KWALIFIKACJA HAN1 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 32.
Klientka w sklepie mięsnym kupiła 1 kg szynki chłopskiej w cenie 25 zł/kg oraz 2,5 kg kiełbasy śląskiej w cenie 15 zł/kg. Zapłaciła banknotem 100 zł. Ile reszty otrzymała?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz wartość zakupów: 1 kg × 25 zł/kg = 25,00 zł oraz 2,5 kg × 15 zł/kg = 37,50 zł. Razem do zapłaty 62,50 zł. Reszta to 100,00 zł − 62,50 zł = 37,50 zł. Wynik podajemy w złotych z dokładnością do grosza.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza typową umiejętność sprzedawcy: policzenie należności i wydanie reszty przy płatności gotówką. Postępuj krokowo, aby nie pomylić kolejności działań.

1) Wartość szynki
Klientka kupiła 1 kg po 25 zł/kg, więc wartość tej pozycji to: 1 × 25,00 zł = 25,00 zł.

2) Wartość kiełbasy
Kupiła 2,5 kg po 15 zł/kg, więc: 2,5 × 15,00 zł = 37,50 zł. (W praktyce 2 kg kosztują 30,00 zł, a 0,5 kg kosztuje 7,50 zł, razem 37,50 zł.)

3) Suma należności
Dodaj wartości pozycji: 25,00 zł + 37,50 zł = 62,50 zł. To jest kwota, którą klientka powinna zapłacić za zakupy.

4) Obliczenie reszty
Reszta to różnica między kwotą wręczoną a należnością: 100,00 zł − 62,50 zł = 37,50 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 45,00 zł wynikałoby z błędnego policzenia wartości kiełbasy lub pominięcia części należności; kontrola "czy suma zakupów ma sens" pomaga wychwycić ten typ pomyłki.
  • 35,50 zł to typowy skutek błędu w przecinku (np. potraktowanie 2,5 kg jak 2,3 kg/2,4 kg) albo błędu w odejmowaniu w słupku.
  • 27,50 zł często pojawia się, gdy ktoś odejmuje od 100 zł tylko jedną pozycję (np. 100 − 72,50) albo myli kolejność i wykonuje nie to działanie, które odpowiada "reszcie".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oddziel etap "liczę należność" od etapu "liczę resztę". Jeśli należność wychodzi 62,50 zł, reszta od 100 zł musi być większa niż 30 zł i mniejsza niż 40 zł, co szybko potwierdza poprawność wyniku 37,50 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość pozycji liczysz jako ilość (kg) × cena za 1 kg. Przykład: 2,5 kg w cenie 15 zł/kg to 2,5 × 15 = 37,50 zł. Zawsze zapisuj kwoty do dwóch miejsc po przecinku, bo tak działa rozliczenie w zł i groszach.
To cena jednostkowa: koszt 1 kilograma towaru. Żeby policzyć należność, mnożysz tę cenę przez masę zakupu w kilogramach. Dzięki temu da się wycenić dowolną ilość ważonego produktu, np. 0,7 kg czy 2,5 kg.
Najpierw policz łączną należność za wszystkie produkty, a potem wykonaj odejmowanie: zapłata − należność. To daje resztę do wydania. Kontrolnie sprawdź, czy wynik ma sens (reszta nie może być większa niż zapłata).
Bo mózg traktuje przecinek jak "drobny szczegół" i łatwo przestawić go w mnożeniu. Pomaga rozbicie 2,5 kg na 2 kg i 0,5 kg: 2×15=30 oraz 0,5×15=7,5. Suma 37,5 jest wtedy bardziej intuicyjna i trudniej o błąd.
Zrób szybkie oszacowanie: jeśli należność to ok. 60 zł, a zapłata 100 zł, reszta powinna być ok. 40 zł. Potem doprecyzuj grosze. Gdy wynik wyjdzie np. 27,50 zł albo 45,00 zł, od razu widać, że coś jest niespójne z oszacowaniem.
Dodajesz, gdy sumujesz wartości wielu produktów (łączna należność). Odejmujesz, gdy liczysz resztę: kwota zapłaty minus należność. Ta kolejność jest stała w zadaniach sprzedażowych i odpowiada realnej pracy przy kasie.
Tak, w złotych standardem jest zapis do grosza, czyli dwa miejsca po przecinku. Nawet jeśli w trakcie rachunków pojawi się 7,5 zł, na końcu zapisujesz 7,50 zł. To ułatwia odejmowanie i zapobiega pomyłkom przy wydawaniu reszty.
Najczęściej: pominięcie jednej pozycji, złe przeliczenie części dziesiętnej (np. 2,5 kg), błędne dodanie kwot oraz policzenie reszty jako "należność − zapłata". Dobrym nawykiem jest zapisanie osobno wartości każdej pozycji i dopiero potem sumy.
To technika redukująca ryzyko błędu. Zamiast mnożyć 2,5×15 "w pamięci", liczysz dwie proste części i dodajesz: 2×15 oraz 0,5×15. Takie podejście jest też praktyczne w sklepie, gdy trzeba szybko zweryfikować, czy kwota z wagi/kasy wygląda wiarygodnie.
Ćwicz krótkie serie zadań: cena/kg i masa, suma kilku pozycji, a potem reszta od banknotu. Utrwal też działania na liczbach dziesiętnych i zapis do dwóch miejsc po przecinku. Na egzaminie pomagają dwa kroki: należność oraz reszta.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – działania na liczbach dziesiętnych (materiały edukacyjne): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – Ułamek dziesiętny (podstawy zapisu i działań): https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Ćwiczenia z działań na liczbach dziesiętnych (mnożenie i odejmowanie) w kontekście zakupów
  • Zadania rachunkowe z obszaru "sprzedaż detaliczna" (cena jednostkowa, masa/ilość, rabat, reszta)
  • Materiały edukacyjne z matematyki praktycznej: pieniądze, miary i wagi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego