KWALIFIKACJA ROL11 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 22.
Jako technik weterynarii, jesteś odpowiedzialny za program hodowlany w hodowli owiec. Które z poniższych stwierdzeń najlepiej opisuje cel selekcji w hodowli owiec?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Selekcja hodowlana polega na wyborze osobników przeznaczonych do rozrodu tak, aby w kolejnych pokoleniach zwiększać częstość pożądanych cech. Dlatego jej celem jest postęp hodowlany, czyli poprawa genetyczna populacji, a nie samo zwiększanie liczebności stada, cięcie kosztów czy "na siłę" wzrost różnorodności.

Pełne wyjaśnienie:

Selekcja w hodowli owiec to świadomy dobór zwierząt do rozrodu na podstawie ich cech (fenotypu), pochodzenia i – jeśli jest dostępna – oceny wartości hodowlanej. Jej nadrzędnym celem jest uzyskanie postępu hodowlanego, czyli trwałej poprawy genetycznej populacji w kierunku cech pożądanych (np. plenności, tempa wzrostu, cech mięsnych, jakości wełny, odporności, długowieczności, łatwości wykotów).

Dlaczego poprawa genetyczna jest kluczowa? Ponieważ selekcja działa "międzypokoleniowo": wybiera się lepszych rodziców, aby ich potomstwo średnio miało korzystniejsze predyspozycje. To odróżnia selekcję od działań organizacyjnych (np. zwiększania liczby sztuk przez zakup) czy ekonomicznych (szukanie oszczędności paszowych), które mogą poprawić wynik gospodarstwa, ale nie muszą zmieniać puli genów w pożądanym kierunku.

  • Odpowiedź poprawna: "Celem selekcji jest poprawa genetyczna populacji owiec." – oddaje istotę selekcji: ukierunkowane doskonalenie cech dziedzicznych w populacji.
  • Dlaczego nie "zwiększenie ilości owiec"? Liczebność stada można zwiększyć bez selekcji (np. zakupem zwierząt). Selekcja dotyczy jakości genetycznej i doboru do rozrodu, a nie samego "więcej sztuk".
  • Dlaczego nie "zmniejszenie kosztów"? Niższe koszty mogą być efektem ubocznym (np. zdrowsze, bardziej wydajne owce), ale nie stanowią definicyjnego celu selekcji. Selekcja jest narzędziem genetycznym, a koszty to kategoria zarządzania produkcją.
  • Dlaczego nie "zwiększenie różnorodności genetycznej"? Selekcja zwykle zwiększa udział pożądanych cech, a więc może zmniejszać zmienność w obrębie selekcjonowanych cech. Różnorodność genetyczna jest ważna dla długofalowej hodowli (np. unikanie inbredu), ale nie jest typowym, bezpośrednim celem samej selekcji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się sformułowanie "poprawa genetyczna / postęp hodowlany", najczęściej dotyczy ono selekcji. Cele ilościowe i kosztowe zwykle odnoszą się do organizacji produkcji, a nie do definicji selekcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Selekcja to wybór zwierząt (np. tryków i maciorek) przeznaczonych do rozrodu na podstawie cech użytkowych, zdrowia i pochodzenia. Jej celem jest uzyskanie postępu hodowlanego, czyli trwałej poprawy cech dziedzicznych w kolejnych pokoleniach.
Bo selekcja działa przez dobór rodziców: osobniki o lepszych cechach częściej przekazują geny potomstwu, więc rośnie częstość pożądanych cech w populacji. To zmiana międzypokoleniowa, a nie jednorazowe działanie organizacyjne w gospodarstwie.
Typowo selekcjonuje się cechy produkcyjne i funkcjonalne, np. plenność, tempo wzrostu, jakość tuszy, jakość wełny, odporność, długowieczność i łatwość wykotów. Dokładny zestaw zależy od kierunku użytkowania stada (mięsny, wełnisty, mleczny).
Nie. Liczebność stada można zwiększyć przez zakup lub zmianę organizacji rozrodu, bez żadnej selekcji. Selekcja dotyczy doboru do rozrodu tak, aby potomstwo miało lepsze predyspozycje genetyczne do pożądanych cech.
Nie zawsze i nie bezpośrednio. Selekcja ma cel genetyczny, a koszty zależą też od żywienia, profilaktyki, warunków utrzymania i rynku. Lepsza genetyka może pośrednio poprawić efektywność (np. zdrowotność), ale to skutek, nie definicja.
Selekcja wybiera najlepsze osobniki do rozrodu (w obrębie populacji lub rasy) w celu postępu genetycznego. Krzyżowanie łączy różne rasy lub linie, aby uzyskać określony efekt (np. heterozję). W praktyce oba narzędzia mogą się uzupełniać.
Bo różnorodność genetyczna jest ważna dla długofalowej hodowli (np. ograniczenie inbredu), ale selekcja zwykle zwiększa udział konkretnych, pożądanych cech. To może zawężać zmienność w obrębie selekcjonowanych cech, jeśli nie stosuje się odpowiednich zasad kojarzeń.
Częsty błąd to mylenie selekcji z celami ekonomicznymi (koszty) albo organizacyjnymi (liczebność stada). Inny błąd to traktowanie "różnorodności" jako automatycznego celu selekcji. Warto zapamiętać: selekcja = dobór do rozrodu = postęp genetyczny.
Szukaj słów kluczowych: dobór do rozrodu, wybór osobników, postęp hodowlany, poprawa genetyczna, wartość hodowlana. Jeśli odpowiedzi mówią o zakupach zwierząt, kosztach lub samej liczbie sztuk, to zwykle nie opisują istoty selekcji.
W dłuższym czasie może poprawiać średni poziom cech w stadzie (np. lepsze przyrosty, większa plenność, lepsza zdrowotność). Efekt nie jest natychmiastowy i zależy od intensywności selekcji, odziedziczalności cechy oraz jakości danych o zwierzętach.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Selekcja hodowlana polega na wyborze osobników przeznaczonych do rozrodu tak, aby w kolejnych pokoleniach zwiększać częstość pożądanych cech."

Źródła:

  • FAO Animal Production and Health Guidelines: Breeding strategies for sustainable management of animal genetic resources, FAO (Animal Production and Health Guidelines), rozdziały dot. selection/breeding objectives, PDF w serwisie FAO — accessed 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica: "Selective breeding" (hasło), opis celu selekcji jako zmiany częstości cech w kolejnych pokoleniach — https://www.britannica.com/science/selective-breeding — accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z genetyki i hodowli zwierząt gospodarskich (działy: selekcja, wartość hodowlana, postęp hodowlany)
  • Skrypty/notesy z przedmiotów: chów i hodowla owiec, podstawy rozrodu i doboru
  • Materiały szkoleniowe organizacji rolniczych o programach hodowlanych owiec

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego