KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Jeżeli podopieczny pracuje w zakładzie pracy chronionej i wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych, to jego stopień niepełnosprawności należy określić jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kryteria stopnia umiarkowanego obejmują m.in. zdolność do pracy wyłącznie w warunkach pracy chronionej oraz potrzebę czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych. Opis w pytaniu spełnia te przesłanki, więc właściwy jest stopień umiarkowany.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień umiarkowany niepełnosprawności przypisuje się osobie z naruszoną sprawnością organizmu, która spełnia co najmniej jedną z przesłanek: jest niezdolna do pracy, albo jest zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, albo wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

W opisie pojawiają się dwa typowe elementy pasujące do stopnia umiarkowanego: zatrudnienie w zakładzie pracy chronionej oraz potrzeba pomocy innych osób, ale nie w sposób stały. To wskazuje, że ograniczenia są istotne, lecz nie osiągają poziomu wymagającego stałej (ciągłej) lub długotrwałej opieki, charakterystycznej dla stopnia znacznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "znaczny" jest błędny, bo w tym stopniu kluczowe jest zwykle występowanie potrzeby pomocy stałej lub długotrwałej w pełnieniu ról społecznych. Sama informacja o pomocy czasowej/częściowej nie spełnia tego progu.
  • "lekki" nie odpowiada opisowi, ponieważ przy stopniu lekkim ograniczenia są mniejsze i nie zakłada się tak wyraźnie potrzeby pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych ani pracy wyłącznie w warunkach chronionych.
  • "przeciętny" nie jest obowiązującą kategorią stopnia niepełnosprawności w polskim systemie, więc nie może być poprawnym wyborem.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj różnicę w natężeniu wsparcia. Umiarkowany = "czasowa albo częściowa pomoc", a znaczny = "stała lub długotrwała pomoc".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że ograniczenia funkcjonowania są istotne: osoba może być niezdolna do pracy, albo pracować tylko w warunkach pracy chronionej, albo potrzebować czasowej/częściowej pomocy innych w pełnieniu ról społecznych. Nie jest to poziom wymagający stałej opieki.
W kryteriach stopni kluczowe jest natężenie wsparcia. Sformułowanie "czasowa albo częściowa pomoc" odpowiada umiarkowanemu stopniowi, bo zakłada wsparcie potrzebne okresowo lub w pewnym zakresie, a nie przez cały czas. To częsty "hak" w pytaniach egzaminacyjnych.
Najprostsza różnica dotyczy pomocy w rolach społecznych: umiarkowany wiąże się z pomocą czasową albo częściową, a znaczny z pomocą stałą lub długotrwałą. W praktyce oznacza to inny poziom samodzielności i potrzeb opiekuńczych.
Nie zawsze. Praca w warunkach chronionych jest jedną z przesłanek stopnia umiarkowanego, ale ostatecznie stopień określa zespół orzekający na podstawie całości funkcjonowania. Na egzaminie ważne jest, że "praca tylko w warunkach chronionych" pasuje do umiarkowanego.
To typowe aktywności i obowiązki w życiu codziennym, rodzinnym i zawodowym (np. samodzielne załatwianie spraw, funkcjonowanie w pracy, w relacjach). Jeśli ktoś potrzebuje w tym zakresie pomocy innych osób czasowo lub częściowo, może spełniać przesłankę stopnia umiarkowanego.
Nie. W polskim systemie wyróżnia się trzy stopnie: znaczny, umiarkowany i lekki. Określenie "przeciętny" bywa potocznie używane, ale nie jest kategorią orzeczniczą. W testach to typowy dystraktor sprawdzający znajomość oficjalnych nazw.
Najczęściej wtedy, gdy w opisie pojawia się "wymaga pomocy". Wiele osób automatycznie wybiera stopień znaczny, pomijając intensywność pomocy. Warto zawsze sprawdzić, czy pomoc jest czasowa/częściowa (umiarkowany) czy stała/długotrwała (znaczny).
Najmocniejsze słowa-klucze to: "czasowa", "częściowa pomoc", "w celu pełnienia ról społecznych" oraz "zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej". Jeśli widzisz takie sformułowania, w większości przypadków kierują one do stopnia umiarkowanego.
Nie. Stopień ustala zespół orzekający. Rola asystenta polega na wsparciu podopiecznego w codziennym funkcjonowaniu, organizowaniu pomocy i komunikacji, a także na rozumieniu znaczenia stopni dla planowania wsparcia. Na egzaminie sprawdza się rozpoznanie kryteriów z opisu.
Najlepiej uczyć się przez porównania: wypisz cechy trzech stopni i szczególnie zapamiętaj różnice w "natężeniu pomocy" oraz w możliwości pracy (np. tylko w warunkach chronionych). Trenuj na krótkich opisach przypadków i zawsze szukaj sformułowań: czasowa/częściowa vs stała/długotrwała.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Kryteria stopnia umiarkowanego obejmują m.in. zdolność do pracy wyłącznie w warunkach pracy chronionej oraz potrzebę czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19971230776/U/D19970776Lj.pdf
  • Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 4, t.j. Dz.U. 2025 poz. 913

Materiały:

  • Tekst ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 4)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące orzekania o niepełnosprawności (różnice między stopniami)
  • Notatki/karteczki porównujące sformułowania: czasowa/częściowa vs stała/długotrwała pomoc

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego