W rekultywacji składowisk odpadów stosuje się układ warstw, których zadaniem jest ograniczenie negatywnego oddziaływania składowiska na środowisko oraz przygotowanie terenu do bezpiecznego użytkowania (np. zieleni). Jednym z elementów jest przykrycie powierzchni warstwą gruntu/gleby (często jako część tzw. warstwy okrywowej).
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "absorpcji metali ciężkich ze zdeponowanych odpadów"?
Gleba na wierzchu składowiska nie jest projektowana jako specjalistyczny sorbent, który ma "wyciągać" metale ciężkie z masy odpadów. Zanieczyszczenia (w tym metale) mogą występować w odciekach, ale ich unieszkodliwianie ogranicza się przede wszystkim przez rozwiązania konstrukcyjne (izolacja, drenaż, odprowadzanie odcieków) i systemowe, a nie przez sorpcję w wierzchniej warstwie gleby.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne (czyli opisują realne funkcje warstwy przykrywającej)?
- "uniemożliwieniu infiltracji wód opadowych w głąb odpadów" – jednym z celów rekultywacji jest ograniczanie dopływu wody do odpadów, bo woda sprzyja powstawaniu odcieków. Warstwy okrywowe (w tym gruntowe w układzie rekultywacyjnym) mają zmniejszać infiltrację.
- "stworzeniu bariery biologicznej dla korzeni roślin oraz dla gryzoni" – odpowiednio wykonana warstwa okrywowa ogranicza penetrację korzeni w głąb oraz utrudnia działalność zwierząt, co pomaga chronić układ warstw i stabilność powierzchni.
- "zapobieganiu pylenia z powierzchni składowiska" – okrycie gruntem i późniejsza roślinność zmniejszają emisję pyłów oraz erozję wietrzną, co jest typowym praktycznym celem rekultywacji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedzi o "absorpcji metali ciężkich", rozważ, czy pytanie dotyczy warstw projektowanych jako sorbenty. W rekultywacji składowisk warstwa gleby to przede wszystkim osłona, stabilizacja i przygotowanie pod roślinność, a nie "filtr" do oczyszczania odpadów.
