KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Jeżeli zmieszano ze sobą 1 L roztworu odczynnika o stężeniu 0,5 mol/L z 9 L wody, to stężenie otrzymanego roztworu wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozcieńczanie: liczba moli substancji nie zmienia się po dodaniu wody. W 1 L roztworu 0,5 mol/L jest n = 0,5 mol. Po dolaniu 9 L wody objętość wynosi 10 L, więc c = n/V = 0,5/10 = 0,05 mol/L. Pozostałe odpowiedzi nie uwzględniają 10‑krotnego zwiększenia objętości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o rozcieńczaniu kluczowa jest zasada: po dodaniu rozpuszczalnika (wody) liczba moli substancji rozpuszczonej pozostaje taka sama (zakładamy brak reakcji i brak strat).

Krok 1: oblicz liczbę moli w roztworze wyjściowym.
Stężenie molowe: c = 0,5 mol/L, objętość: V = 1 L.
n = c · V = 0,5 mol/L · 1 L = 0,5 mol.

Krok 2: oblicz objętość roztworu po dodaniu wody.
Dodano 9 L wody, więc (w typowych zadaniach szkolnych) przyjmujemy sumowanie objętości:
Vkońcowe = 1 L + 9 L = 10 L.

Krok 3: oblicz stężenie końcowe.
ckońcowe = n / Vkońcowe = 0,5 mol / 10 L = 0,05 mol/L.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,25 mol/L – odpowiadałoby rozcieńczeniu 2-krotnemu, a tutaj objętość wzrosła 10 razy.
  • 0,5 mol/L – to stężenie początkowe; byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdyby nie dodano wody.
  • 0,1 mol/L – sugeruje rozcieńczenie 5-krotne (0,5/5), co nie wynika z danych (końcowa objętość to 10 L).

Wskazówka egzaminacyjna: w rozcieńczaniu często najszybciej jest użyć proporcji c1·V1 = c2·V2. Tu: 0,5·1 = c2·10, więc c2 = 0,05 mol/L.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz liczbę moli: n = c·V. Po dolaniu wody zakładamy, że n się nie zmienia, a zmienia się objętość: V2 = V1 + Vwody. Potem liczysz c2 = n/V2 albo używasz skrótu c1V1 = c2V2.
To stężenie molowe (molarność). Oznacza, że w 1 litrze roztworu znajduje się 0,5 mola substancji rozpuszczonej. Jednostka mol/L mówi o "ilości substancji na objętość" i jest typowa w obliczeniach chemicznych oraz w przygotowaniu roztworów.
Rozcieńczanie polega na dodaniu rozpuszczalnika, a nie na dodaniu substancji rozpuszczonej. Jeśli nie zachodzi reakcja i nic nie ucieka z układu, to ilość substancji (w molach) jest taka sama przed i po dolaniu wody. Zmienia się tylko objętość, więc zmienia się stężenie.
Najczęściej: (1) przyjęcie złej objętości końcowej (np. 9 L zamiast 10 L), (2) podzielenie stężenia przez złą liczbę, (3) pomylenie wzoru i użycie Vwody zamiast Vkońcowego, (4) nieuwaga w jednostkach (L vs mL). Pomaga zapis: c1V1 = c2V2.
W zadaniach egzaminacyjnych zazwyczaj przyjmuje się, że objętości się sumują (brak kontrakcji objętości). W praktyce laboratoryjnej mogą występować niewielkie odchylenia dla niektórych mieszanin, ale w przypadku prostych zadań szkolnych i roztworów wodnych standardowo liczy się V2 = V1 + Vwody.
Użyj skrótu: c1V1 = c2V2. Wystarczy znać stężenie i objętość roztworu wyjściowego oraz objętość po rozcieńczeniu. To metoda szybka i bezpieczna na egzaminie, o ile poprawnie wyznaczysz V2 (objętość końcową).
0,1 mol/L wygląda "ładnie" i często pojawia się w przykładach, więc łatwo go wybrać intuicyjnie. Jednak tu objętość wzrasta z 1 L do 10 L, czyli stężenie spada 10 razy: 0,5 → 0,05 mol/L. Wynik 0,1 mol/L odpowiadałby rozcieńczeniu 5-krotnemu, którego nie ma w danych.
W praktyce ważne jest: (1) rozumieć jednostki (mol/L), (2) liczyć ilość substancji: n = c·V, (3) planować rozcieńczenia: c1V1 = c2V2, (4) kontrolować objętość końcową i dokładność odmierzania. Takie rachunki wspierają przygotowanie roztworów o wymaganej sile działania.
Gdy roztwór jest tylko rozcieńczany (dodajesz rozpuszczalnik), bez zmiany ilości substancji rozpuszczonej. Wtedy n jest stałe, więc c1V1 = c2V2. Wzoru nie stosuje się, jeśli zachodzi reakcja chemiczna, odparowanie lub dodajesz kolejną porcję substancji rozpuszczonej.
Oceń, ile razy wzrosła objętość. Jeśli z 1 L robi się 10 L, to stężenie powinno spaść 10 razy. Z 0,5 mol/L otrzymasz około 0,05 mol/L. Taka kontrola szybko wyłapuje błędy typu pozostawienie 0,5 mol/L lub spadek tylko do 0,25 mol/L.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozcieńczanie: liczba moli substancji nie zmienia się po dodaniu wody."

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, Chapter 3.6 "Solution Concentration" (dilution idea and molarity relations), https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/3-6-solution-concentration (accessed 2026-02-18)
  • Khan Academy, "Dilution and concentration" (molarity and dilution relationship), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/chemistry-of-life/mixtures-and-solutions/a/dilution-and-concentration (accessed 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl), "Stężenie molowe" (definicja mol/L i podstawowe zależności), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: działy "roztwory" i "stężenia"
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń farmaceutycznych (rachunki rozcieńczeń, stężenia molowe i procentowe)
  • Kursy online z chemii roztworów: tematy "molarność" i "dilution"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego