KWALIFIKACJA MED10 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 2.
Jeżeli przyczepy będącego w czynnym napięciu mięśnia oddalają się od siebie, to praca tego mięśnia ma charakter
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gdy przyczepy mięśnia oddalają się od siebie, a mięsień pozostaje w czynnym napięciu, oznacza to, że mięsień wydłuża się mimo aktywacji i wytwarzania siły.
To cecha pracy (skurczu) ekscentrycznej, typowej dla kontrolowanego "hamowania" ruchu pod wpływem większej siły zewnętrznej.

Pełne wyjaśnienie:

Typ pracy mięśnia rozpoznaje się po tym, co dzieje się z jego długością w czasie czynnego napięcia (aktywacji). Kluczowe jest porównanie siły wytwarzanej przez mięsień z siłą zewnętrzną działającą na segment ciała.

Praca ekscentryczna zachodzi wtedy, gdy mięsień jest aktywny (napina się), ale mimo to wydłuża się — czyli jego przyczepy oddalają się od siebie. Dzieje się tak, gdy obciążenie lub siła zewnętrzna "wygrywa" z siłą mięśnia, a mięsień pełni rolę kontrolującego hamulca. Przykładem jest kontrolowane opuszczanie ciężaru: mięsień nadal pracuje, ale pozwala na wydłużanie pod kontrolą.

Odpowiedź "koncentryczny" jest nieprawidłowa, bo praca koncentryczna oznacza skracanie mięśnia podczas napięcia: przyczepy zbliżają się do siebie, a mięsień "pokonuje" opór i wykonuje ruch w kierunku skrócenia.

Odpowiedź "izometryczny" nie pasuje, ponieważ w izometrii mięsień wytwarza napięcie, ale jego długość nie zmienia się — przyczepy pozostają w tej samej odległości. To typowe np. przy utrzymaniu ciężaru w bezruchu.

Odpowiedź "statyczny" w tym kontekście jest traktowana jako synonim izometrycznego, czyli również oznacza brak zmiany długości mięśnia. Skoro w pytaniu przyczepy się oddalają, nie jest to praca statyczna.

Dla praktyki masażysty rozróżnienie jest ważne, bo wysiłek ekscentryczny częściej wiąże się z mikrouszkodzeniami włókien i opóźnioną bolesnością mięśni (DOMS). Po takiej pracy tkanki mogą być bardziej tkliwe, a dobór intensywności technik powinien być ostrożny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praca ekscentryczna to sytuacja, gdy mięsień jest aktywny (napina się), ale jednocześnie wydłuża się, bo siła zewnętrzna jest większa. W praktyce jest to kontrolowane "hamowanie" ruchu, np. powolne opuszczanie ciężaru zamiast jego podnoszenia.
Jeśli podczas czynnego napięcia przyczepy oddalają się od siebie, mięsień się wydłuża, więc jest to praca ekscentryczna. Gdy przyczepy się zbliżają, jest to praca koncentryczna, a gdy odległość przyczepów się nie zmienia — izometryczna (statyczna).
W pracy koncentrycznej mięsień pod napięciem skraca się i "pokonuje" opór, a jego przyczepy się zbliżają. W pracy ekscentrycznej mięsień nadal jest aktywny, ale wydłuża się, bo opór jest większy i mięsień kontroluje ruch.
Praca izometryczna (statyczna) oznacza, że mięsień wytwarza napięcie, ale jego długość się nie zmienia. Przyczepy pozostają w stałej odległości, choć odczuwasz wysiłek. Przykładem jest utrzymanie pozycji lub ciężaru bez ruchu w stawie.
W ekscentryce mięsień wydłuża się pod obciążeniem, co sprzyja powstawaniu mikrouszkodzeń włókien i większej reakcji zapalnej niż w typowym skracaniu. Dlatego po wysiłku ekscentrycznym częściej występuje opóźniona bolesność mięśni i tkliwość palpacyjna.
Nie. Oddalanie przyczepów może być rozciąganiem biernym, ale w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, czy jest czynne napięcie. Jeśli mięsień jest aktywny i mimo to się wydłuża, jest to praca ekscentryczna, a nie bierne rozciąganie rozluźnionego mięśnia.
Pomaga ocenić, po jakim wysiłku jest klient i czego można się spodziewać w tkankach. Po pracy ekscentrycznej częściej występuje tkliwość i wzmożone napięcie, więc zwykle dobiera się łagodniejsze techniki oraz stopniuje nacisk, szczególnie w pierwszych 24–72 godzinach.
Dobrym przykładem jest powolne opuszczanie hantla z pozycji ugiętego łokcia do wyprostu. Biceps pozostaje aktywny, ale wydłuża się, kontrolując ruch w dół. Podczas podnoszenia ciężaru biceps zwykle pracuje koncentrycznie (skraca się).
Może, ale nie dotyczy on zmiany długości danego mięśnia. Izometria oznacza brak zmiany długości mięśnia, a nie "brak jakiegokolwiek ruchu". Przykładowo jeden segment może się przemieszczać, a inny mięsień stabilizujący może pracować izometrycznie.
Najczęściej myli się ekscentrykę z rozciąganiem biernym oraz wybiera odpowiedź na podstawie samego ruchu kończyny, zamiast analizy zmiany długości mięśnia i kierunku przyczepów. Pomaga zasada: oddalają się + napięcie = ekscentryczna, zbliżają się = koncentryczna.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skurcz mięśnia" – sekcje o skurczu koncentrycznym, ekscentrycznym i izometrycznym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skurcz_mi%C4%99%C5%9Bnia (dostęp: 2026-03-01)
  • Physiopedia: "Eccentric Contraction" (definicja i porównanie z concentric/isometric), https://www.physio-pedia.com/Eccentric_Contraction (dostęp: 2026-03-01)
  • TeachMeAnatomy: "Muscle Contraction" (typy skurczu: concentric, eccentric, isometric), https://teachmeanatomy.info/the-basics/muscle-contraction/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały z anatomii funkcjonalnej (rozdziały o pracy mięśni i ruchach w stawach)
  • Podstawy kinezjologii (typy skurczu: koncentryczny, ekscentryczny, izometryczny)
  • Notatki/atlasy dotyczące biomechaniki prostych ruchów (np. uginanie i prostowanie przedramienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego