Koszty operacyjne portu/terminalu można w uproszczeniu podzielić na koszty stałe i koszty zmienne. Kluczowe jest kryterium: czy dany koszt zmienia się (w krótkim okresie) wraz ze zmianą skali działalności, np. liczbą obsługiwanych jednostek ładunkowych, liczbą zawinięć, czasem pracy sprzętu.
"Koszty utrzymania infrastruktury portowej." to typowy przykład kosztów stałych. Infrastruktura (nabrzeża, drogi wewnętrzne, place składowe, instalacje techniczne, oświetlenie, systemy zabezpieczeń) wymaga utrzymania w stanie zdatnym do użytku niezależnie od tego, czy w danym tygodniu przeładunki są większe czy mniejsze. W praktyce do tej grupy zalicza się m.in. konserwacje, przeglądy, dyżury służb utrzymania, koszty gotowości obiektu, a często także amortyzację.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się zwykle do kosztów zmiennych:
- "Ilość obsługiwanych ładunków." nie jest kosztem, tylko wielkością działalności (czynnikiem produkcyjnym/miarą pracy). Sama "ilość" nie stanowi pozycji kosztowej, choć wpływa na koszty zmienne.
- "Czas pracy operatorów maszyn." w typowym ujęciu rośnie wraz z liczbą operacji (im więcej przeładunków, tym więcej roboczogodzin). Może mieć element stały (np. minimalna obsada), ale jako wskazany czynnik jest bliższy kosztom zmiennym.
- "Koszty paliwa do maszyn." zazwyczaj rosną wraz z liczbą cykli pracy urządzeń i intensywnością przeładunków, więc są klasycznym kosztem zmiennym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się elementy typu utrzymanie/konserwacja/infrastruktura/gotowość, to często sygnał kosztów stałych; gdy pojawia się paliwo/roboczogodziny/materiał eksploatacyjny, częściej chodzi o koszty zmienne.
