KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 + HGT2 + HGT12 - PRÓBNY

PYTANIE NR 21.
Kelner po przyjęciu zamówienia, poszedł w kierunku kasy kelnerskiej, potknął się i upadł. Istnieje podejrzenie skręcenia kończyny dolnej u poszkodowanego. Wskaż sposób postępowania w takim przypadku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podejrzeniu skręcenia kończyny priorytetem jest ograniczenie ruchu w stawie.
Dlatego należy unieruchomić kończynę, ocenić stan poszkodowanego i zorganizować pomoc medyczną lub bezpieczny transport do lekarza. Opcje dotyczące urlopu/odszkodowania nie są pierwszą pomocą.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji upadku z podejrzeniem skręcenia kończyny dolnej najważniejsze jest działanie tak, aby nie pogłębić urazu i możliwie szybko doprowadzić do oceny lekarskiej. Skręcenie to uszkodzenie aparatu więzadłowego stawu, któremu zwykle towarzyszą ból, obrzęk i ograniczenie ruchu. Ponieważ bez badań obrazowych nie da się pewnie wykluczyć złamania, postępowanie powinno być ostrożne.

Poprawna odpowiedź: "Należy unieruchomić kończynę i pomóc poszkodowanemu dotrzeć do lekarza." jest właściwa, bo łączy dwa kluczowe elementy pierwszej pomocy:

  • Unieruchomienie (stabilizacja stawu/opatrunek stabilizujący, ewentualnie improwizowana szyna) – ogranicza ruch, zmniejsza ryzyko dalszego uszkodzenia i ułatwia bezpieczne przemieszczanie.
  • Zapewnienie pomocy medycznej/transportu – skręcenie wymaga oceny specjalisty, a różnicowanie ze złamaniem często wymaga RTG. Transport własny z asekuracją jest dopuszczalny, jeśli poszkodowany jest przytomny, stan ogólny jest dobry, a kończyna jest zabezpieczona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Zwolnić z pracy i wypłacić odszkodowanie…" – to nie jest działanie z zakresu pierwszej pomocy. Odszkodowanie i formalne skutki wypadku wynikają z odrębnych procedur i nie zastępują zabezpieczenia urazu.
  • "Zwolnić od pracy wymagającej częstego chodzenia." – samo ograniczenie obowiązków bez unieruchomienia i konsultacji lekarskiej nie chroni przed pogorszeniem stanu. Dodatkowo decyzję o zdolności do pracy podejmuje lekarz.
  • "Udzielić urlopu okolicznościowego." – urlop okolicznościowy dotyczy szczególnych zdarzeń życiowych, a nie urazu. W kontekście urazu właściwe są działania medyczne, a ewentualna nieobecność w pracy wynika z oceny lekarskiej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "sposobu postępowania" po urazie, szukaj odpowiedzi zawierającej elementy pierwszej pomocy: zabezpieczenie miejsca, ocena stanu, unieruchomienie, a następnie organizacja pomocy medycznej. Treści kadrowe (urlop, odszkodowanie) zwykle są dystraktorami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij aktywność, posadź/połóż poszkodowanego i oceń, czy jest przytomny oraz czy nie ma objawów ciężkiego urazu. Następnie ogranicz ruch w stawie (unieruchomienie) i zorganizuj pomoc medyczną lub bezpieczny transport do lekarza.
Skręcenie zwykle daje ból, obrzęk i ograniczenie ruchu w stawie. Złamanie częściej wiąże się z silnym bólem, deformacją, nieprawidłowym ustawieniem kończyny lub niemożnością obciążenia. Bez RTG nie da się mieć pewności, więc postępuj ostrożnie i unieruchom.
Unieruchomienie ogranicza dalsze uszkadzanie więzadeł i tkanek, zmniejsza ból oraz ułatwia bezpieczne przemieszczenie poszkodowanego. Brak stabilizacji może pogłębić uraz, zwłaszcza jeśli w rzeczywistości doszło do złamania lub poważnego uszkodzenia stawu.
RICE to: Rest (odpoczynek i odciążenie), Ice (chłodzenie), Compression (ucisk/kompresja opatrunkiem), Elevation (uniesienie kończyny). W praktyce pomaga to ograniczać obrzęk i ból, ale nie zastępuje oceny lekarskiej.
Pogotowie warto wezwać, gdy ból jest bardzo silny, poszkodowany nie może się przemieścić, widać deformację, narasta obrzęk, pojawiają się zaburzenia czucia/krążenia lub podejrzenie złamania. Transport własny bywa dopuszczalny, jeśli stan jest stabilny i kończyna jest unieruchomiona.
Zwykle nie. Chodzenie bez zabezpieczenia może pogłębić uraz. Lepiej zapewnić asekurację, odciążenie kończyny (np. kula, podparcie) i możliwie bezpieczny transport. Jeśli poszkodowany nie jest w stanie bezpiecznie się przemieścić, rozważ wezwanie pomocy medycznej.
Można zastosować bandaż elastyczny do stabilizacji stawu oraz podłożyć miękkie materiały (np. zwinięty koc, poduszkę) po bokach kończyny, by ograniczyć ruch. Unieruchomienie ma stabilizować, ale nie może uciskać krążenia (kontroluj czucie i kolor skóry).
Bo pytanie dotyczy pierwszej pomocy i działań bezpośrednio po zdarzeniu. Odszkodowanie, urlop czy zwolnienie z pracy to kwestie formalne i kadrowe, które nie zabezpieczają urazu. Najpierw trzeba unieruchomić kończynę i zapewnić konsultację medyczną, aby nie pogorszyć stanu.
Najczęstsze błędy to: brak unieruchomienia przed transportem, bagatelizowanie urazu i kontynuacja pracy, zmuszanie do chodzenia bez podparcia oraz zbyt późna konsultacja lekarska. Często też myli się działania ratunkowe z decyzjami kadrowymi, które nie są pierwszą pomocą.
Ucz się schematów postępowania: ocena bezpieczeństwa i stanu poszkodowanego, unieruchomienie/odciążenie, chłodzenie i kompresja oraz organizacja pomocy medycznej. Trenuj rozpoznawanie "czerwonych flag" (deformacja, silny ból, brak czucia), bo często decydują o wezwaniu pogotowia.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opcje dotyczące urlopu/odszkodowania nie są pierwszą pomocą.

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, https://cprguidelines.eu/guidelines/first-aid/ (dostęp: 2026-03-01)
  • NHS (UK) – Sprains and strains: treatment (RICE/PRICE i wskazania konsultacji), https://www.nhs.uk/conditions/sprains-and-strains/ (dostęp: 2026-03-01)
  • American Red Cross – Sprains, strains, and injuries to joints (pierwsza pomoc i unieruchomienie), https://www.redcross.org/take-a-class/resources/learn-first-aid/sprains-strains-and-injuries-to-joints.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (RICE, unieruchomienie kończyn)
  • Wytyczne pierwszej pomocy Europejskiej Rady Resuscytacji (First Aid)
  • Podręczniki PCK / kursy pierwszej pomocy dla pracowników (BHP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego