KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 13.
Jednostką pracy przewozowej samochodu ciężarowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tonokilometr (tkm) jest jednostką pracy przewozowej w transporcie ładunków i oznacza przewiezienie 1 tony na odległość 1 km. Jednostki t/h i tkm/h odnoszą się do wydajności w czasie, a pkm dotyczy przewozów pasażerskich.

Pełne wyjaśnienie:

Jednostka pracy przewozowej w transporcie ładunków ma opisywać łączny efekt przewozu, a nie tempo pracy. Dlatego stosuje się tonokilometr (tkm), czyli iloczyn masy przewiezionego ładunku (w tonach) oraz pokonanej odległości (w kilometrach). Przykładowo przewiezienie 2 ton na dystansie 50 km daje 100 tkm.

Odpowiedź "tkm" jest właściwa, bo dokładnie odpowiada definicji pracy przewozowej: łączy w jednej miarze dwa kluczowe składniki przewozu ładunków: masę i drogę.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "pułapkami":

  • "t/h" (tony na godzinę) opisuje wydajność lub przepustowość w czasie (ile ton obsłużono/przewieziono w jednostce czasu). Nie zawiera informacji o odległości, więc nie mierzy pracy przewozowej.
  • "pkm" (pasażerokilometr) jest analogiczną jednostką pracy przewozowej, ale dla przewozów pasażerskich (liczba pasażerów razy kilometry). W transporcie towarów nie stosuje się pkm do opisu wykonanej pracy przewozowej ładunków.
  • "tkm/h" (tonokilometry na godzinę) to znów jednostka tempa wykonywania pracy przewozowej, czyli wydajności w czasie. Pytanie dotyczy jednostki pracy jako wielkości "sumarycznej", a nie jej szybkości.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą zasadę: gdy pojawia się pytanie o pracę przewozową w przewozach ładunków, szukaj jednostki łączącej tony i kilometry bez "na godzinę" — to właśnie tkm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej w transporcie ładunków. Oznacza przewiezienie ładunku o masie 1 tony na odległość 1 kilometra. Dzięki temu można porównywać wielkość wykonanych przewozów nawet przy różnych masach i trasach.
Pracę przewozową oblicza się jako masa ładunku (t) × odległość (km). Przykład: 5 t przewiezione na 20 km to 100 tkm. Jeśli były różne odcinki lub ładunki, sumuje się tkm dla wszystkich przejazdów.
"t/h" opisuje wydajność w czasie (ile ton na godzinę), a nie łączny efekt przewozu. Nie uwzględnia odległości, więc nie odróżnia krótkich przewozów od długich. Praca przewozowa musi łączyć masę i dystans, stąd tkm.
"tkm" to sumaryczna praca przewozowa (ile wykonano przewozu). "tkm/h" to tempo wykonywania tej pracy, czyli wydajność w czasie. W pytaniach o jednostkę pracy przewozowej bez odniesienia do czasu poprawne będzie tkm.
"pkm" to pasażerokilometr, czyli jednostka pracy przewozowej w transporcie pasażerskim (liczba pasażerów × km). Używa się jej np. w analizie przewozów autobusowych lub kolejowych. Dla przewozów towarów stosuje się tkm.
Na pracę przewozową ładunków składają się dwie wielkości: masa ładunku oraz odległość przewozu. Właśnie dlatego jednostka tkm łączy tony i kilometry. Czas przejazdu nie jest potrzebny do samej pracy przewozowej.
Nie. Tonokilometr jest jednostką pracy przewozowej ładunków niezależnie od środka transportu: drogowego, kolejowego, morskiego czy lotniczego. W kontekście samochodu ciężarowego jest po prostu najczęściej spotykany w zadaniach logistycznych.
Najczęstsze pomyłki to: wybór pkm (bo też ma "km"), wybór jednostek "na godzinę" (t/h, tkm/h) mimo braku czasu w treści, oraz brak przeliczeń masy na tony lub odległości na kilometry. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy pracy czy wydajności.
W praktyce tkm używa się do porównywania skali przewozów, planowania wykorzystania floty, analiz kosztów (np. koszt na 1 tkm) oraz raportowania wyników transportu. Ułatwia to ocenę, czy przewozy rosną dzięki większym ładunkom, czy dzięki dłuższym trasom.
Sprawdź, czy w treści mowa o ładunku/tonach (wtedy tkm), czy o pasażerach (wtedy pkm). Jeśli pojawia się "na godzinę", to zwykle pytanie dotyczy wydajności (t/h lub tkm/h), a nie samej pracy przewozowej.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – hasło "Tonokilometr" (definicja i zastosowanie jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – hasło "Pasażerokilometr" (rozróżnienie pkm vs praca przewozowa w przewozach pasażerskich), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasa%C5%BCerokilometr - dostęp 2026-03-01
  • Eurostat – Statistics Explained: Glossary "Tonne-kilometre (tkm)" (definicja jednostki w statystyce transportu), https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre_(tkm) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw transportu i spedycji (dział: miary i wskaźniki pracy transportu)
  • Słowniki/encyklopedie logistyczne (hasła: praca przewozowa, tonokilometr, pasażerokilometr)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji magazynowo-logistycznych: miary w transporcie i magazynowaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego