KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 20.
Każdy pojedynczy ładunek środka strzałowego, który podczas pomiaru ciągłości obwodu strzałowego wykazał przerwę lub który przy wykonywaniu odstrzału nie odpalił, uznaje się za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Niewypał" to pojedynczy ładunek środka strzałowego, który mimo przygotowania odstrzału nie zadziałał (np. wykazano przerwę w obwodzie podczas pomiaru ciągłości albo ładunek nie odpalił). Pozostałe określenia nie opisują wprost takiej sytuacji w robotach strzałowych.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach strzałowych w górnictwie odkrywkowym kluczowe jest precyzyjne nazewnictwo, bo od niego zależy dalsze, bezpieczne postępowanie po odstrzale.

Odpowiedź "niewypał" jest właściwa, ponieważ opis dotyczy pojedynczego ładunku środka strzałowego, który:

  • podczas kontroli wykazuje problem z ciągłością obwodu strzałowego (przerwa w obwodzie), albo
  • podczas wykonywania odstrzału nie zadziałał (nie odpalił).

Taka sytuacja w praktyce oznacza, że w otworze (lub w danym miejscu odpalania) może pozostać ładunek, który nie wykonał pracy strzałowej. Rozpoznanie tego jako "niewypału" jest ważne organizacyjnie i BHP, bo wymusza zabezpieczenie rejonu i działanie zgodnie z procedurami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Kartacz" to określenie związane z amunicją (rodzaj ładunku/śrutu w naboju), a nie standardowy termin opisujący nieodpalenie ładunku w obwodzie strzałowym w kopalni odkrywkowej.
  • "Patron" bywa używany jako nazwa jednostki ładunku lub elementu amunicji, ale nie jest nazwą stanu po odstrzale. Pytanie pyta o kwalifikację ładunku, który nie zadziałał.
  • "Niewybuch" w języku potocznym bywa mylony z niewypałem, jednak w praktyce egzaminacyjnej i zawodowej to inne pojęcie; pytanie opisuje wprost przypadek "ładunku, który nie odpalił" w ramach odstrzału, czyli niewypał.

Wskazówka na egzamin: gdy w treści pojawia się pomiar ciągłości obwodu strzałowego oraz informacja, że ładunek nie odpalił, najczęściej testowane jest właśnie pojęcie "niewypał".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niewypał to ładunek środka strzałowego, który po przygotowaniu odstrzału nie zadziałał, czyli nie odpalił lub ujawniono problem w obwodzie (np. przerwę) skutkujący brakiem inicjacji. W praktyce oznacza to konieczność traktowania miejsca jako potencjalnie niebezpiecznego.
Przerwa w obwodzie wskazuje, że energia inicjująca może nie dotrzeć do zapalników/ładunków, więc część ładunków może pozostać nieodpalona. W konsekwencji po odstrzale należy zakładać możliwość pozostania ładunku w otworze i stosować procedury dla niewypałów.
Na egzaminach i w terminologii zawodowej "niewypał" odnosi się do ładunku w robotach strzałowych, który nie odpalił w ramach odstrzału. "Niewybuch" częściej dotyczy niewybuchłej amunicji/ładunków w znaczeniu ogólnym. Mylenie pojęć prowadzi do błędnych decyzji.
Najczęstsze przyczyny to uszkodzenia lub błędy w połączeniach (przerwa w obwodzie), nieprawidłowe uzbrojenie, zawilgocenie elementów, błędy montażowe, a także problemy z inicjacją. W praktyce ważna jest kontrola ciągłości i przestrzeganie procedur przygotowania odstrzału.
Należy wstrzymać prace w rejonie odstrzału, zabezpieczyć i oznakować strefę oraz powiadomić osoby dozoru/odpowiedzialne za roboty strzałowe. Dalsze działania wykonuje się wyłącznie według obowiązujących procedur zakładowych, aby nie doprowadzić do przypadkowej inicjacji.
Pomiar ciągłości wykonuje się w ramach przygotowania odstrzału, przed odpaleniem, aby potwierdzić poprawność połączeń i wykryć przerwy/usterki. Taka kontrola ogranicza ryzyko nieodpalenia części ładunków, a w razie wykrycia błędów pozwala je usunąć przed rozpoczęciem odstrzału.
Nie. Niewypał może nie dawać jednoznacznych śladów z zewnątrz, zwłaszcza gdy znajduje się w otworze strzałowym lub pod urobkiem. Dlatego tak ważne są procedury kontroli po odstrzale, dyscyplina wchodzenia w rejon robót oraz reagowanie na nieprawidłowości w obwodzie.
Typowe błędy to wybór "niewybuchu" na zasadzie skojarzenia medialnego, mylenie nazw elementów (np. "patron") z nazwą stanu po odstrzale oraz ignorowanie słów-kluczy: "przerwa w obwodzie" i "nie odpalił". Pomaga czytanie pytania pod kątem zdarzenia, nie przedmiotu.
"Kartacz" to termin związany z amunicją (ładunek śrutu), a nie z klasyfikacją zdarzeń w obwodzie strzałowym przy odstrzałach górniczych. W pytaniu chodzi o określenie ładunku, który nie zadziałał w odstrzale, czyli o nazwę sytuacji/zdarzenia, nie o typ amunicji.
Warto uczyć się pojęć w parach przeciwstawnych (np. odpalenie–nieodpalenie), robić własne fiszki definicji i ćwiczyć pytania sytuacyjne: "co oznacza przerwa w obwodzie?", "jak klasyfikuje się ładunek po odstrzale?". Kluczowe jest też rozróżnianie terminów potocznych od branżowych.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: ""Niewypał" to pojedynczy ładunek środka strzałowego, który mimo przygotowania odstrzału nie zadziałał (np. wykazano przerwę w obwodzie podczas pomiaru ciągłości albo ładunek nie odpalił)."

Materiały:

  • Instrukcje i podręczniki z techniki strzałowej dla górnictwa odkrywkowego (materiały szkoleniowe zakładu/producenta)
  • Wewnętrzne instrukcje organizacji robót strzałowych w zakładzie górniczym
  • Materiały BHP dotyczące postępowania z niewypałami i przerwami w obwodzie strzałowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego