KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Jakie uszkodzenie nastąpiło w instalacji elektrycznej, dla której wyniki pomiarów rezystancji izolacji przedstawiono w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów rezystancji izolacji w instalacji elektrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancja izolacji powinna być nie mniejsza niż 1,0 MΩ.
W wynikach tylko pomiar L3–PEN ma 0,99 MΩ, czyli poniżej wartości wymaganej, przy pozostałych wynikach powyżej progu. To wskazuje na lokalne pogorszenie izolacji w torze jednej fazy, a nie przeciążenie lub zwarcie (które dawałoby wartości bliskie 0).

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji służy do oceny, czy izolacja przewodów skutecznie ogranicza przepływ prądu upływu między żyłami oraz między żyłą czynną a przewodem ochronnym/ochronno-neutralnym (PEN). Zgodnie z przyjętym kryterium dla instalacji do 500 V, wynik powinien spełniać warunek Riso ≥ 1,0 MΩ (pomiar typowo napięciem 500 V DC).

W przedstawionych wynikach wszystkie wartości są równe lub wyższe od wymaganej, z wyjątkiem pomiaru L3–PEN = 0,99 MΩ. Taki pojedynczy spadek poniżej progu oznacza, że izolacja w tym konkretnym torze jest osłabiona (np. przez wilgoć, zabrudzenie, starzenie, mikrouszkodzenie mechaniczne). Dlatego prawidłowy wniosek to pogorszenie izolacji jednej z faz.

  • Przeciążenie jednej z faz – dotyczy nadmiernego prądu obciążenia i nagrzewania przewodu, ale nie jest diagnozowane bezpośrednio pomiarem rezystancji izolacji. Z samych wyników Riso nie wywnioskujemy przeciążenia.
  • Zwarcie międzyfazowe – oznaczałoby bardzo małą rezystancję między dwiema fazami (wartości rzędu omów lub mniej), a nie wartości około 1–2 MΩ. Tu pomiary międzyfazowe (L1–L2, L2–L3, L1–L3) są wysokie.
  • Jednofazowe bezimpedancyjne zwarcie doziemne – dawałoby praktycznie zerową rezystancję między daną fazą a PEN/PE. Wynik 0,99 MΩ jest nadal duży w sensie "braku zwarcia", lecz zbyt mały w sensie wymagań normowych, co typowo klasyfikuje się jako pogorszenie izolacji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rezystancję izolacji kluczowe są dwie rzeczy: (1) porównanie do wartości granicznej oraz (2) odróżnienie "poniżej normy" od "blisko zera". To pozwala poprawnie odsiać odpowiedzi o zwarciach i przeciążeniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to opór elektryczny izolacji między przewodami (np. fazami) oraz między przewodem czynnym a PEN/PE. Im większa wartość (zwykle w MΩ), tym lepszy stan izolacji i mniejsze ryzyko prądów upływu oraz porażenia.
To wynik niespełniający kryterium, bo jest poniżej wymaganej wartości granicznej. Choć różnica jest mała (0,01 MΩ), w ocenie zgodności liczy się przekroczenie progu. Najczęściej oznacza to lokalne pogorszenie izolacji badanego toru.
Jeśli większość pomiarów jest prawidłowa, a tylko jeden tor (np. L3–PEN) spada poniżej progu, sugeruje to problem lokalny: uszkodzenie, zawilgocenie lub zabrudzenie izolacji na tej konkretnej żyle/odcinku, a nie usterkę globalną całej instalacji.
Nie. Zwarcie (międzyfazowe lub doziemne) zwykle daje rezystancję bardzo bliską 0 Ω. Pogorszenie izolacji to spadek rezystancji do wartości nadal wysokich (np. okolice 1 MΩ), ale zbyt niskich względem wymagań. To ważne rozróżnienie na egzaminie.
Najczęstsze przyczyny to wilgoć i kondensacja, starzenie materiału izolacyjnego, uszkodzenia mechaniczne (przetarcia, zgniecenia), przegrzewanie oraz zabrudzenia przewodzące. W obiektach technicznych (np. gazowniczych) dodatkowo znaczenie ma zapylenie i zmiany temperatury.
Standardowo mierzy się rezystancję między przewodami czynnymi (np. L1–L2, L2–L3) oraz między każdym przewodem czynnym a przewodem ochronnym/ochronno-neutralnym (np. L1–PEN). Wyniki porównuje się z wartością graniczną właściwą dla napięcia instalacji.
Przeciążenie dotyczy zbyt dużego prądu w obwodzie i jest oceniane m.in. po prądach, temperaturze, doborze zabezpieczeń. Pomiar rezystancji izolacji bada stan materiału izolacyjnego (prądy upływu), więc z samej tabeli Riso nie diagnozuje się przeciążenia.
Gdy rezystancja między fazą a PEN/PE jest skrajnie mała, praktycznie bliska 0 Ω (albo pomiar wykazuje niemal pełne przewodzenie). Wtedy mówimy o zwarciu. Wyniki rzędu setek kΩ lub MΩ zwykle wskazują raczej na degradację izolacji niż na bezimpedancyjne zwarcie.
Częsty błąd to utożsamienie "poniżej normy" ze "zwarciem", mimo że zwarcie daje wartości bliskie zera. Drugi błąd to ignorowanie wartości granicznej i wybieranie odpowiedzi "na intuicję" (np. przeciążenie), choć pytanie dotyczy stricte pomiaru izolacji.
Warto trenować schemat: (1) rozpoznaj rodzaj pomiaru, (2) porównaj wynik z progiem, (3) oceń, czy to "spadek poniżej normy" (degradacja) czy "blisko zera" (zwarcie). Pomaga też praca na przykładowych protokołach pomiarów.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Rezystancja izolacji powinna być nie mniejsza niż 1,0 MΩ.W wynikach tylko pomiar L3–PEN ma 0,99 MΩ, czyli poniżej wartości wymaganej, przy pozostałych wynikach powyżej progu."

Źródła:

  • PN-HD 60364-6:2016-07, część dotycząca sprawdzania instalacji oraz pomiaru rezystancji izolacji (kryteria i sposób wykonywania pomiaru).
  • PN-EN 61557 (wieloarkuszowa), zakres dotyczący wymagań dla przyrządów do badań instalacji elektrycznych (w tym pomiaru rezystancji izolacji).

Materiały:

  • PN-HD 60364-6:2016-07 – część dotycząca sprawdzania i pomiarów instalacji
  • PN-EN 61557 (wieloarkuszowa) – wymagania dla przyrządów pomiarowych do badań instalacji
  • Podręczniki SEP/elektrotechnika instalacyjna: rozdziały o pomiarach ochronnych i interpretacji wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego