KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 22.
Jednostka gospodarcza amortyzuje środek trwały metodą liniową przy zastosowaniu rocznej stawki wynoszącej 20%. Korzystając z zapisów na kontach księgowych, oblicz miesięczny odpis amortyzacyjny środka trwałego.
Ilustracja przedstawia fragment zapisów księgowych dotyczących środków trwałych i ich umorzenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie liniowej miesięczny odpis amortyzacyjny oblicza się jako: (podstawa amortyzacji z zapisów na koncie środka trwałego) × 20% ÷ 12. Po przeliczeniu rocznej kwoty na miesiąc otrzymuje się odpis 600,00 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia podziału przez 12 lub przyjęcia innej podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

W amortyzacji metodą liniową zakłada się równomierne zużycie środka trwałego w czasie, dlatego odpisy są stałe (przy niezmiennej podstawie i stawce). Mając roczną stawkę amortyzacyjną 20%, postępuje się w dwóch krokach:

  1. Ustalenie podstawy amortyzacji – w zadaniu należy ją odczytać z zapisów na kontach księgowych (np. z ewidencji środka trwałego). To kluczowy etap, bo błędna podstawa automatycznie daje błędny odpis.
  2. Przeliczenie odpisu rocznego na miesięczny – roczny odpis = podstawa × 20%, a następnie miesięczny odpis = (roczny odpis) ÷ 12.

Zastosowanie tego schematu prowadzi do kwoty 600,00 zł jako miesięcznego odpisu amortyzacyjnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 550,00 zł – typowy skutek przyjęcia niewłaściwej podstawy (np. wartości netto zamiast wartości podlegającej amortyzacji) albo błędu w odczycie danych z kont.
  • 6 600,00 zł – najczęściej wynika z potraktowania kwoty rocznej jako miesięcznej (pominięcie dzielenia przez 12) lub z użycia innej stawki/okresu.
  • 7 200,00 zł – odpowiada sytuacji, gdy ktoś obliczy roczny odpis (lub odpis za inny okres) i nie przeliczy go na miesiąc, ewentualnie pomyli stawkę z czasem amortyzacji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie wymaga odpisu miesięcznego. Jeżeli masz stawkę roczną, niemal zawsze musisz wykonać podział przez 12 po wyznaczeniu rocznej kwoty odpisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miesięczny odpis w metodzie liniowej liczysz według schematu: (podstawa amortyzacji × stawka roczna) ÷ 12. Najpierw wyznaczasz odpis roczny, a dopiero potem dzielisz go na 12 miesięcy. Kluczowe jest poprawne ustalenie podstawy z ewidencji księgowej.
Podstawą jest wartość, od której nalicza się odpisy (w praktyce odczytywana z ewidencji/cont środka trwałego). Nie należy jej mylić z dotychczasowym umorzeniem ani z wartością netto. W zadaniach egzaminacyjnych podstawa wynika zwykle wprost z zapisów na kontach.
Stawka 20% w zadaniu jest roczna, więc najpierw dostajesz odpis za cały rok. Ponieważ pytanie dotyczy odpisu miesięcznego, roczną kwotę trzeba rozłożyć na 12 równych części. Brak dzielenia przez 12 to najczęstszy błąd w takich zadaniach.
Tak, przy metodzie liniowej odpisy są stałe, o ile nie zmienia się podstawa amortyzacji ani stawka. Dlatego w księgowaniach co miesiąc pojawia się ta sama kwota kosztu amortyzacji. Wyjątkiem są sytuacje typu rozpoczęcie amortyzacji w trakcie miesiąca (w zależności od zasad przyjętych w jednostce).
W praktyce spotyka się konto kosztów amortyzacji (ujmujące koszt w rachunku wyników) oraz konto umorzenia (korygujące wartość środka trwałego). Dodatkowo funkcjonuje konto ewidencyjne środka trwałego, z którego odczytuje się wartość stanowiącą podstawę naliczeń w zadaniach.
Najczęstsze błędy to: pominięcie podziału przez 12, błędne przeliczenie procentów (np. 20 zamiast 0,20) oraz przyjęcie niewłaściwej podstawy (np. wartości netto lub salda umorzenia). Często myli się też odpis roczny z miesięcznym, wybierając zbyt dużą kwotę.
Stawka 20% oznacza, że w skali roku odpis wynosi 20% podstawy amortyzacji. W metodzie liniowej daje to równomierny rozkład kosztu w czasie. Aby uzyskać odpis miesięczny, trzeba policzyć 20% rocznie, a następnie podzielić uzyskaną roczną kwotę przez 12.
Różnice mogą pojawić się przez zasady zaokrągleń (np. do 1 grosza) oraz przez to, czy amortyzację nalicza się od pełnego miesiąca, czy proporcjonalnie. Na egzaminie dopasuj się do danych z zadania i typowego założenia, że odpis miesięczny to 1/12 odpisu rocznego, bez dodatkowych proporcji.
Da się to zrobić algebraicznie, ale na egzaminie zwykle nie jest to celem. Prawidłowa metoda polega na odczytaniu podstawy z zapisów na kontach, a potem użyciu wzoru. Wnioskowanie "wstecz" może prowadzić do dopasowania wyniku do testu, ale nie uczy poprawnej procedury.
Ćwicz trzy elementy: odczyt danych z kont (co jest podstawą), dobór metody (tu: liniowa) oraz przeliczenie stawki rocznej na odpis miesięczny. Rozwiązuj krótkie zadania rachunkowe i sprawdzaj, czy zawsze wykonujesz podział przez 12, gdy w poleceniu jest "miesięczny odpis".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W metodzie liniowej miesięczny odpis amortyzacyjny oblicza się jako: (podstawa amortyzacji z zapisów na koncie środka trwałego) × 20% ÷ 12."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "amortyzacja" (definicja i ogólne zasady), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/amortyzacja;3863992.html - dostęp 2026-02-18
  • Portal podatkowy – omówienie amortyzacji liniowej i sposobu liczenia odpisów (opis metody), https://www.podatki.gov.pl/pit/rozliczenia-pit/amortyzacja/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: amortyzacja środków trwałych (metoda liniowa)
  • Zadania i zbiory ćwiczeń z dekretacji i ewidencji środków trwałych
  • Instrukcja kont (plan kont) w zakresie kont: środki trwałe, umorzenie, koszty amortyzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego