Silnik komutatorowy prądu stałego do wytworzenia momentu rozruchowego potrzebuje przepływu prądu przez uzwojenia wirnika. Prąd jest doprowadzany do wirnika przez szczotki stykające się z komutatorem. Jeżeli po załączeniu napięcia silnik nie rusza, jedną z najbardziej prawdopodobnych przyczyn jest przerwanie obwodu wirnika na styku szczotka–komutator.
Odpowiedź "brak przylegania szczotek do komutatora" jest trafna, bo przy braku kontaktu (np. zawieszenie szczotki w prowadnicy, zużycie do granicy, uszkodzona sprężyna dociskowa) uzwojenia wirnika mogą nie być zasilane. Skutkiem bywa brak momentu, a więc brak startu, nawet przy poprawnym napięciu zasilania.
Pozostałe odpowiedzi są mniej typowe jako przyczyna całkowitego braku rozruchu:
- "ustawienie szczotek poza strefą neutralną" najczęściej skutkuje pogorszeniem komutacji: silniejszym iskrzeniem, nagrzewaniem komutatora, spadkiem sprawności lub nierówną pracą. Silnik jednak zwykle podejmuje próbę rozruchu, o ile obwód zasilania wirnika jest zamknięty.
- "zbyt silny docisk szczotek do komutatora" zwiększa tarcie i straty mechaniczne oraz przyspiesza zużycie szczotek i komutatora. Może utrudniać rozruch przy słabym zasilaniu lub dużym obciążeniu, ale sam w sobie nie jest tak jednoznaczną przyczyną jak brak styku (przerwa w obwodzie).
- "zabrudzenie komutatora pyłem węglowym" może powodować upływności, zwarcia międzywycinkowe, iskrzenie i niestabilną pracę. Zabrudzenie pogarsza warunki komutacji, lecz często nie daje objawu "zero reakcji"; silnik może ruszać słabo, przerywać lub pracować z iskrzeniem.
W praktyce diagnostyka przy objawie "nie rusza" zaczyna się od czynności, które potwierdzają doprowadzenie prądu do wirnika: kontrola szczotek (długość, swobodny przesuw, sprężyny), oględziny komutatora (przypalenia, rowki, zabrudzenia) oraz sprawdzenie połączeń w obwodzie szczotek i wirnika. Dopiero dalej analizuje się ustawienie szczotek i inne czynniki wpływające na komutację.
