KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
Jeżeli w udostępnionym pokładzie metanonośność wynosi 7,5 m3/Mg, w przeliczeniu na czystą substancję węglową, to pokład taki zalicza się do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metanonośność 7,5 m3/Mg (w przeliczeniu na czystą substancję węglową) odpowiada progowi przypisania pokładu do III kategorii zagrożenia metanowego.
Klasyfikacja opiera się na wartościach granicznych metanonośności; aby wybrać poprawnie, trzeba znać przedziały dla I–IV kategorii.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym metanonośność opisuje ilość metanu związana z węglem w pokładzie, najczęściej wyrażaną w m3/Mg. W treści pytania podano, że wartość 7,5 m3/Mg jest już w przeliczeniu na czystą substancję węglową, czyli po ujednoliceniu do porównywalnej podstawy (ważne, bo bez tego można zastosować niewłaściwe progi).

Odpowiedź "III kategorii zagrożenia metanowego" jest poprawna, ponieważ ta wartość metanonośności mieści się w przedziale przypisywanym do tej kategorii w klasyfikacji pokładów pod względem zagrożenia metanowego.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "II kategorii zagrożenia metanowego" – wybór tej opcji zwykle wynika z niedoszacowania ryzyka lub z pomylenia progów, np. z innym wskaźnikiem metanowym (związanym z wyrobiskiem lub rejonem, a nie z metanonośnością pokładu).
  • "I kategorii zagrożenia metanowego" – to kategoria przypisywana przy niższych wartościach metanonośności; wskazanie jej przy 7,5 m3/Mg oznacza nieuwzględnienie wartości granicznych albo pominięcie warunku przeliczenia na czystą substancję węglową.
  • "IV kategorii zagrożenia metanowego" – to wybór "najwyższej" kategorii na zasadzie intuicji. Bez znajomości progów łatwo ulec uproszczeniu, że większa liczba automatycznie oznacza najwyższą kategorię, jednak klasyfikacja opiera się na konkretnych przedziałach.

W praktyce prawidłowe przypisanie kategorii jest istotne, bo wpływa na wymagania dotyczące profilaktyki metanowej, organizacji robót, nadzoru, częstotliwości pomiarów oraz doboru rozwiązań wentylacyjnych i odmetanowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanonośność to ilość metanu związanego w węglu/pokładzie, zwykle podawana w m3/Mg. Nie jest to chwilowe stężenie metanu w powietrzu wyrobiska, tylko cecha złoża. Służy m.in. do klasyfikacji zagrożenia metanowego i planowania profilaktyki.
Przeliczenie na czystą substancję węglową ujednolica wyniki i pozwala porównywać pokłady niezależnie od zawartości popiołu czy innych domieszek. Dzięki temu stosuje się te same progi klasyfikacyjne. Pominięcie tego warunku może prowadzić do wyboru niewłaściwej kategorii.
W praktyce szkolnej i zakładowej spotyka się podział na cztery kategorie (I–IV), gdzie wyższa kategoria oznacza większe zagrożenie. Każda kategoria ma określone progi (przedziały) metanonośności. Na egzaminie trzeba znać te przedziały i umieć je zastosować.
Metanonośność dotyczy złoża (ile metanu zawiera węgiel), a metanowość/stężenie metanu dotyczy powietrza w wyrobisku i zależy od wentylacji oraz przebiegu robót. To różne wielkości i nie wolno podstawiać progów od jednej do drugiej. W pytaniu liczy się cecha pokładu.
Najpierw sprawdź, czy wartość jest podana w odpowiedniej podstawie (np. na czystą substancję węglową) i w poprawnych jednostkach. Następnie porównaj liczbę z progami dla kategorii I–IV. Dopiero na końcu wybierz kategorię. Unikaj wyboru "na intuicję".
Nie, jeśli jest już podana "w przeliczeniu na czystą substancję węglową", to nie wykonujesz dodatkowego przeliczenia. Zadanie polega na przypisaniu wartości do właściwego przedziału klasyfikacyjnego. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy trzeba przeliczyć wynik na CSW lub zmienić jednostki.
Najczęstsze błędy to: mylenie progów między kategoriami, ignorowanie dopisku o czystej substancji węglowej, utożsamianie metanonośności z chwilowym stężeniem metanu w powietrzu oraz wybieranie skrajnej kategorii "na wszelki wypadek". Warto uczyć się progów z tabeli.
Kategoria wpływa na wymagania profilaktyki metanowej: organizację robót, dobór rozwiązań wentylacyjnych, ewentualne odmetanowanie, częstotliwość kontroli i zasady nadzoru. Prawidłowa klasyfikacja pomaga dobrać środki bezpieczeństwa adekwatne do ryzyka, a nie "na oko".
Odmetanowanie rozważa się, gdy zagrożenie metanowe jest na tyle duże, że sama wentylacja może nie zapewnić bezpiecznych warunków pracy. Decyzja zależy od warunków złoża, parametrów gazowych (np. metanonośności) i technologii robót. Na egzaminie warto znać ogólny cel odmetanowania.
Najlepiej korzystać z jednej, spójnej tabeli progów z materiałów szkolnych i ćwiczyć na wielu przykładach liczbowych. Pomaga też metoda "przedziały na osi liczbowej": zaznacz kolejne granice i dopasowuj wartości. Unikaj mieszania źródeł, jeśli mają różne podstawy przeliczeń.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: zagrożenia naturalne w kopalniach podziemnych
  • Skrypty/notesy zakładowe dotyczące profilaktyki metanowej i wentylacji
  • Zestawienia progów klasyfikacyjnych kategorii zagrożenia metanowego używane w kształceniu zawodowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego