KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 16.
Jednym z charakterystycznych objawów stwardnienia rozsianego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Podwójne widzenie" jest typowym objawem neurologicznym spotykanym w stwardnieniu rozsianym, ponieważ choroba może uszkadzać drogi nerwowe odpowiedzialne za ruchy gałek ocznych. "Drżenie spoczynkowe" i "trudność w rozpoczynaniu ruchu" częściej kojarzą się z parkinsonizmem, a "niepamięć wsteczna" nie jest charakterystyczna dla SM.

Pełne wyjaśnienie:

Stwardnienie rozsiane (SM) jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w której mogą pojawiać się różnorodne objawy zależne od miejsca uszkodzenia. Jednym z możliwych i dość charakterystycznych problemów są zaburzenia widzenia, w tym podwójne widzenie. Wynika ono z zaburzeń przewodzenia w strukturach odpowiedzialnych za skoordynowaną pracę mięśni gałek ocznych, co prowadzi do nieprawidłowego ustawienia oczu i wrażenia "dwojenia" obrazu.

Pozostałe propozycje dotyczą innych, częściej spotykanych mechanizmów chorobowych:

  • "Niepamięć wsteczna" oznacza trudność w odtwarzaniu zdarzeń sprzed początku choroby/urazu i jest typowa raczej dla wybranych zespołów amnestycznych lub stanów po urazach i incydentach neurologicznych, a nie jako objaw charakterystyczny SM.
  • "Drżenie spoczynkowe" to objaw klasycznie kojarzony z chorobą Parkinsona i parkinsonizmem (drżenie obecne w spoczynku, często zmniejszające się przy ruchu). W SM mogą zdarzać się drżenia, ale opis "spoczynkowe" kieruje myślenie w stronę parkinsonizmu.
  • "Trudność w rozpoczynaniu wykonania ruchów" (akinezja/bradykinezja i "zamrożenia") także typowo pasuje do parkinsonizmu. W SM częściej opisuje się osłabienie, męczliwość, spastyczność czy zaburzenia koordynacji, a nie klasyczną trudność inicjacji ruchu jako objaw wiodący.

W praktyce opiekuna osoby starszej kluczowe jest szybkie zauważenie nowych zaburzeń widzenia (np. dwojenia), bo mogą one zwiększać ryzyko upadku i wymagać pilnej konsultacji medycznej. W opiece warto zadbać o asekurację podczas chodzenia, dobre oświetlenie i usunięcie przeszkód, a objaw opisać konkretnie (kiedy się pojawia, czy jest stały, czy towarzyszą mu zawroty głowy, ból oka, osłabienie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podwójne widzenie (diplopia) to widzenie jednego obiektu jako dwóch obrazów. Osoba może mrużyć oczy, przechylać głowę, skarżyć się na "rozjeżdżanie" obrazu lub trudność w czytaniu. W opiece ważne jest zapytanie, czy objaw znika po zasłonięciu jednego oka oraz szybkie zgłoszenie zmian personelowi medycznemu.
W SM dochodzi do uszkodzeń w ośrodkowym układzie nerwowym, a więc także w obszarach odpowiedzialnych za kontrolę ruchów oczu i przetwarzanie bodźców wzrokowych. To może powodować dwojenie, zamazane widzenie lub inne zaburzenia. Nowe problemy ze wzrokiem zwiększają ryzyko potknięć i upadków.
Najczęściej myli się ogólne spowolnienie i trudności ruchowe. Jednak typowe dla Parkinsona są drżenie spoczynkowe oraz trudność inicjacji ruchu (akinezja, "zastygnięcia"). W SM częściej spotyka się m.in. męczliwość, zaburzenia koordynacji, spastyczność i problemy czucia, a nie klasyczny obraz parkinsonowski.
Nie jest to objaw typowy dla SM. Drżenie spoczynkowe najczęściej kojarzy się z chorobą Parkinsona i innymi zespołami parkinsonowskimi. W SM mogą występować różne drżenia, ale opis "spoczynkowe" nie jest charakterystycznym skojarzeniem egzaminacyjnym dla tej choroby. Zawsze warto opisać, kiedy drżenie się pojawia.
Pilnie należy reagować, gdy podwójne widzenie pojawia się nagle, narasta, towarzyszy mu ból oka, silny ból głowy, zaburzenia mowy, niedowład, zaburzenia równowagi lub splątanie. W opiece nie diagnozuje się przyczyny, ale szybko zabezpiecza podopiecznego (ryzyko upadku) i zgłasza objawy zgodnie z procedurą.
Częsty błąd to wybór objawu kojarzonego ogólnie z "chorobą neurologiczną", bez rozróżnienia jednostek chorobowych. Innym błędem jest automatyczne łączenie drżenia i problemów z inicjacją ruchu z SM, choć bardziej pasują do parkinsonizmu. Pomaga zapamiętanie, że SM często daje objawy wzrokowe i czuciowe oraz zmienność w czasie.
Należy zapewnić bezpieczeństwo (asekuracja, ograniczenie chodzenia bez wsparcia), sprawdzić warunki otoczenia (oświetlenie, przeszkody), spokojnie zebrać krótki wywiad (od kiedy, czy stale, czy to ból). Następnie zgłosić objaw odpowiedniej osobie (pielęgniarka/lekarz/koordynator) zgodnie z zasadami w placówce.
Trudność w rozpoczynaniu ruchu to problem z inicjacją czynności (np. wstaniem, pierwszym krokiem), czasem opisywany jako "zamrożenie". Najczęściej kojarzy się z chorobą Parkinsona i parkinsonizmem. W SM mogą wystąpić zaburzenia chodu, ale klasyczny mechanizm trudnego startu jest bardziej typowy dla zaburzeń dopaminergicznych.
Niepamięć wsteczna (trudność w odtwarzaniu dawnych zdarzeń) nie jest uznawana za charakterystyczny, wyróżniający objaw SM. W SM mogą pojawiać się problemy poznawcze, ale nie w formie typowej amnezji wstecznej. Na egzaminie taki wariant odpowiedzi zwykle jest dystraktorem z obszaru zaburzeń pamięci po urazach lub incydentach.
Najważniejsze jest zmniejszenie ryzyka upadku: dobre oświetlenie, usunięcie progów i luźnych dywaników, poręcze w łazience, asekuracja podczas chodzenia oraz dopilnowanie okularów (jeśli używane). Warto zachęcać do powolnej zmiany pozycji i unikać pośpiechu, bo zaburzenia widzenia utrudniają ocenę odległości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Podwójne widzenie" jest typowym objawem neurologicznym spotykanym w stwardnieniu rozsianym, ponieważ choroba może uszkadzać drogi nerwowe odpowiedzialne za ruchy gałek ocznych.

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Multiple sclerosis — Symptoms, https://medlineplus.gov/multiplesclerosis.html (dostęp: 2026-02-28)
  • NHS (UK): Multiple sclerosis — Symptoms, https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/symptoms/ (dostęp: 2026-02-28)
  • MS International Federation: What is MS? (opis objawów i przebiegu), https://www.msif.org/about-ms/what-is-ms/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z neurologii dla personelu opiekuńczego (rozdziały o SM i chorobie Parkinsona)
  • Materiały edukacyjne organizacji pacjenckich dotyczące objawów SM
  • Szkolenia z obserwacji pacjenta i raportowania objawów (np. komunikacja SBAR)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego