KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 13.
Jeżeli w ciągu 30 dni roboczych awarie maszyn spowodowały 6 dni postoju w produkcji, to procentowy wskaźnik dostępności linii technologicznej wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dostępność można policzyć jako udział czasu (dni) bez przestoju w czasie planowanym: (30 − 6) / 30 = 24/30 = 0,8. Po zamianie na procenty daje to 80%. Pozostałe wartości odpowiadają innym (błędnym) relacjom, np. udziałowi przestoju lub wynikom niemożliwym powyżej 100%.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik dostępności ma pokazać, jaką część planowanego czasu linia technologiczna była faktycznie gotowa do pracy. W treści podano 30 dni roboczych (czas planowany) oraz 6 dni postoju spowodowanego awariami (czas niedostępności).

Najprostszy sposób liczenia dostępności w takim ujęciu to:

dostępność = (czas planowany − przestój) / czas planowany

Podstawiamy dane:

  • czas planowany = 30 dni
  • przestój = 6 dni
  • czas dostępny = 30 − 6 = 24 dni

Zatem:

24/30 = 0,8 = 80%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 25% mogłoby wynikać z błędnego dzielenia 6/24 (przestój przez czas dostępny), co nie jest standardową definicją dostępności w tym zadaniu.
  • 20% to w praktyce udział przestoju w czasie planowanym (6/30 = 0,2 = 20%), czyli niedostępność, a nie dostępność. Częsty błąd polega na tym, że ktoś liczy poprawnie ułamek, ale przypisuje mu złą nazwę.
  • 120% jest niemożliwe w typowym rozumieniu dostępności liczonej jako część czasu planowanego, bo taki wskaźnik nie powinien przekraczać 100%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz "czas bez przestoju" (to zwykle dostępność), czy "czas przestoju" (to zwykle niedostępność). Jeśli wyszło Ci np. 20%, zapytaj siebie, czy to nie jest przypadkiem brak dostępności i czy nie trzeba zrobić dopełnienia do 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako udział czasu bez przestoju w czasie planowanym: (czas planowany − przestój) / czas planowany. Gdy masz 30 dni planu i 6 dni postoju, to czas dostępny wynosi 24 dni, a dostępność 24/30 = 80%.
Bo dostępność ma opisywać, ile czasu zasób był zdolny do pracy. Przestój z powodu awarii to czas niedostępności, więc odejmuje się go od czasu planowanego, aby dostać czas faktycznie dostępny.
To informacja, jak często linia była gotowa do realizacji zadań. Dla logistyki ma to znaczenie przy ocenie ryzyka opóźnień, terminowości dostaw i planowaniu buforów, bo niska dostępność zwiększa szanse niewykonania planu.
W takim zadaniu 6/30 = 20% opisuje udział przestoju w czasie planowanym, czyli niedostępność. Dostępność to zwykle dopełnienie do 100%: 100% − 20% = 80% (jeśli przyjmujemy definicję opartą o czas planowany).
Najczęstsze pomyłki to: liczenie udziału przestoju zamiast dostępności, dzielenie przez zły mianownik (np. przez czas dostępny), oraz brak sprawdzenia sensowności wyniku (np. wartości powyżej 100% w prostym ujęciu czasu).
W klasycznym ujęciu "część czasu planowanego" nie powinien. Wyniki powyżej 100% pojawiają się zwykle przez błędny wzór lub inną metrykę (np. porównywanie produkcji do normy), ale to nie jest standardowa dostępność liczona z przestojów.
Sprawdź, czy zadanie podaje czas planowany i czas przestoju. Wtedy naturalnie liczy się (plan − przestój)/plan. Jeśli podano czasy pracy i czasy awarii w godzinach, zasada pozostaje ta sama, ważna jest spójność jednostek.
Tak, bo wskaźnik to iloraz dwóch czasów. Jeśli oba są w dniach roboczych, liczysz bez przeliczeń. Gdyby jedno było w godzinach, a drugie w dniach, trzeba najpierw sprowadzić wszystko do jednej jednostki.
Gdy dostępność produkcji spada, rośnie ryzyko braków i opóźnień, więc magazyn może potrzebować większych zapasów bezpieczeństwa lub wcześniejszego uzupełniania. Wysoka dostępność pozwala zmniejszać bufory i stabilizuje harmonogramy dostaw.
Ćwicz schemat: (1) zidentyfikuj czas planowany, (2) wyodrębnij przestój, (3) policz czas dostępny, (4) podziel przez czas planowany, (5) zamień na procenty i oceń sens wyniku. To ogranicza błędy "20% vs 80%".
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dostępność można policzyć jako udział czasu (dni) bez przestoju w czasie planowanym: (30 − 6) / 30 = 24/30 = 0,8."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "OEE" – opis składowej Availability jako Operating Time / Planned Production Time, https://pl.wikipedia.org/wiki/OEE (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN), "Overall equipment effectiveness" – definicja Availability (Operating Time / Planned Production Time), https://en.wikipedia.org/wiki/Overall_equipment_effectiveness (dostęp: 2026-03-02)
  • iSixSigma, artykuł o OEE – część dotycząca obliczania Availability, https://www.isixsigma.com/dictionary/overall-equipment-effectiveness-oee/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy matematyki: procenty i ułamki (zestawy zadań)
  • Materiały o wskaźnikach OEE/TPM (część: Availability/Dostępność)
  • Ćwiczenia z interpretacji KPI w procesach operacyjnych (produkcja/logistyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego