KWALIFIKACJA TKO8 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Jeżeli na stacji A ładuje się 5 wagonów na dobę, to ile czasu potrzeba do załadunku 10 wagonów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stała wydajność 5 wagonów na dobę oznacza, że w 1 dobę ładuje się 5 wagonów. Aby załadować 10 wagonów przy tym samym tempie, trzeba podwoić czas: 10/5 = 2 doby. Odpowiedzi w godzinach nie pasują do podanej jednostki i skali.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność załadunku: "5 wagonów na dobę". Oznacza to tempo pracy równe 5 wagonów w czasie 1 doby (24 godzin), przy założeniu, że wydajność nie zmienia się w czasie.

Aby wyznaczyć czas potrzebny na załadunek 10 wagonów, stosujemy proporcjonalność prostą: im więcej wagonów, tym dłuższy czas, jeśli tempo jest stałe.

Obliczenie:
czas = liczba wagonów / (wagony na dobę) = 10 / 5 = 2 doby.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "2 doby."

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "1 dobę." odpowiadałoby załadunkowi 5 wagonów, a nie 10. To typowy błąd nieuwzględnienia, że liczba wagonów została podwojona.
  • "10 godzin." jest zbyt krótkim czasem przy tempie 5 wagonów/dobę. Skoro 5 wagonów wymaga 1 doby, to 10 wagonów nie może wymagać mniej niż doba przy niezmienionej wydajności.
  • "20 godzin." także jest mniejsze niż 1 doba, więc ponownie przeczy informacji o tempie 5 wagonów na dobę (wynik musiałby wynosić co najmniej 2 doby, a nie mniej niż 24 godziny).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź "sens" wyniku. Jeśli liczba wagonów rośnie z 5 do 10, czas przy stałym tempie musi wzrosnąć dokładnie dwukrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: czas = liczba wagonów / wydajność. Jeśli wydajność wynosi 5 wagonów/dobę, a masz 10 wagonów, to czas to 10/5 = 2 doby. To klasyczna proporcjonalność prosta: więcej wagonów przy stałym tempie oznacza dłuższy czas.
Bo 1 doba przy wydajności 5 wagonów/dobę pozwala załadować tylko 5 wagonów. W zadaniu jest 10 wagonów, czyli dwa razy więcej. Przy stałym tempie pracy czas też rośnie dwa razy: z 1 doby do 2 dób.
To miara wydajności (tempa pracy): ile wagonów można obsłużyć w jednostce czasu. W praktyce pomaga szacować czasy operacji na stacji/terminalu, planować zasoby i oceniać, czy dany punkt ładunkowy ma wystarczającą przepustowość.
W zadaniach rachunkowych doba jest standardowo rozumiana jako 24 godziny. Jeśli autor miałby na myśli "dobę roboczą" lub zmianę, powinno to być doprecyzowane. Gdy nie ma doprecyzowania, przyjmuje się definicję doby jako 24 h.
Spójrz na skalę: skoro 5 wagonów zajmuje 1 dobę, to 10 wagonów (dwa razy więcej) musi zająć około 2 dób przy niezmienionej wydajności. Wynik mniejszy niż 1 doba (np. 10 lub 20 godzin) od razu wygląda podejrzanie.
Najczęściej myli się proporcje (np. wybiera 1 dobę mimo podwojenia liczby wagonów), miesza jednostki (doba vs godziny), albo niepoprawnie odwraca zależność (traktuje ją jak odwrotną). Pomaga zapisanie wzoru: czas = ilość / tempo.
Nie zawsze. W praktyce wpływają przerwy, okna technologiczne, dostępność torów, lokomotyw, personelu i urządzeń przeładunkowych. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych często zakłada się stałe tempo, aby sprawdzić umiejętność obliczeń proporcjonalnych.
Jeśli chcesz mieć wynik w godzinach, pomnóż liczbę dób przez 24. Przykładowo 2 doby to 2 × 24 = 48 godzin. Uważaj, aby nie przeliczać "w trakcie" w sposób chaotyczny — najpierw policz w dobach, potem ewentualnie zamień jednostkę.
Minimalnie potrzebujesz ilości (np. liczby wagonów) i tempa (np. wagonów na dobę/godzinę). Dodatkowo w praktyce mogą dochodzić czasy manewrów, podstawienia, plombowania, dokumentacji czy ważenia, ale do prostego rachunku wystarczą dwie pierwsze informacje.
Gdy zakłada się stałe tempo procesu: załadunku, rozładunku, formowania składu, pracy lokomotywy manewrowej lub obsługi stanowiska. Wtedy podwojenie pracy (np. liczby wagonów) powoduje podwojenie czasu, o ile warunki i zasoby pozostają takie same.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Stała wydajność 5 wagonów na dobę oznacza, że w 1 dobę ładuje się 5 wagonów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): Dział o stosunkach i proporcjach – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-02-27)
  • Matemaks: "Proporcje" – https://www.matemaks.pl/proporcje.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: proporcje i prędkość/tempo pracy
  • Zadania ćwiczeniowe z planowania pracy: wydajność na jednostkę czasu
  • Notatki z zajęć o organizacji pracy stacji i obsłudze ładunków (tempo, normy, czasy technologiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego