Wskaźniki biologiczne służą do oceny skuteczności sterylizacji poprzez sprawdzenie, czy po procesie przetrwały drobnoustroje testowe. Jeżeli po zakończonym cyklu wynik wskazuje obecność żywych mikroorganizmów, jest to sygnał potencjalnego niepowodzenia sterylizacji.
W praktyce oznacza to, że nie można traktować takiego wsadu jako bezpiecznego. Najważniejsze działania to:
- Natychmiastowe wstrzymanie użycia wyrobów z danego wsadu (kwarantanna) – aby nie dopuścić do użycia u pacjenta.
- Zgłoszenie niezgodności osobie odpowiedzialnej za nadzór nad procesem (np. kierownikowi, osobie nadzorującej jakość, wyznaczonemu specjaliście) – uruchamia to formalne postępowanie i zapewnia ścieżkę decyzyjną.
- Wyjaśnienie przyczyn (analiza procesu i warunków) oraz udokumentowanie zdarzenia – dopiero po tym podejmuje się decyzje co do dalszego postępowania z wyrobami i urządzeniem.
Odpowiedź "Powtórzyć proces sterylizacji" bywa kusząca, ale jest niepełna jako pierwsza reakcja: bez zgłoszenia i zabezpieczenia wsadu można utracić kontrolę nad tym, czy wyroby nie zostały już wydane, a także pominąć analizę przyczyn (np. błąd załadunku, problem z parametrami, błąd inkubacji/odczytu wskaźnika).
Odpowiedź "Zignorować wynik…" jest niebezpieczna, bo zakłada bez dowodu błąd testu i prowadzi do ryzyka zakażenia. Odpowiedź "Przeprowadzić dodatkowe badania…" może być elementem działań wyjaśniających, ale nie zastępuje natychmiastowego wstrzymania użycia i formalnego zgłoszenia niezgodności.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: dodatni wskaźnik biologiczny = traktuj wsad jako niesterylny, zabezpiecz i zgłoś.
