W zadaniu chodzi o stężenie procentowe masowe roztworu (często zapisywane jako % m/m). Jest to udział masy substancji rozpuszczonej w masie całego roztworu wyrażony w procentach.
Krok 1: ustal, co jest substancją rozpuszczoną.
"Suchy odczynnik" to składnik dodawany do wody, więc przyjmujemy go jako substancję rozpuszczoną: msubstancji = 10 g.
Krok 2: oblicz masę roztworu.
Masa roztworu to suma mas składników (w typowych zadaniach szkolnych pomija się ewentualny skurcz objętości):
mroztworu = 200 g + 10 g = 210 g.
Krok 3: podstaw do wzoru na % m/m.
c% = ( msubstancji / mroztworu ) · 100% = (10 / 210) · 100% ≈ 4,7619%.
Po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku otrzymujemy 4,8%.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- Wyniki typu 9,5% lub 10,0% zwykle biorą się z błędnego mianownika (np. dzielenia przez 100 g lub przez samą wodę bez dodania substancji do masy roztworu) albo z intuicyjnego "10 g to 10%", co nie ma tu podstaw.
- Wartość 20,0% wynikałaby z sytuacji, w której substancji byłoby relatywnie dużo w stosunku do rozpuszczalnika (np. 50 g substancji na 200 g wody), a nie 10 g.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w mianowniku masz cały roztwór (woda + dodatek), a nie tylko wodę. To najczęstsze źródło pomyłek w zadaniach o stężeniu procentowym masowym.
