KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 24.
Jednostka dokonała sprzedaży towarów na podstawie faktury VAT. Faktura zawierała dane: wartość netto 900 zł, podatek VAT 198 zł, wartość brutto 1 098 zł. Zapisu na kontach dokonano w następujący sposób:

Wn "Rozrachunki z odbiorcami" 1 098,-
Ma "Sprzedaż towarów" 900,-
Ma "VAT należny" 198,-

Wykorzystany sposób ewidencji operacji gospodarczej jest zapisem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis złożony występuje wtedy, gdy po jednej stronie dekretu (Wn lub Ma) ujmuje się więcej niż jedno konto. W podanym księgowaniu po stronie Ma są dwa konta: "Sprzedaż towarów" (netto) oraz "VAT należny" (podatek), przy jednym koncie po stronie Wn, więc jest to zapis złożony.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunkowości rozróżnia się m.in. zapis prosty i zapis złożony. Kryterium nie jest "liczba wierszy", lecz liczba kont po stronie Wn i Ma:

  • Zapis prosty: jedno konto po stronie Wn i jedno konto po stronie Ma (układ 1–1).
  • Zapis złożony: co najmniej po jednej stronie występuje więcej niż jedno konto (układ 1–n albo n–1).

W przedstawionej dekretacji faktury sprzedaży kwota brutto 1 098 zł trafia na konto rozrachunkowe z odbiorcą po stronie Wn, bo jednostka ma należność od kontrahenta. Po stronie Ma rozdziela się kwotę na dwa elementy:

  • 900 zł na "Sprzedaż towarów" – to wartość netto (przychód/obrót ze sprzedaży),
  • 198 zł na "VAT należny" – to zobowiązanie z tytułu podatku należnego.

Skoro po stronie Ma użyto dwóch kont, to księgowanie spełnia definicję zapisu złożonego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "prostym" – byłoby poprawne tylko wtedy, gdyby po obu stronach zapisu występowało po jednym koncie (1–1). Tutaj po stronie Ma są dwa konta.
  • "pojedynczym" – w praktyce rachunkowości nie jest to precyzyjna, standardowa kategoria klasyfikacji dekretu obok "prostego" i "złożonego", a dodatkowo sugeruje układ 1–1, którego tu nie ma.
  • "powtórzonym" – określenie nie opisuje typu zapisu wg liczby kont po stronach Wn/Ma; mogłoby kojarzyć się z ponownym wprowadzeniem dokumentu, ale to inna sytuacja niż klasyfikacja dekretu.

Wskazówka egzaminacyjna: aby szybko rozpoznać zapis złożony, policz liczbę różnych kont po stronie Wn i po stronie Ma. Jeżeli po którejkolwiek stronie jest ich więcej niż jedno, wybierasz "złożony".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis złożony to dekret, w którym po stronie Wn lub po stronie Ma występuje więcej niż jedno konto. Przykładowo: Wn "Rozrachunki" / Ma "Sprzedaż" oraz Ma "VAT należny". Taki podział wynika z rozbicia kwoty brutto na wartość netto i podatek.
Najprościej policzyć liczbę kont po stronie Wn i Ma. Jeśli jest układ 1–1 (jedno konto Wn i jedno konto Ma), to zapis prosty. Jeśli jest 1–2, 2–1 lub więcej kont po którejś stronie, to zapis złożony. To szybka metoda na test.
VAT należny pokazuje podatek, który jednostka nalicza przy sprzedaży i który zasadniczo musi rozliczyć z urzędem skarbowym. W dekretacji sprzedaży rozdziela się kwotę brutto na wartość netto (sprzedaż/przychód) oraz VAT (zobowiązanie podatkowe), stąd osobne konto.
To konto służy do ewidencji należności od klientów (odbiorców). Gdy wystawiasz fakturę sprzedaży, powstaje należność w kwocie brutto. Dlatego po stronie Wn ujmuje się "Rozrachunki z odbiorcami" na pełną kwotę do zapłaty.
Sprawdź zgodność sum: kwota po stronie Wn musi równać się sumie po stronie Ma. W sprzedaży z VAT typowo Wn = brutto, a Ma = netto + VAT. Jeśli te wartości się zgadzają, zapis jest bilansujący. To podstawowa kontrola przed zatwierdzeniem księgowania.
Nie. Zapis złożony oznacza tylko, że po jednej stronie jest więcej niż jedno konto. Może to być np. 1–2 (dwa konta po Ma) albo 2–1 (dwa konta po Wn). Czasem będzie 2–2 lub więcej, zależnie od operacji i poziomu analityki.
Częste błędy to: ujęcie należności w kwocie netto zamiast brutto, pominięcie konta VAT należny, odwrócenie stron Wn/Ma albo błędne rozbicie kwoty brutto na netto i VAT. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy brutto = netto + VAT.
Chodzi o przedstawienie dekretu księgowego, czyli wskazanie kont po stronie Wn i Ma oraz kwot. W praktyce jest to "księgowanie" dokumentu (np. faktury). Zadanie zwykle sprawdza, czy rozumiesz, jak dana operacja wpływa na rozrachunki, sprzedaż i VAT.
W zadaniach egzaminacyjnych standardowo używa się pary pojęć "zapis prosty" i "zapis złożony". Określenie "pojedynczy" bywa potocznie mylone z "prostym", ale nie jest tak precyzyjne w klasyfikacji dekretów. Dlatego w testach zwykle nie jest właściwą odpowiedzią.
Ćwicz na schematach dekretacji: sprzedaż z VAT, zakup z VAT, lista płac, amortyzacja, rozliczenia kosztów. Do każdego przykładu wypisz liczbę kont po Wn i Ma i nazwij typ zapisu (prosty/złożony). To buduje automatyzm i skraca czas rozwiązywania testu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zapis złożony występuje wtedy, gdy po jednej stronie dekretu (Wn lub Ma) ujmuje się więcej niż jedno konto."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej dotyczące kont: rozrachunki, przychody ze sprzedaży, VAT należny
  • Zadania treningowe z dekretacji dokumentów sprzedaży (faktury VAT) w układzie Wn/Ma
  • Instrukcje/poradniki do programów FK pokazujące schemat księgowania sprzedaży (brutto na rozrachunki, netto na przychody, VAT na konto VAT należny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego