KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 31.
Kiedy przestaje trwać wspólność ustawowa małżeńska w przypadku orzeczenia rozwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przypadku rozwodu wspólność ustawowa ustaje z dniem, w którym orzeczenie sądu staje się prawomocne.
Ogłoszenie wyroku nie zawsze kończy sprawę (możliwa apelacja), dlatego dopiero uprawomocnienie wyznacza moment ustania wspólności i rozdzielenia majątków na przyszłość.

Pełne wyjaśnienie:

Małżeńska wspólność ustawowa powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje co do zasady przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania. Kluczowe w praktyce (także w pracy administracji) jest ustalenie dokładnego momentu, od którego małżonkowie przestają nabywać do majątku wspólnego.

Przy orzeczeniu rozwodu wspólność ustawowa ustaje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Uprawomocnienie oznacza, że orzeczenie nie podlega już zaskarżeniu w zwykłym trybie i wywołuje trwałe skutki prawne. Samo ogłoszenie wyroku nie przesądza jeszcze o jego ostateczności, bo strony mogą wnieść środki odwoławcze.

Dlatego odpowiedź "Z dniem uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu." jest poprawna: wskazuje moment, od którego ustaje reżim wspólności ustawowej i od którego nabycia co do zasady wchodzą do majątków osobistych.

Pozostałe propozycje są błędne, bo wprowadzają daty niemające podstawy w tej regulacji:

  • "Z dniem 1-go następnego miesiąca…" oraz "Z dniem 1-go stycznia…" sugerują sztywne terminy kalendarzowe, które nie wynikają z mechanizmu prawomocności orzeczeń.
  • "Z dniem wskazanym przez jednego z małżonków." jest nieprawidłowe, ponieważ ustanie wspólności w tym trybie nie zależy od jednostronnego wskazania daty przez stronę, lecz od skutku prawnego prawomocnego orzeczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się rozwód/separacja i skutki majątkowe, w pierwszej kolejności szukaj w odpowiedziach słowa "uprawomocnienie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podstawowy ustrój majątkowy powstający z mocy prawa po zawarciu małżeństwa. Oznacza, że określone składniki majątku nabywane w trakcie małżeństwa stają się majątkiem wspólnym obojga małżonków, dopóki wspólność nie ustanie albo nie zostanie zmieniona umową lub orzeczeniem.
Wspólność ustawowa ustaje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Do tego momentu wyrok może być zaskarżony, więc skutki majątkowe nie są jeszcze ostateczne. W praktyce administracyjnej często trzeba zobaczyć klauzulę prawomocności na odpisie wyroku.
Ogłoszenie wyroku nie musi kończyć postępowania, bo stronom przysługuje możliwość wniesienia środka odwoławczego. Dopiero prawomocność przesądza, że orzeczenie jest ostateczne i wywołuje pełne skutki. Dlatego moment ustania wspólności wiąże się z uprawomocnieniem, a nie z samą datą ogłoszenia.
To stan, w którym orzeczenie staje się prawomocne, czyli co do zasady nie można go już zaskarżyć zwykłymi środkami odwoławczymi. W dokumentach często potwierdza to pieczęć albo wzmianka o prawomocności. Dla skutków majątkowych przy rozwodzie jest to data kluczowa.
Rozwód kończy ważne małżeństwo na przyszłość (skutek ex nunc), a unieważnienie oznacza, że małżeństwo traktuje się jak nieważne od początku (skutek ex tunc). W konsekwencji moment i sposób rozliczeń majątkowych mogą się różnić, dlatego na egzaminie trzeba uważnie czytać, o którą instytucję chodzi.
W praktyce egzaminacyjnej i zgodnie z regułą wskazaną w art. 52 KRO, przy separacji skutek dla wspólności ustawowej jest powiązany z prawomocnością orzeczenia, analogicznie jak przy rozwodzie. Kluczowe jest więc pytanie o dzień uprawomocnienia, a nie o daty kalendarzowe.
Najczęściej jest to odpis wyroku rozwodowego z potwierdzeniem prawomocności (np. wzmianka lub pieczęć). W obrocie urzędowym to ważne przy zmianach danych, świadczeniach czy oświadczeniach majątkowych. Bez prawomocności dokument może nie potwierdzać jeszcze ostatecznych skutków.
Najczęstsze są: mylenie rozwodu z unieważnieniem, mylenie ogłoszenia wyroku z jego prawomocnością oraz wybieranie "ładnie brzmiących" dat typu pierwszy dzień miesiąca/roku. Pomaga zasada: przy rozwodzie szukaj w odpowiedzi słowa uprawomocnienie.
Od dnia prawomocności rozwodu nowe nabycia co do zasady nie wchodzą już do majątku wspólnego, tylko do majątków osobistych. To praktycznie istotne np. przy zakupach, kredytach, rozliczeniach podatkowych czy ustalaniu, co podlega późniejszemu podziałowi majątku wspólnego.
Ucz się schematami: (1) jaka instytucja prawna (np. rozwód), (2) jaki skutek (np. ustanie wspólności), (3) jaka data graniczna (często prawomocność). Przeczytaj art. 52 KRO i ćwicz pytania, w których myli się "ogłoszenie" z "uprawomocnieniem".
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640090059
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity), art. 52, Dz.U. 2020 poz. 1359

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 52) w ISAP
  • Podstawowe podręczniki/opracowania z prawa rodzinnego (ustroje majątkowe małżeńskie)
  • Materiały szkoleniowe z postępowania cywilnego: pojęcie prawomocności orzeczeń

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego