Eutrofizacja to proces wzbogacania wód w substancje odżywcze (biogeny), przede wszystkim związki azotu i fosforu. Gdy ich dopływ jest zbyt duży, wzrasta produkcja pierwotna – pojawiają się intensywne zakwity glonów i sinic, spada przejrzystość wody, a po obumarciu biomasy jej rozkład zużywa tlen. W efekcie może dochodzić do deficytów tlenowych, śnięcia ryb i pogorszenia jakości wody.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "niewłaściwe stosowanie nawozów"?
Rolnictwo jest jednym z najważniejszych źródeł tzw. zanieczyszczeń obszarowych. Przenawożenie, nawożenie przed intensywnymi opadami, brak roślinnej okrywy gleby czy niewłaściwe magazynowanie nawozów naturalnych zwiększają spływ powierzchniowy oraz wymywanie azotanów i fosforanów do cieków i zbiorników. To bezpośrednio podnosi ładunek biogenów – kluczowy czynnik eutrofizacji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Melioracja gruntów uprawnych – może zmieniać odpływ wody w zlewni i pośrednio wpływać na transport zanieczyszczeń, ale sama w sobie nie jest typowo wskazywana jako główna, bezpośrednia przyczyna eutrofizacji. Decydujący jest dopływ biogenów.
- Proces erozji gleby – zwiększa transport zawiesin i może przenosić część fosforu związanego z cząstkami gleby, jednak jako odpowiedź ogólna nie opisuje głównego mechanizmu eutrofizacji tak trafnie jak bezpośredni dopływ N i P z nawozów.
- Nadmierna emisja SO2 do atmosfery – wiąże się przede wszystkim z zakwaszeniem (kwaśne opady), a nie z przeżyźnieniem wód. To inny typ presji środowiskowej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się nawozy lub ścieki, myśl o dopływie biogenów (N, P). Jeśli pojawia się SO2/NOx, to częściej dotyczy zakwaszenia i jakości powietrza, a nie eutrofizacji.
