Współczynnik nadmiaru powietrza λ opisuje, jaką część powietrza doprowadzono do spalania w porównaniu z ilością teoretyczną (stechiometryczną), wynikającą z równania reakcji spalania. Definicyjnie przyjmuje się:
λ = (ilość powietrza rzeczywista) / (ilość powietrza teoretyczna).
Jeżeli proces spalania w kotle gazowym wymaga dostarczenia o 15% więcej powietrza niż wynika z zapisu reakcji spalania, to znaczy, że powietrze rzeczywiste jest większe od teoretycznego o 15%.
Przeliczenie "o 15% więcej" na mnożnik wygląda tak:
- 100% wartości teoretycznej odpowiada mnożnikowi 1,00,
- dodatkowe 15% to 0,15,
- razem: 1,00 + 0,15 = 1,15.
Zatem λ = 1,15.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 0,85 odpowiadałoby sytuacji "o 15% mniej" niż wartość teoretyczna, czyli niedoborowi powietrza, a nie nadmiarowi.
- 0,15 to sam przyrost (15%), a nie współczynnik w rozumieniu ilorazu wartości rzeczywistej do teoretycznej; λ nie jest "procentem nadmiaru", tylko mnożnikiem względem stechiometrii.
- 11,5 oznaczałoby 1050% nadmiaru (ponad jedenastokrotność powietrza teoretycznego), co nie wynika z treści ("o 15% więcej") i jest skutkiem błędnego przesunięcia przecinka.
W praktyce umiejętność interpretacji λ jest potrzebna m.in. przy regulacji palników (stabilność płomienia, kompletność spalania) oraz przy analizie spalin, gdzie nadmiar powietrza wpływa na sprawność i straty kominowe.
