KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 45.
Jakim środkiem gaśniczym należy gasić pożary urządzeń elektrycznych pod napięciem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pożarów urządzeń elektrycznych pod napięciem należy stosować środki nieprzewodzące prądu, aby nie zwiększać ryzyka porażenia. Dlatego właściwe są gaśnice proszkowe oraz śniegowe CO2. Gaśnice wodne i pianowe mogą przewodzić prąd, a koc gaśniczy nie jest skutecznym i bezpiecznym rozwiązaniem w tej sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pożar urządzeń elektrycznych pod napięciem jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ oprócz płomieni i dymu występuje ryzyko porażenia prądem. Kluczowa zasada doboru środka gaśniczego brzmi: nie wolno używać środka, który może przewodzić prąd i stworzyć drogę przepływu przez ciało człowieka.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: gaśnica proszkowa lub śniegowa (CO2).

  • CO2 jest gazem nieprzewodzącym; podczas użycia wypiera tlen z otoczenia ognia i dodatkowo chłodzi. Jest też korzystny przy elektronice, bo nie zostawia osadu.
  • Proszek gaśniczy działa przez tłumienie płomienia i odcinanie dostępu tlenu; typowo jest traktowany jako środek bezpieczny przy urządzeniach pod napięciem (choć pozostawia osad, który może zabrudzić sprzęt).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "Gaśnicą pianową" – piana zawiera wodę i dodatki; w praktyce może przewodzić prąd. Użycie jej na urządzeniach pod napięciem może doprowadzić do porażenia.
  • "Gaśnicą wodną" – woda przewodzi prąd, więc jest to jedno z najbardziej niebezpiecznych działań przy instalacjach i urządzeniach elektrycznych pod napięciem.
  • "Kocem gaśniczym" – koc jest przeznaczony głównie do odcięcia dopływu tlenu małym źródłom ognia (np. na odzieży lub w naczyniu). Przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem nie daje pewnego efektu gaśniczego i nie rozwiązuje zagrożenia elektrycznego.

W praktyce BHP najpierw należy spróbować odłączyć zasilanie. Jeśli nie jest to możliwe, stosuje się wyłącznie odpowiednie gaśnice (CO2 lub proszkowe), zachowując bezpieczny dystans i dopiero po ugaszeniu zapewniając kontrolę techniczną przed ponownym uruchomieniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się środki nieprzewodzące prądu, czyli najczęściej gaśnice proszkowe lub śniegowe CO2. Zmniejsza to ryzyko porażenia. Jeśli to możliwe, najpierw odłącz zasilanie, a dopiero potem prowadź gaszenie.
Woda przewodzi prąd, a piana zwykle zawiera wodę i dodatki, więc również może przewodzić. Użycie ich na urządzeniu pod napięciem może stworzyć drogę przepływu prądu przez ratownika i doprowadzić do porażenia. Dlatego wybiera się środki izolujące, jak CO2 lub proszek.
Gaśnica śniegowa zawiera dwutlenek węgla (CO2), który po rozprężeniu wychładza i wypiera tlen z otoczenia ognia. CO2 nie przewodzi prądu, dlatego nadaje się do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem oraz sprzętu elektronicznego.
Pod względem porażenia prądem zwykle tak, bo proszek nie działa jak przewodnik. Trzeba jednak pamiętać, że proszek pozostawia osad, który może zabrudzić i uszkodzić delikatne elementy oraz utrudnić późniejszą diagnostykę. Gdy celem jest ochrona elektroniki, częściej preferuje się CO2.
Zawsze, gdy jest to możliwe i bezpieczne. Odłączenie zasilania (wyłącznik, rozłącznik, bezpieczniki) zmniejsza ryzyko porażenia i pozwala dobrać szerszy zakres metod gaszenia. Jeśli nie da się odłączyć prądu, należy ograniczyć się do CO2 lub proszku i zachować dystans.
W typowej praktyce BHP nie jest to właściwe rozwiązanie. Koc gaśniczy działa przez odcięcie dopływu tlenu, ale przy urządzeniu pod napięciem może nie dać pewnego efektu gaśniczego i nie eliminuje zagrożenia elektrycznego. W takich pożarach stosuje się gaśnice CO2 lub proszkowe.
Najczęstsze błędy to: użycie wody lub piany "bo zawsze gasi się wodą", próba gaszenia bez oceny ryzyka porażenia, zbyt bliskie podejście do urządzenia oraz brak próby odłączenia zasilania. W egzaminie zwracaj uwagę na słowa "pod napięciem" – to kluczowy warunek doboru środka.
CO2 gasi m.in. przez wypieranie tlenu z otoczenia ognia. Na otwartej przestrzeni wiatr szybko rozprasza gaz, przez co trudniej utrzymać stężenie potrzebne do stłumienia płomienia. W praktyce oznacza to, że CO2 jest szczególnie efektywny w pomieszczeniach i przy punktowych źródłach ognia.
Należy zachować bezpieczny dystans i nie dotykać urządzeń ani metalowych elementów w ich pobliżu. W praktyce szkoleniowej często podaje się minimalny odstęp operacyjny, ale najważniejsze na egzaminie jest zrozumienie zasady: nie zbliżaj się, jeśli nie musisz, i używaj tylko środków nieprzewodzących (CO2/proszek).
Nie kieruj się wyłącznie kolorem czy "białą" wizualną cechą. Sprawdź oznaczenie na etykiecie i piktogramy oraz rodzaj środka gaśniczego. CO2 bywa opisywany jako "śniegowa/CO2", a gaśnica pianowa jako "pianowa". W pracy to element rutynowej kontroli BHP.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Do pożarów urządzeń elektrycznych pod napięciem należy stosować środki nieprzewodzące prądu, aby nie zwiększać ryzyka porażenia."

Materiały:

  • Instrukcje producentów gaśnic (karty użytkowania i ograniczenia zastosowań)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwpożarowej w zakładach pracy
  • Normy/standardy dotyczące gaśnic przenośnych (przeglądy, oznaczenia, przeznaczenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego