KWALIFIKACJA OGR1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 12.
Jakie wymiary na rzucie z góry wykonanym w skali 1:10 ma stoisko targowe, którego długość rzeczywista wynosi 4 m, a szerokość 2 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 oznacza, że każdy wymiar na planie jest 10 razy mniejszy niż w rzeczywistości. 4 m = 400 cm, więc na rysunku: 400/10 = 40 cm. 2 m = 200 cm, więc na rysunku: 200/10 = 20 cm. Dlatego poprawny wymiar rzutu to 40 cm × 20 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:10 rysunek (rzut z góry, czyli plan) jest pomniejszeniem obiektu: 1 jednostka na rysunku odpowiada 10 jednostkom w rzeczywistości. Z praktycznego punktu widzenia przy projektowaniu stoiska targowego (np. ekspozycji florystycznej) pozwala to zmieścić duży obiekt na kartce, zachowując proporcje.

Krok 1: ujednolicenie jednostek. Najwygodniej przejść na centymetry, bo odpowiedzi są w cm.
4 m = 400 cm, a 2 m = 200 cm.

Krok 2: zastosowanie skali 1:10. Skoro rysunek jest 10 razy mniejszy, to każdy wymiar rzeczywisty dzielimy przez 10:

  • długość na planie: 400 cm / 10 = 40 cm,
  • szerokość na planie: 200 cm / 10 = 20 cm.

Poprawna odpowiedź to więc 40 cm × 20 cm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "4 cm × 2 cm" wynika zwykle z pomylenia metrów z centymetrami (brak zamiany 4 m na 400 cm) albo z potraktowania skali jak 1:100.
  • "20 cm × 10 cm" to typowy błąd "połowiczny": jakby obiekt miał 2 m × 1 m (albo jakby zastosowano niewłaściwy wymiar wejściowy).
  • "2 cm × 1 cm" odpowiadałoby skali 1:200 (bo 400 cm → 2 cm), a nie 1:10.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź zdroworozsądkowo wynik: w skali 1:10 wymiar 4 m nie może dać kilku centymetrów, tylko kilkadziesiąt centymetrów, bo dzielisz 400 cm przez 10.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:10 oznacza pomniejszenie: 1 jednostka na rysunku odpowiada 10 jednostkom w rzeczywistości. W praktyce każdy wymiar rzeczywisty dzielisz przez 10, aby otrzymać wymiar na rzucie z góry (planie) stoiska.
Najpierw zamień metry na centymetry: 4 m = 400 cm. Potem zastosuj skalę 1:10, czyli podziel przez 10: 400 cm / 10 = 40 cm. To będzie długość na rysunku w skali.
Nie zawsze "trzeba", ale to upraszcza obliczenia, gdy odpowiedzi są w cm. Skala działa na liczbach, ale wynik musi być w tej samej jednostce co w odpowiedziach. Zamiana m → cm pomaga uniknąć pomyłek jednostek.
Rzut z góry to plan pokazujący stoisko "jakby z sufitu". Widać na nim długości i szerokości, układ przejść, lad, ekspozycji i miejsc pracy. To podstawowy rysunek do planowania aranżacji i logistyki na targach.
Najczęstsze błędy to: pominięcie skali (brak dzielenia przez 10), pomylenie jednostek (metry z centymetrami), odwrócenie skali (mnożenie zamiast dzielenia) oraz obliczenie tylko jednego wymiaru bez sprawdzenia drugiego.
Tak, gdy przeliczasz z rzeczywistości na rysunek w skali 1:10 (pomniejszenie). Gdybyś liczył w drugą stronę (z rysunku na rzeczywistość), wtedy mnożysz przez 10. Kluczowe jest rozpoznanie kierunku przeliczenia.
Zrób kontrolę "na oko": skala 1:10 zmniejsza 10 razy, więc 4 m (400 cm) powinno dać kilkadziesiąt cm, nie kilka mm. Jeśli wynik jest bardzo mały (np. 2 cm), prawdopodobnie użyto innej skali lub pomylono jednostki.
Skala pozwala rozmieścić na planie elementy ekspozycji (np. lady, regały, ścianki, miejsca na kompozycje) i sprawdzić odstępy komunikacyjne. Dzięki temu łatwiej zaplanować ergonomię pracy i uniknąć sytuacji, że stoisko "nie mieści się" po montażu.
Często spotyka się skale typu 1:10, 1:20, 1:50 czy 1:100 (zależnie od wielkości obiektu i formatu kartki). Zasada jest ta sama: w skali 1:n dzielisz wymiar rzeczywisty przez n, aby otrzymać wymiar na rysunku.
Przyjmij jedną jednostkę dla całości. Najprościej: zamień metry na centymetry (mnożenie przez 100), a potem zastosuj skalę (dzielenie przez 10 w skali 1:10). Na końcu sprawdź, czy oba wymiary mają sens i są w cm.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:10 oznacza, że każdy wymiar na planie jest 10 razy mniejszy niż w rzeczywistości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (kartografia)" – opis znaczenia skali i zapisu 1:n, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): materiały o "Skala" / "Skala na mapach" (proporcje w zadaniach), https://pl.khanacademy.org/math (dostęp: 2026-03-01)
  • e-podreczniki.pl: zasoby z matematyki dotyczące proporcji i skali (dział o skali w zadaniach), https://epodreczniki.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: skala i proporcje (poziom szkoły branżowej)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek długości (m, dm, cm, mm)
  • Przykładowe zadania z rysunku/planów: wymiary w skali 1:20, 1:10, 1:50

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego