Zaburzenia psychosomatyczne opisują sytuacje, w których stan psychiczny (stres, napięcie emocjonalne, przewlekły lęk) może wpływać na funkcjonowanie organizmu i sposób odczuwania dolegliwości. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie: "Objawy zaburzeń psychosomatycznych mogą być zarówno fizyczne, jak i psychiczne".
W praktyce asystenta osoby niepełnosprawnej oznacza to, że obserwowane trudności mogą przyjmować różną postać:
- fizyczną (np. bóle brzucha lub głowy, kołatanie serca, napięcie mięśni, zmęczenie),
- psychiczną (np. obniżony nastrój, lęk, drażliwość, problemy z koncentracją, bezsenność).
Pozostałe stwierdzenia są nieprawdziwe, ponieważ zawierają słowo "zawsze" i sugerują jedną, wyłączną przyczynę lub jedną postać objawów:
- "Objawy zaburzeń psychosomatycznych są zawsze widoczne fizycznie" – błędne, bo część objawów ma charakter psychiczny lub jest subiektywna i nie musi być łatwo obserwowalna.
- "Objawy zaburzeń psychosomatycznych są zawsze związane z chorobą psychiczną" – błędne uproszczenie: mogą nasilać się pod wpływem stresu i emocji, ale to nie oznacza automatycznie jednej konkretnej choroby psychicznej.
- "Objawy zaburzeń psychosomatycznych są zawsze związane z chorobą fizyczną" – również uproszczenie: mogą występować dolegliwości somatyczne bez jednoznacznego potwierdzenia choroby narządowej, a kluczowy jest związek z czynnikami psychologicznymi.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się kategoryczne "zawsze", zwykle wymaga to ostrożności. W obszarze zdrowia człowieka częściej poprawne są sformułowania dopuszczające różne postacie objawów i różne uwarunkowania.
