KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
Jeżeli błąd graniczny tyczenia Mt = 0,04 m, a współczynnik r = 2, to średni błąd tyczenia, zgodnie z podanym wzorem, wynosi

mt = Mt / r

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy bezpośrednio z podanego wzoru: mt = Mt / r. Podstawiamy Mt = 0,04 m oraz r = 2, więc mt = 0,04 / 2 = 0,02 m. Taki wynik zapisujemy jako 0,020 m (z zachowaniem trzech miejsc po przecinku jak w odpowiedziach).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność między błędem granicznym tyczenia Mt a średnim błędem tyczenia mt:

mt = Mt / r

To oznacza, że aby wyznaczyć wartość średnią, należy wykonać proste działanie arytmetyczne: podzielić Mt przez współczynnik r.

Krok 1. Podstawienie danych
Mt = 0,04 m
r = 2

Krok 2. Obliczenie
mt = 0,04 m / 2 = 0,02 m

Krok 3. Zapis w formacie odpowiedzi
W wariantach odpowiedzi zastosowano zapis z trzema miejscami po przecinku, więc 0,02 m zapisujemy jako 0,020 m. Jest to ta sama wartość, tylko przedstawiona z większą liczbą cyfr po przecinku.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 0,005 m odpowiadałaby dzieleniu przez 8 (albo omyłkowemu przestawieniu przecinka), a nie przez 2.
  • Wartość 0,040 m to niezmienione Mt, czyli sytuacja, w której nie wykonano dzielenia przez r.
  • Wartość 0,050 m jest większa od Mt, co byłoby sprzeczne z dzieleniem przez r>1 (dla r=2 wynik musi być mniejszy od Mt).

W praktyce warto zawsze wykonać szybkie sprawdzenie sensowności: jeśli dzielimy przez 2, wynik powinien być "o połowę mniejszy", czyli 0,02 m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw wartości do wzoru mt = Mt / r i wykonaj dzielenie. Dla Mt = 0,04 m i r = 2 otrzymasz mt = 0,04/2 = 0,02 m, czyli 0,020 m w zapisie z trzema miejscami po przecinku.
Wzór podany w treści ma postać mt = Mt / r, więc operacją jest dzielenie. Mnożenie dałoby wynik większy od Mt, co dla r>1 nie ma sensu w tej relacji (dzielenie ma "zmniejszyć" wartość graniczną do średniej).
To wartość graniczna (dopuszczalna) błędu, z którą porównuje się wyniki lub na jej podstawie przelicza inne miary dokładności. W zadaniach testowych Mt bywa punktem wyjścia do obliczenia błędu średniego mt przy użyciu podanego współczynnika.
Współczynnik r jest liczbą, która przelicza błąd graniczny na błąd średni w danym ujęciu metodycznym. W praktyce jego interpretacja zależy od przyjętego modelu i materiałów, ale w obliczeniach egzaminacyjnych traktuje się go zgodnie z definicją we wzorze.
Zastosuj kontrolę "zdroworozsądkową": gdy r = 2, wynik powinien być dokładnie o połowę mniejszy od Mt. Jeśli Mt = 0,04 m, to mt powinno wyjść 0,02 m. Gdyby wynik był większy niż 0,04 m, to na pewno jest błąd rachunkowy.
0,040 m to po prostu Mt, czyli wartość wejściowa. Zadanie pyta o mt, a wzór wymaga podzielenia Mt przez r. Jeśli ktoś zaznacza 0,040 m, zwykle pomija podstawowy krok obliczenia albo nie odróżnia Mt od mt.
Tak, to ta sama wartość liczbowo. Zapis 0,020 m ma tylko więcej miejsc po przecinku, co bywa stosowane w odpowiedziach, aby ujednolicić format. Ważne jest, by nie pomylić tego z 0,002 m (inna pozycja przecinka).
Najczęściej to: przestawienie przecinka (np. uzyskanie 0,002 lub 0,2), pomylenie działania i wykonanie mnożenia oraz nieuwzględnienie, że dzielenie przez 2 daje "połowę". Pomaga zapisanie 0,04 jako 4 setne i podzielenie na 2.
Takie przeliczenia pojawiają się przy planowaniu i kontroli tyczenia: gdy trzeba ocenić, czy wybrana metoda i sprzęt zapewnią wymaganą dokładność, albo gdy porównuje się wyniki pomiaru z dopuszczalnymi odchyłkami. W testach zwykle chodzi o sprawne rachunki i interpretację symboli.
Ćwicz schemat: odczyt symboli → podstawienie do wzoru → rachunek → kontrola sensu wyniku. Przygotuj listę typowych zależności (np. między błędem granicznym i średnim) i rozwiązuj krótkie zadania rachunkowe z liczbami dziesiętnymi, dbając o poprawny zapis jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy bezpośrednio z podanego wzoru: mt = Mt / r. Podstawiamy Mt = 0,04 m oraz r = 2, więc mt = 0,04 / 2 = 0,02 m.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezyjnego rachunku wyrównawczego (rachunek błędów)
  • Zestawy zadań z obliczeń dokładnościowych dla tyczenia
  • Notatki z oznaczeń: błąd graniczny vs błąd średni i relacje między nimi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego