KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 37.
Jakie uszkodzenie nastąpiło w instalacji elektrycznej, dla której wyniki pomiarów rezystancji izolacji przedstawiono w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę wyników pomiarów rezystancji izolacji w megaomach (MΩ) dla różnych par przewodów w instalacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pogorszenie izolacji jednej z faz rozpoznaje się po wyraźnie zaniżonej rezystancji izolacji tylko dla jednej żyły/fazy (np. w pomiarze względem PE lub międzyżyłowo), przy jednocześnie poprawnych wynikach dla pozostałych faz. Zwarcie międzyfazowe lub doziemne dawałoby skrajnie małe wartości i jednoznaczne objawy w wielu pomiarach, a przeciążenie nie jest diagnozowane pomiarem izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji służy do oceny, czy izolacja przewodów i urządzeń nie uległa degradacji (np. przez zawilgocenie, zabrudzenie, uszkodzenie mechaniczne, starzenie). W typowym ujęciu porównuje się wyniki dla poszczególnych faz/żył. Jeżeli w tabeli pomiarowej jedna faza ma wynik istotnie gorszy od pozostałych, a pozostałe wyniki utrzymują się na poziomie prawidłowym, wskazuje to na pogorszenie izolacji jednej z faz – problem jest lokalny, a nie "systemowy" dla całej instalacji.

Odpowiedź "Zwarcie międzyfazowe" nie pasuje do sytuacji, w której pogorszony jest tylko jeden tor izolacyjny. Zwarcie między dwiema fazami zwykle powoduje bardzo małą rezystancję między tymi dwiema żyłami (praktycznie bliską zeru) i byłoby widoczne przede wszystkim w pomiarze międzyżyłowym dla konkretnej pary faz, a nie jako pojedyncza "słabsza" faza przy reszcie bez zmian.

Odpowiedź "Jednofazowe zwarcie doziemne" oznacza bezpośrednie połączenie fazy z ziemią/PE. W pomiarach rezystancji izolacji objawem jest bardzo niska rezystancja w relacji tej fazy do PE (oraz potencjalne konsekwencje w innych testach i zabezpieczeniach). Jest to zwykle stan bardziej jednoznaczny i "twardy" niż stopniowe pogorszenie izolacji; w tabelach częściej wygląda jak wynik skrajnie niski lub brak możliwości poprawnego pomiaru bez rozłączeń.

Odpowiedź "Chwilowe przeciążenie jednej z faz" dotyczy obciążalności prądowej i nagrzewania przewodu/elementów. Sam pomiar rezystancji izolacji nie jest narzędziem do wykrywania chwilowego przeciążenia, bo przeciążenie diagnozuje się przede wszystkim pomiarami prądu, analizą zabezpieczeń oraz temperatury. Przeciążenie może pośrednio przyspieszać starzenie izolacji, ale w pytaniu chodzi o wniosek bezpośrednio z tabeli pomiarów izolacji, więc właściwe jest wskazanie pogorszenia izolacji.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na symetrię wyników między fazami. Jeden wyraźnie gorszy tor przy pozostałych poprawnych zwykle oznacza lokalny problem izolacji tej fazy (uszkodzenie, wilgoć, zabrudzenie, przetarcie), a nie przeciążenie czy "pełne" zwarcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to miara "jakości" izolacji między przewodami czynnymi (np. fazami) a PE/ziemią lub między samymi żyłami. Im wyższa, tym mniejsze prądy upływu i mniejsze ryzyko porażenia oraz uszkodzeń. Spadek rezystancji zwykle wskazuje na wilgoć, zabrudzenie albo uszkodzenie izolacji.
Najczęściej widać to jako wyraźnie niższy wynik tylko dla jednej fazy (np. L1-PE), podczas gdy pozostałe fazy mają wartości podobne i wyraźnie wyższe. Taki "asymetryczny" spadek sugeruje lokalny problem: zawilgocenie odcinka, przetarcie izolacji, uszkodzenie złącza lub aparatu w tym torze.
Zwarcie międzyfazowe to praktycznie bezpośrednie połączenie dwóch faz. W pomiarze międzyżyłowym dla tej pary rezystancja byłaby skrajnie mała (bardzo bliska zeru), a nie tylko "gorsza niż reszta". Dodatkowo zwarcie zwykle powoduje natychmiastowe zadziałanie zabezpieczeń, więc objawy są bardziej jednoznaczne.
Nie jest to typowa metoda. Przeciążenie dotyczy zbyt dużego prądu i nagrzewania, więc wykrywa się je pomiarami prądu, kontrolą zabezpieczeń, analizą obciążenia oraz temperatury. Rezystancja izolacji może się pogarszać w dłuższym czasie wskutek przegrzewania, ale nie jest to wskaźnik "chwilowego" przeciążenia.
Obwód powinien być odłączony od zasilania, a elementy mogące wpływać na wynik (np. czuła elektronika, ograniczniki przepięć, niektóre zasilacze) często wymagają odłączenia zgodnie z instrukcją. Trzeba też rozładować pojemności po pomiarze i zadbać o brak równoległych ścieżek upływu, które zaniżą wynik.
Doziemienie podejrzewa się, gdy pomiar faza-PE daje wynik skrajnie niski lub "prawie zwarciowy", a problem jest silnie powiązany z jednym torem do PE. W praktyce rozróżnia się jeszcze degradację izolacji (spadek, ale nie do wartości skrajnych) oraz twarde doziemienie (połączenie przewodzące).
Najczęściej są to: zawilgocenie (np. w puszkach, rozdzielnicach, korytach), zabrudzenie i pył przewodzący, uszkodzenia mechaniczne (przewiercenie, przetarcie), starzenie termiczne izolacji oraz nieprawidłowy montaż (zbyt mocne zaciśnięcie, ostre krawędzie). Taki defekt często dotyczy jednego odcinka lub jednej fazy.
Zwykle wykonuje się lokalizację obwodu metodą kolejnych rozłączeń, oględziny puszek i rozdzielnic, sprawdzenie ciągłości PE, a także w razie potrzeby pomiary uzupełniające zależne od instalacji (np. testy RCD, impedancja pętli zwarcia). Celem jest wskazanie miejsca upływu i usunięcie przyczyny.
Typowe błędy to: automatyczne wybieranie "zwarcia" przy niskiej wartości bez porównania pozostałych faz, ignorowanie tego, czy pomiar dotyczy L-PE czy L-L, oraz nieuwzględnianie wpływu podłączonych odbiorników/elementów elektronicznych. Warto zawsze szukać wzorca: czy problem jest w jednej fazie, czy w wielu pomiarach naraz.
Ćwicz czytanie tabel: porównuj wyniki między fazami, rozpoznawaj typowe scenariusze (jedna faza gorsza, dwie fazy zwarte, doziemienie, uszkodzenie w kilku obwodach). Ucz się też, jakie warunki pomiaru mogą zaniżać wynik (podłączone urządzenia, wilgoć, zabrudzenia) i jak je wykluczać w praktyce.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zwarcie międzyfazowe lub doziemne dawałoby skrajnie małe wartości i jednoznaczne objawy w wielu pomiarach, a przeciążenie nie jest diagnozowane pomiarem izolacji."

Źródła:

  • PN-HD 60364-6:2016 (lub nowsza), "Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 6: Sprawdzanie" – rozdziały dotyczące pomiaru rezystancji izolacji
  • PN-EN 61557-2 (aktualne wydanie), "Bezpieczeństwo elektryczne w sieciach niskiego napięcia do 1000 V AC i 1500 V DC – Urządzenia do sprawdzania, pomiaru lub monitorowania środków ochronnych – Część 2: Rezystancja izolacji"

Materiały:

  • Podręczniki do pomiarów elektrycznych w instalacjach niskiego napięcia (działy: rezystancja izolacji, interpretacja wyników)
  • Instrukcje obsługi mierników rezystancji izolacji (procedura i typowe błędy pomiarowe)
  • Normy dotyczące sprawdzania instalacji nN i wymaganych pomiarów (rozdziały o rezystancji izolacji)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego