KWALIFIKACJA EKA8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 26.
Klient, który płaci banknotem dwustuzłotowym za 15 znaczków pocztowych po 4,20 zł i 60 kopert po 0,25 zł powinien otrzymać resztę w wysokości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się wartość zakupów: 15 × 4,20 zł = 63,00 zł oraz 60 × 0,25 zł = 15,00 zł. Razem 63,00 zł + 15,00 zł = 78,00 zł. Reszta z 200 zł to 200,00 zł − 78,00 zł = 122,00 zł, więc taka kwota należy się klientowi.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć resztę, trzeba najpierw ustalić łączną wartość zakupów, a dopiero potem odjąć ją od kwoty, którą klient zapłacił (nominału banknotu).

1) Koszt znaczków
Klient kupuje 15 znaczków po 4,20 zł, więc liczymy mnożenie ceny jednostkowej przez ilość:
15 × 4,20 zł = 63,00 zł.

2) Koszt kopert
Klient kupuje 60 kopert po 0,25 zł:
60 × 0,25 zł = 15,00 zł.
W praktyce warto zauważyć, że 0,25 zł to 25 groszy, więc 60 × 25 gr = 1500 gr = 15,00 zł.

3) Suma do zapłaty
Dodajemy obie części koszyka:
63,00 zł + 15,00 zł = 78,00 zł.

4) Wyliczenie reszty
Klient płaci banknotem 200 zł, więc reszta to różnica między zapłatą a kwotą należną:
200,00 zł − 78,00 zł = 122,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "78,00 zł" to łączna wartość zakupów, a nie reszta. Ten wybór zwykle wynika z przerwania zadania po zsumowaniu kosztów.
  • "63,00 zł" odpowiada wyłącznie kosztowi znaczków. To typowy efekt pominięcia drugiej pozycji (kopert) w rachunku.
  • "137,00 zł" nie wynika z poprawnych działań na danych z treści; często pojawia się przy błędnym mnożeniu lub nieprawidłowym odjęciu (np. pomyleniu kierunku odejmowania albo przesunięciu przecinka).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj pośrednie wyniki w zł i groszach (dwa miejsca po przecinku) i wykonaj szybki "test sensowności": reszta musi być mniejsza niż 200 zł i większa niż 0 zł; przy zakupach za 78 zł reszta około 120 zł jest logiczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz wartość każdego produktu: ilość × cena. Potem zsumuj te wartości, aby otrzymać kwotę do zapłaty. Na końcu oblicz resztę: kwota zapłaty − kwota zakupów. Warto zapisywać wyniki do dwóch miejsc po przecinku.
Dodawanie ilości (np. 15 + 60) nie daje wartości pieniężnej, tylko liczbę sztuk. Cena całkowita powstaje dopiero przez mnożenie ceny jednostkowej przez liczbę sztuk. To podstawowy schemat rozliczeń sprzedaży w okienku/kasie.
Cena jednostkowa to kwota za jedną sztukę towaru/usługi (np. 1 znaczek, 1 kopertę). W praktyce w placówce pocztowej z ceny jednostkowej i ilości wylicza się należność, a potem wydaje resztę lub przyjmuje dopłatę.
0,25 zł to 25 groszy. Policz więc 60 × 25 gr = 1500 gr, a następnie zamień grosze na złote: 1500 gr = 15,00 zł. Taki "trik" ogranicza błędy z przecinkiem i jest praktyczny w rozliczeniach gotówkowych.
Najczęściej: (1) policzenie tylko jednej pozycji koszyka, (2) błędne przesunięcie przecinka w mnożeniu, (3) odjęcie w złej kolejności, (4) brak kontroli sensowności wyniku. Pomaga zapis etapów i szybkie porównanie: czy reszta + zakupy = zapłata.
Tak, ale tylko wtedy, gdy pytanie brzmi o łączną kwotę zakupów. Jeżeli pytanie dotyczy reszty, to 78,00 zł oznacza wartość koszyka, a nie kwotę do wydania klientowi. Zawsze sprawdzaj, o co dokładnie pyta treść.
Zrób kontrolę: reszta + suma zakupów powinna dać dokładnie kwotę zapłaty. Dodatkowo porównaj rząd wielkości: jeśli klient płaci 200 zł, a zakupy są poniżej 100 zł, to reszta powinna być nieco ponad 100 zł (a nie kilka złotych).
Przy sprzedaży znaczków, kopert i innych artykułów (druków, opakowań) oraz przy rozliczeniach usług. Szybkie liczenie ogranicza kolejkę i zmniejsza ryzyko pomyłki kasowej. To także element samokontroli przed wydaniem gotówki klientowi.
Trzymaj zapis w formacie pieniężnym: zawsze dwa miejsca po przecinku (np. 4,20; 15,00; 78,00). Przy mnożeniu warto przejść na grosze (np. 25 gr) i na końcu wrócić do złotych. To redukuje typowe błędy z przecinkiem.
Nie zgaduj "na oko". Policz etapami: osobno każdy produkt, potem suma, potem reszta. Na końcu zrób kontrolę równaniem: zapłata = zakupy + reszta. Jeśli się nie zgadza, wróć do mnożeń (tam najczęściej pojawia się błąd).
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Khan Academy (PL), "Mnożenie liczb dziesiętnych" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals/arith-review-multiply-decimals (dostęp 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL), "Odejmowanie liczb dziesiętnych" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals/arith-review-subtract-decimals (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Zadania ćwiczeniowe z arytmetyki pieniężnej (mnożenie cen jednostkowych i wydawanie reszty)
  • Materiały szkolne z zakresu obsługi kasy/stanowiska sprzedaży w placówce pocztowej
  • Kursy lub repetytoria online dotyczące działań na liczbach dziesiętnych (część o pieniądzu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego