KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 37.
Jeśli stwierdzono wadę refrakcji OP +1,50 Dsph/-0,50 Dcyl./180° ax., to u pacjenta występuje astygmatyzam
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis +1,50 Dsph/−0,50 Dcyl × 180° oznacza, że w południku osi (180°) moc wynosi +1,50 D, a w południku prostopadłym (90°) wynosi +1,00 D. Obie wartości są dodatnie, więc jest to astygmatyzm nadwzroczny. Oś 180° w notacji minus-cyl odpowiada astygmatyzmowi zgodnemu z regułą.

Pełne wyjaśnienie:

Refrakcję okularową zapisano jako +1,50 Dsph/−0,50 Dcyl × 180° (notacja z cylindrem ujemnym). Aby określić typ astygmatyzmu, najpewniejszą metodą jest analiza mocy w dwóch głównych południkach (prostopadłych do siebie): w południku osi cylindra oraz w południku do niego prostopadłym.

  • W południku osi cylindra (180°) cylinder nie działa (ma "0" wzdłuż własnej osi), więc moc jest równa samej sferze: +1,50 D.
  • W południku prostopadłym (90°) cylinder działa w pełni, więc do sfery dodajemy wartość cylindra: +1,50 D + (−0,50 D) = +1,00 D.

W obu głównych południkach moc jest dodatnia (obie wartości "plus"), co oznacza, że oba ogniska leżą "za siatkówką" przy nieakomodującym oku. Taki układ odpowiada astygmatyzmowi nadwzrocznemu (dokładniej: złożonemu, bo oba południki są nadwzroczne, ale w różnym stopniu).

Druga część pytania dotyczy klasyfikacji zgodny z regułą / niezgodny z regułą. W praktyce klinicznej dla zapisu w minus-cyl przyjmuje się, że astygmatyzm zgodny z regułą ma oś cylindra w okolicy 180° (cylinder "kładzie się poziomo"), natomiast niezgodny z regułą ma oś w okolicy 90°. Ponieważ tu oś wynosi 180°, wniosek to: nadwzroczny zgodny z regułą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Opcje z "krótkowzroczny…" są nieprawidłowe, bo w żadnym południku nie pojawia się moc ujemna (nie ma wartości "minus" po zsumowaniu sfery i cylindra w głównych przekrojach). Z kolei "nadwzroczny niezgodny z regułą" odpada, ponieważ oś 180° w notacji minus-cyl odpowiada wariantowi zgodnemu z regułą, a nie niezgodnemu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis sfera/cyl/oś, zawsze policz moce w dwóch południkach: "oś" oraz "oś + 90°". To eliminuje typowy błąd polegający na ocenianiu wady wyłącznie po znaku cylindra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis korekcji okularowej: sfera +1,50 D oraz cylinder −0,50 D ustawiony na osi 180°. Sfera opisuje składową "plus/minus" wady, a cylinder i oś opisują obecność astygmatyzmu oraz jego orientację w oku.
Wyznacz moce w dwóch głównych południkach: w południku osi cylindra (tam cylinder nie działa) i w południku prostopadłym (tam cylinder działa w pełni). Jeśli obie moce są dodatnie, astygmatyzm jest nadwzroczny; jeśli ujemne – krótkowzroczny.
W notacji minus-cyl: moc w południku prostopadłym = sfera + cylinder. Np. dla +1,50 i −0,50 otrzymasz +1,00 D. To szybki krok, który pomaga uniknąć mylenia typu wady tylko na podstawie znaku cylindra.
W praktycznym podziale klinicznym (dla zapisu w minus-cyl) oś cylindra w okolicy 180° jest typowa dla astygmatyzmu zgodnego z regułą. Odwrotnie, oś w okolicy 90° częściej odpowiada astygmatyzmowi niezgodnemu z regułą.
Nie. Znak cylindra nie przesądza o krótkowzroczności lub nadwzroczności. O typie wady decyduje moc w głównych południkach po uwzględnieniu sfery i cylindra. Możliwy jest np. astygmatyzm nadwzroczny z cylindrem ujemnym.
Główne południki są prostopadłe: dla osi 180° są to południk 180° (poziomy) oraz południk 90° (pionowy). Analiza mocy w tych dwóch kierunkach pozwala nazwać typ astygmatyzmu i ocenić, czy obie składowe są "plus" czy "minus".
Pomaga ocenić, czy niewyrównana refrakcja może pogarszać ostrość wzroku, fuzję i komfort widzenia obuocznego. Ułatwia też zebranie wywiadu, analizę zaleceń z recepty oraz wskazanie, kiedy pacjent powinien wrócić do okulisty/optometrysty na kontrolę korekcji.
Najczęstszy błąd to traktowanie samego "−Dcyl" jako dowodu krótkowzroczności. Drugi błąd to pomijanie osi i nieuwzględnianie, że cylinder działa w pełni w południku prostopadłym. Najbezpieczniej zawsze policzyć moce w 2 południkach.
Gdy oba główne południki mają ten sam znak wady (oba nadwzroczne albo oba krótkowzroczne), ale w różnym stopniu. Wtedy mówimy o astygmatyzmie złożonym. W odróżnieniu od tego, w astygmatyzmie mieszanym jeden południk jest "plus", a drugi "minus".
Ćwicz schemat: (1) wypisz południk osi i prostopadły, (2) policz moce: oś = sfera, prostopadły = sfera + cylinder, (3) nazwij typ (nadwzroczny/krótkowzroczny/mieszany), (4) oceń zgodność z regułą po osi.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zapis +1,50 Dsph/−0,50 Dcyl × 180° oznacza, że w południku osi (180°) moc wynosi +1,50 D, a w południku prostopadłym (90°) wynosi +1,00 D."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z refrakcji (sfera/cylinder/oś) dla kierunków medycznych
  • Podstawy optyki okularowej i klinicznej refrakcji (rozdziały o astygmatyzmie)
  • Zestawy zadań z interpretacji zapisów okularowych (minus-cyl i plus-cyl)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego