KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Jednostką podstawową masy liniowej nitek według międzynarodowego Systemu Tex jest 1 tex, który określa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tex to jednostka masy liniowej w systemie bezpośrednim: określa, ile gramów waży 1000 m nitki/przędzy. Dlatego poprawna jest definicja "masa w gramach odcinka nitki o długości 1000 m", a warianty o 1 m lub o długości przypadającej na 1 g/1 kg opisują inne sposoby miareczkowania.

Pełne wyjaśnienie:

Jednostka tex służy do opisu masy liniowej nici/przędzy, czyli tego, jak duża jest masa odcinka o określonej długości. W systemie tex mamy do czynienia z tzw. systemem bezpośrednim: najpierw ustala się długość, a potem podaje masę przypadającą na tę długość.

Definicja jest następująca: 1 tex oznacza masę 1 grama odcinka o długości 1000 metrów. W praktyce pozwala to porównywać "grubość" nitek w sposób jednoznaczny: im wyższy tex, tym większa masa na 1000 m, czyli (zwykle) grubsza nić.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Masa w gramach odcinka o długości 1 m" zmienia przelicznik długości z 1000 m na 1 m, więc nie opisuje tex. To byłaby inna jednostka (g/m), nieużywana jako tex.
  • "Długość nitki przypadająca na 1 g masy" odwraca zależność (długość na masę). To cecha systemów pośrednich, gdzie większa wartość oznacza cieńszą nić, a nie grubsza.
  • "Długość nitki przypadająca na 1 kilogram masy" również jest systemem pośrednim (długość na masę), tylko w innej skali (kg zamiast g). To nadal nie jest definicja tex, bo tex określa masę na 1000 m.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi widzisz zapis w stylu "g/1000 m", to jest to typowy zapis dla tex. Jeśli widzisz "m/g" lub "m/kg", to najpewniej opis systemu pośredniego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tex to jednostka masy liniowej (system bezpośredni) używana do opisu grubości nici/przędzy. Informuje, ile gramów waży odcinek o długości 1000 m. Im większy tex, tym większa masa na 1000 m, czyli zazwyczaj grubsza nić.
Zapis "20 tex" oznacza, że 1000 m tej nici waży 20 g. To ułatwia porównywanie nitek: 30 tex będzie zwykle grubsze (cięższe na 1000 m) niż 20 tex. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: tex = g/1000 m.
Przelicznik 1000 m jest przyjętą długością odniesienia w tej jednostce, aby wartości były wygodne liczbowo i porównywalne między materiałami. Dzięki temu nie operuje się ułamkami jak przy g/1 m, tylko typowymi liczbami całkowitymi.
W systemie bezpośrednim podaje się masę na określoną długość (np. g/1000 m w tex). W systemie pośrednim podaje się długość na określoną masę (np. m/g lub m/kg). Na testach pomyłka często wynika z odwrócenia ułamka.
Nie. 1 tex oznacza 1 g na 1000 m. Odpowiedź "1 g na 1 m" odpowiadałaby jednostce g/m, a nie tex. Na egzaminie warto zapamiętać stały element definicji: zawsze występuje 1000 m jako długość odniesienia.
Najczęstsze błędy to: pominięcie "1000 m" i wybór g/1 m, oraz pomylenie systemu bezpośredniego z pośrednim (wybór odpowiedzi o długości przypadającej na masę). Pomaga prosta kontrola: tex musi mieć postać "masa/długość".
Tex pomaga dobrać nić do materiału i obciążenia szwu. Zwykle wyższy tex oznacza mocniejszą i grubszą nić, która lepiej znosi naprężenia, ale może pogarszać wygląd delikatnych szwów. Niższy tex bywa lepszy do cienkich tkanin i drobnych ściegów.
Tex stosuje się do opisu liniowej masy różnych wyrobów włókienniczych: nitek, przędz, a także niekiedy przędz technicznych. Zasada interpretacji pozostaje taka sama: jest to masa w gramach na 1000 m badanego wyrobu.
Tex pojawia się zwykle w zadaniach z towaroznawstwa i materiałoznawstwa odzieżowego, gdy trzeba rozpoznać jednostkę masy liniowej albo porównać grubość nitek. W pytaniach testowych często zestawia się tex z odpowiedziami opisującymi system pośredni (długość na masę).
Sprawdź dwa elementy: (1) czy jest mowa o masie w gramach, a nie o długości; (2) czy długość odniesienia to 1000 m. Jeśli odpowiedź mówi o "długości na 1 g/1 kg", to jest to system pośredni i nie pasuje do definicji tex.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Tex to jednostka masy liniowej w systemie bezpośrednim: określa, ile gramów waży 1000 m nitki/przędzy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "tex (jednostka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Tex_(jednostka) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN) – "Tex (unit)" (definition: grams per 1000 metres) https://en.wikipedia.org/wiki/Tex_(unit) - dostęp 2026-03-01
  • Textile School – "Yarn Count Systems (Tex, Denier, Ne, Nm)" (opis tex jako g/1000 m) https://www.textileschool.com/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Encyklopedyczne opracowania o jednostce tex (masa liniowa przędzy/nici)
  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa włókienniczego (miareczkowanie przędz i nitek)
  • Karty techniczne producentów nici, gdzie podawany jest parametr tex

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego