KWALIFIKACJA TDR1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Jeżeli ciągnik siodłowy z naczepą skrzyniowo-plandekową w ruchu międzynarodowym spala 30 1/100 km oleju napędowego, którego cena wynosi 4,70 zł za litr, to koszt paliwa przypadającego na 1 km wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spalanie 30 l/100 km oznacza 30/100 = 0,3 l na 1 km. Koszt 1 km to iloczyn zużycia na kilometr i ceny litra: 0,3 l/km × 4,70 zł/l = 1,41 zł/km. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędu dzielenia przez 100 lub złego przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć koszt paliwa przypadający na 1 km, mając podane spalanie w jednostce l/100 km oraz cenę paliwa w zł/l.

Krok 1: przeliczenie spalania na 1 km
Jeżeli pojazd spala 30 l/100 km, to na 1 km spala:
30 ÷ 100 = 0,3 l/km.
To kluczowy etap – większość pomyłek wynika z pominięcia dzielenia przez 100.

Krok 2: przeliczenie na koszt w zł/km
Skoro 1 litr kosztuje 4,70 zł, to koszt paliwa na 1 km wynosi:
0,3 l/km × 4,70 zł/l = 1,41 zł/km.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 1,34 zł – taki wynik może wyjść przy użyciu zaniżonej ceny litra lub przy zaokrągleniu w trakcie obliczeń (np. przyjęciu 4,45–4,50 zł zamiast 4,70 zł) albo przy błędnym przepisaniu danych.
  • 1,52 zł – często pochodzi z błędu rachunkowego w mnożeniu liczb dziesiętnych (np. pomylenie 0,3 z 0,32–0,33) lub z niepoprawnego zaokrąglenia.
  • 1,65 zł – może wynikać z pomylenia spalania (np. użycia 35 l/100 km) albo z błędu jednostek (częściowe pominięcie dzielenia przez 100 i późniejsze "ratowanie" wyniku zaokrągleniem).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w toku obliczeń (l/100 km → l/km → zł/km). Jedno spojrzenie na jednostki pozwala szybko wykryć, czy na pewno podzielono przez 100.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz spalanie na 1 km: (l/100 km) ÷ 100 = l/km. Potem pomnóż przez cenę 1 litra: l/km × zł/l = zł/km. Zawsze pilnuj jednostek, bo one "prowadzą" wynik.
Bo wartość podana jest "na 100 km". Aby uzyskać zużycie na 1 km, trzeba przejść z podstawy 100 do podstawy 1. Pominięcie dzielenia przez 100 daje wynik zawyżony nawet 100 razy, więc szybko widać błąd.
Oznacza, że przy typowych warunkach jazdy zestaw zużywa średnio 30 litrów paliwa na dystansie 100 km. To uśrednienie – w praktyce spalanie zależy m.in. od masy ładunku, prędkości, profilu trasy i stylu jazdy.
Wykonaj szybki test: jeśli spalanie to ok. 0,3 l/km, a litr kosztuje kilka złotych, to koszt 1 km powinien być około 1–2 zł. Wynik rzędu 10 zł/km lub 0,10 zł/km zwykle oznacza błąd jednostek lub przecinka.
Najczęściej: brak podziału przez 100, złe przesunięcie przecinka (np. 30/100 = 0,03 zamiast 0,3), zaokrąglanie w połowie obliczeń oraz mylenie jednostek (zł/100 km zamiast zł/km). Pomaga zapis kroków z jednostkami.
Tak, to wygodna metoda kontrolna. Koszt na 100 km to spalanie (l/100 km) × cena (zł/l). Jeśli wyjdzie np. 141 zł/100 km, to dzieląc przez 100 dostajesz 1,41 zł/km. To dobra samokontrola na egzaminie.
Koszt na 1 km rośnie liniowo wraz z ceną litra. Jeśli spalanie jest stałe, to podwyżka ceny o 1 zł/l zwiększy koszt o tyle, ile wynosi zużycie na 1 km (np. przy 0,3 l/km wzrost wyniesie 0,30 zł/km).
Gdy planujesz stawki frachtu, porównujesz trasy, wybierasz miejsca tankowania i oceniasz opłacalność zlecenia. Koszt paliwa to jeden z głównych kosztów zmiennych, więc nawet mała różnica zł/km daje duże kwoty na długich dystansach.
Styl jazdy wpływa na spalanie, a to bezpośrednio wpływa na zł/km. Płynna jazda, przewidywanie sytuacji, utrzymanie właściwych obrotów i unikanie gwałtownego przyspieszania potrafią zauważalnie obniżyć zużycie paliwa na 100 km.
Użyj skrótu: najpierw policz koszt na 100 km: 30 × 4,70 = 141 zł/100 km. Potem podziel przez 100: 141/100 = 1,41 zł/km. Ta metoda minimalizuje błędy z przecinkami i zwykle jest najszybsza.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zużycie paliwa" – opis jednostek i sposobu podawania spalania (l/100 km): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zu%C5%BCycie_paliwa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Jednostka miary" – podstawy przeliczania wielkości i jednostek: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/notesy z podstaw kalkulacji kosztów eksploatacji pojazdów w transporcie drogowym (dział: paliwo i koszty zmienne)
  • Zadania maturalne/branżowe z procentów i proporcji (przeliczenia "na 100")
  • Kalkulatory spalania i kosztu przejazdu (do samokontroli obliczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego