KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 18.
Jakiej dodatkowej pomocy ewidencyjnej może zażądać archiwum państwowe podczas przekazywania akt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Inwentarz kartkowy jest klasyczną pomocą ewidencyjną, której archiwum może wymagać jako uzupełnienia dokumentacji przekazywanego zespołu, bo porządkuje i identyfikuje jednostki archiwalne. Kartoteka, katalog i spis pełnią inne funkcje i nie są równoważnym "dodatkowym" inwentarzem.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas przekazywania akt kluczowe jest, aby archiwum mogło jednoznacznie zidentyfikować przekazywane jednostki archiwalne oraz sprawdzić kompletność i układ zespołu. Do tego służą pomoce ewidencyjne, czyli narzędzia opisujące zasób i ułatwiające wyszukiwanie.

Poprawna odpowiedź: "Inwentarza kartkowego." Inwentarz (w formie kartkowej) jest pomocą, która pozwala na szczegółową ewidencję jednostek i bywa wymagana jako dodatkowy element dokumentacji przekazania. W praktyce ma on charakter uporządkowanego wykazu opisów jednostek, co ułatwia kontrolę przejęcia i późniejsze udostępnianie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Kartoteki zespołu." Kartoteka może pełnić funkcję pomocniczą (np. kartoteka haseł, osób, miejsc), ale nie zastępuje inwentarza jako podstawowego, systematycznego narzędzia ewidencji jednostek archiwalnych.
  • "Katalogu archiwalnego." Katalog kojarzy się z rozwiązaniami bibliotecznymi; w archiwach termin ten bywa używany w innych znaczeniach lub w odniesieniu do określonych systemów informacyjnych. Nie jest to typowa odpowiedź na pytanie o dodatkową pomoc ewidencyjną przy przekazywaniu akt w formie klasycznego opracowania zespołu.
  • "Spisu zespołów." Spis zespołów ma charakter zbiorczy (rejestruje zespoły jako całość), a nie opisuje szczegółowo jednostek w ramach jednego przekazywanego zespołu. Jest więc zbyt ogólny, aby spełniać rolę dodatkowej pomocy ewidencyjnej w tym kontekście.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne typy pomocy, warto rozpoznać ich poziom szczegółowości. Inwentarz odnosi się do jednostek archiwalnych i jest najbliższy potrzebie precyzyjnej identyfikacji przekazywanych akt, podczas gdy spisy i kartoteki mogą być bardziej ogólne lub tematyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomoc ewidencyjna to narzędzie opisujące zasób archiwalny i ułatwiające wyszukiwanie oraz kontrolę akt, np. wykazy, inwentarze czy kartoteki. Jej celem jest jednoznaczna identyfikacja jednostek i uporządkowanie informacji o zespole, aby akta dało się sprawnie przejąć i udostępniać.
Inwentarz kartkowy to forma inwentarza prowadzona na kartach, gdzie każda karta może odnosić się do jednostki archiwalnej lub grupy opisów. Służy do ewidencji i kontroli układu zespołu, a także do wyszukiwania materiałów. Jest bardziej szczegółowy niż spisy o charakterze zbiorczym.
Dodatkowa pomoc ewidencyjna ułatwia sprawdzenie, czy przekazanie jest kompletne i zgodne z układem zespołu oraz pozwala szybko odnaleźć jednostki w razie rozbieżności. W praktyce zmniejsza ryzyko błędów przy przejęciu i przyspiesza późniejsze udostępnianie oraz opracowanie informacyjne zasobu.
Inwentarz opisuje szczegółowo jednostki archiwalne w ramach konkretnego zespołu (poziom "wewnątrz" zespołu). Spis zespołów ma charakter zbiorczy i rejestruje zespoły jako całość (poziom "lista zespołów" w archiwum lub wytwórcy). To różny zakres i różna szczegółowość.
Nie. Kartoteka zwykle porządkuje informacje według haseł (np. osoby, miejsca, tematy) i jest pomocą dodatkową, a inwentarz jest podstawową ewidencją jednostek archiwalnych w zespole. Kartoteka może wspierać wyszukiwanie, ale nie daje tak systematycznego opisu układu jednostek jak inwentarz.
Zespół archiwalny to wyodrębniony zbiór akt wytworzonych przez jednego twórcę (instytucję lub osobę) w toku działalności. W ewidencji jest to podstawowa jednostka podziału zasobu, dla której prowadzi się opisy i pomoce (np. inwentarz), aby zachować pochodzenie i porządek akt.
Najczęściej mylą nazwy narzędzi (inwentarz, katalog, kartoteka, spis) i wybierają odpowiedź "najbardziej znajomą" z języka potocznego. Inny błąd to nieuwzględnienie poziomu opisu: część pomocy jest zbiorcza, a część jednostkowa. Pomaga porównanie: "co opisuje i jak szczegółowo?".
Inwentarz stosuje się, gdy trzeba uporządkować i opisać jednostki archiwalne w obrębie zespołu oraz zapewnić możliwość ich szybkiego wyszukania. Jest przydatny zarówno w fazie opracowania zasobu, jak i przy udostępnianiu. W kontekście przekazywania akt pomaga też w kontroli przejęcia.
Słowo "katalog" silnie kojarzy się z bibliotekami i bywa używane potocznie jako "spis wszystkiego". W archiwistyce kluczowe są konkretne formy ewidencji zespołu i jednostek (np. inwentarz). Na egzaminie warto wybierać terminy jednoznacznie związane z ewidencją jednostek archiwalnych.
Najskuteczniej jest przypisać każdej pomocy funkcję i poziom opisu: inwentarz = jednostki w zespole, spis zespołów = lista zespołów, kartoteka = wyszukiwanie po hasłach. Pomaga też robienie krótkich fiszek z definicją i przykładem zastosowania.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że inwentarz kartkowy jest klasyczną pomocą ewidencyjną, której archiwum może wymagać jako uzupełnienia dokumentacji przekazywanego zespołu, bo porządkuje i identyfikuje jednostki archiwalne.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcji i wytycznych dotyczących przejmowania akt przez archiwa państwowe).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące ewidencji i pomocy archiwalnych
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (aktualne wersje)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące przejmowania i ewidencji zasobu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego