca, energia, usługi). Odzysk to informacja o sprzedaży odpadów, złomu lub zwrotach materiału. Jeśli pada sformułowanie "sprzedano" i podana jest wartość, w typowych zadaniach odejmuje się ją od kosztu partii.
Nie. Koszty bezpośrednie da się przypisać do konkretnej partii (np. zużyty materiał, robocizna na zleceniu). Koszty ogólnozakładowe są pośrednie (np. utrzymanie hali, administracja, amortyzacja) i rozlicza się je na wyroby przez klucz lub narzut procentowy.
Gdy zadanie podaje, że odpady sprzedano (np. jako złom) i podaje ich wartość, zwykle traktuje się to jako odzysk i odejmuje od kosztu. Jeżeli odpady są tylko informacją technologiczną bez wartości lub bez sprzedaży, często nie wpływają na rachunek końcowy (chyba że podano inaczej).
Zrób kontrolę logiczną: wynik powinien być większy niż suma materiałów i robocizny, bo dodajesz narzut kosztów ogólnych. Potem, jeśli jest sprzedaż złomu, wynik powinien się nieco zmniejszyć. Gdy po odpadach rośnie, to sygnał, że użyto złego znaku.
W najprostszym wariancie potrzebujesz: (1) kosztów bezpośrednich (materiały, robocizna), (2) wskaźnika lub kwoty kosztów pośrednich (np. % kosztów bezpośrednich), oraz (3) informacji o odzyskach, np. sprzedaży odpadów/złomu. Z tych danych liczysz koszt końcowy partii.
Ćwicz schemat: koszty bezpośrednie → narzut pośrednich → korekty (odpady/odzysk). Rozwiązuj krótkie zadania procentowe i zapisuj każdy krok. Na egzaminie pilnuj bazy procentu i znaku przy odpadach. Pomaga też szybka kontrola wyniku "czy rośnie po narzucie i maleje po odzysku".
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Koszt wytworzenia" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_wytworzenia (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Rachunek kosztów" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów dla produkcji (kalkulacja kosztu wytworzenia, narzuty kosztów pośrednich)
  • Materiały szkolne dla technika mechanika z zakresu planowania i rozliczania produkcji
  • Zbiory zadań z kalkulacji kosztów (procenty, narzuty, odliczenia odpadów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego